مسیر رشد شرکتهای فناور فقط به تأمین مالی وابسته نیست؛ پایداری تیم مؤسس، بلوغ فناوری، دسترسی به بازار، جذب سرمایه و حاکمیت شرکتی پنج ریسک مهمی هستند که میتوانند یک کسبوکار نوآور را از رشد و مقیاسپذیری بازدارند.
به گزارش سیناپرس، تیم مؤسس، فناوری، بازار، تأمین مالی و حاکمیت شرکتی، پنج ریسک اصلی شرکتهای فناور هستند که میتوانند مسیر رشد و مقیاسپذیری آنها را مختل کنند. برهمین اساس کاهش این ریسکها و اتصال شرکتها به بازار، سرمایه، زیرساخت و شبکه کسبوکار، از مهمترین وظایف پارکهای علم و فناوری است.
در پنل «آینده تأمین مالی فناوری و نوآوری ایران» در نشست رؤسای پارکهای علم و فناوری، پنج ریسک اصلی پیش روی شرکتهای فناور شامل ریسک تیم مؤسس، فناوری، بازار، جذب سرمایه و تأمین مالی و حاکمیت شرکتی بررسی و بر نقش پارکها در کاهش این ریسکها تأکید شد.
بر اساس مباحث مطرحشده، پایداری تیم مؤسس یکی از نخستین عوامل تعیینکننده در سرنوشت یک کسبوکار فناور است. اختلاف میان بنیانگذاران، وابستگی کسبوکار به یک یا دو فرد کلیدی، نبود توازن مهارتی و خروج یکی از مؤسسان در میانه مسیر میتواند ادامه فعالیت شرکت را با مشکل مواجه کند. از این رو پیشنهاد شد پارکها از ابتدای پذیرش شرکتها، برنامههای منتورینگ، آموزش مدیریت و رهبری تیم و سازوکار میانجیگری برای اختلافات بنیانگذاران ایجاد کنند و شرکتها را به تنظیم توافقنامه سهامداران ملزم کنند.
ریسک دوم، فاصله میان ایده و محصول است. ممکن است توسعه فناوری بیش از حد طولانی شود، فناوری به یک فرد وابسته بماند یا محصول زمانی آماده شود که بازار تغییر کرده باشد. دسترسی شرکتها به آزمایشگاهها و زیرساختهای مشترک، آزمایشگاههای مرجع و برنامههای شتابدهی میتواند هزینه و زمان تبدیل ایده به نمونه اولیه را کاهش دهد. اتصال شرکتهای نوپا به شرکتهای بزرگتر نیز میتواند این مسیر را کوتاهتر کند.
در بخش بازار، مشکل اصلی آن است که بسیاری از تیمهای فناور از نظر فنی توانمندند، اما الزاماً توانایی فروش و بازاریابی ندارند. نبود اعتبارسنجی بازار، ضعف کانالهای فروش و رقابت با بازیگران بزرگ، از موانع مهم رشد است. برگزاری رویدادهای تخصصی B۲B، اجرای طرحهای پایلوت و آزمون بازار و آموزش عملی فروش و بازاریابی به تیمهای فنی، از جمله راهکارهای پیشنهادی بود. همچنین شرکتهای بزرگ و هلدینگها میتوانند به عنوان مشتری یا شریک تجاری وارد این زنجیره شوند.
در حوزه تأمین مالی نیز تأکید شد که مشکل شرکتها صرفاً کمبود منابع نیست؛ بسیاری از آنها سابقه و مستندات لازم برای دریافت تسهیلات ندارند یا با ارزشگذاری غیرواقعی، سرمایهگذاران را از ورود به شرکت منصرف میکنند. در شرایط کنونی، صندوقهای پژوهش و فناوری، صندوقهای بورسی، سکوهای تأمین مالی جمعی، هلدینگها و شرکتهای صنعتی ظرفیتهای متنوعی برای تأمین مالی ایجاد کردهاند. بنابراین پارکها باید ارتباط مستقیم شرکتها با این نهادها را تسهیل کنند و از ظرفیت نهادهای تخصصی ارزشگذاری و کارگزاران حرفهای برای اتصال سرمایهگذار و شرکت بهره بگیرند.
به نقل از ایسنا، حاکمیت شرکتی نیز یکی از ریسکهای جدی شرکتهای فناور عنوان شد. نبود توافق میان سهامداران، ضعف گزارشدهی مالی، آموزش ناکافی مؤسسان و بیتوجهی به الزامات مالیاتی میتواند شرکت را در مراحل رشد با مشکل مواجه کند. تدوین توافقنامه استاندارد سهامداران، آموزش حاکمیت شرکتی، ایجاد هیئتهای مشورتی و نظارت دورهای بر حقوق ذینفعان از راهکارهای پیشنهادی است.
در جمعبندی این مباحث، تأکید شد که رشد شرکت فناور فقط با تأمین مالی اتفاق نمیافتد؛ بلکه نوآوری، سرمایهگذاری و گسترش شبکه، سه موتور اصلی مقیاسپذیری هستند. مهمترین شکاف موجود نیز فاصله میان فناوری و بازار است؛ بنابراین پارکهای علم و فناوری باید از نقش صرفاً حمایتی فاصله گرفته و به نهادی برای کاهش ریسک، اتصال شرکتها به بازار، سرمایه، زیرساخت و شبکه کسبوکار تبدیل شوند.