چین در حال ورود به مرحله تازهای از استفاده از هوش مصنوعی در دانشگاههاست؛ مرحلهای که دیگر صرفا به آزمایش چند ابزار جدید محدود نمیشود و هدف آن، تبدیل هوش مصنوعی به بخشی از ساختار آموزش عالی است.
به گزارش سیناپرس، دولت چین در آوریل ۲۰۲۶ «برنامه اقدام هوش مصنوعی + آموزش» را منتشر کرد؛ برنامهای که نقشه راه این کشور برای شکلگیری یک نظام «آموزش هوشمند» تا سال ۲۰۳۰ را ترسیم میکند و ارتقای کیفیت فارغالتحصیلان و تبدیل چین به یک «قدرت آموزشی» را در دستور کار دارد.
نکته مهم در رویکرد چین، تلاش برای ترکیب سیاستگذاری متمرکز با آزادی عمل دانشگاههاست. دولت مرکزی قرار است زیرساخت، استانداردها و منابع مالی را هماهنگ کند، اما دانشگاهها و استانها میتوانند متناسب با رشتههای تحصیلی، دانشجویان و شرایط خود درباره نحوه استفاده از هوش مصنوعی تصمیم بگیرند.
پکن همچنین از سال ۲۰۲۴ شروع به معرفی نمونههای موفق «هوش مصنوعی + آموزش عالی» کرده و تا اکتبر ۲۰۲۵، ۸۰ نمونه را در سطح ملی معرفی کرده است. این روند قرار است تجربههای موفق دانشگاهها را از سطح محلی به سایر موسسات منتقل کند.
یکی از ابزارهای مهم این طرح، «پلتفرم ملی آموزش هوشمند» است. در بخش موسوم به «میدان آزمایش هوش مصنوعی»، استادان و دانشجویان میتوانند به شکل رایگان از ابزارهایی استفاده کنند که دانشگاههای مطرح و شرکتهای فناوری برای آموزش، یادگیری، مدیریت و پژوهش توسعه دادهاند. تا پایان ۲۰۲۵، این پلتفرم ۱۴ مدل بزرگ تخصصی را در اختیار کاربران قرار داده بود.
دانشگاههای مطرح چین نیز در این مسیر به آزمایشگاههای مهم این تحول تبدیل شدهاند. دانشگاه تسینگهوا تعداد دورههای آموزشی مجهز به هوش مصنوعی را از تنها هشت دوره آزمایشی در پاییز ۲۰۲۳ به ۴۵۱ دوره در بهار ۲۰۲۶ رسانده است. مهمتر از این افزایش، همکاری تسینگهوا با ۸۰ دانشگاه برای توسعه یا اشتراک موتورهای دانش تخصصی در حوزههایی مانند مدارهای مجتمع، مهندسی صنایع و مهندسی محیط زیست است. این همکاریها نشان میدهد چین به دنبال آن است که تجربه دانشگاههای بزرگ را به قابلیت مشترک در سراسر نظام آموزش عالی تبدیل کند.
به نقل از ایسنا، از سوی دیگر، ورود هوش مصنوعی به دانشگاهها مسئله نظارت و ارزیابی را نیز جدیتر کرده است. چین به جای ممنوعیت کامل، به سمت تعیین «خطوط قرمز» حرکت میکند؛ یعنی استفاده از هوش مصنوعی در برخی فعالیتها مجاز است، اما دانشجویان باید از ارائه خروجی کپیشده به نام خود خودداری کنند و استفاده از AI در پژوهش نیز باید قابلاعلام و قابلراستیآزمایی باشد.
در نهایت، موفقیت چین تنها با تعداد دانشگاههایی که هوش مصنوعی را به کار گرفتهاند سنجیده نخواهد شد. آزمون اصلی این است که آیا دانشگاههای مختلف، حتی موسسات کمبرخوردار میتوانند از این فناوری برای بهبود واقعی یادگیری استفاده کنند یا نه.