باتری لیتیومیونی گوشی هنگام شارژ مقداری گرما تولید میکند؛ وقتی گوشی زیر بالش قرار میگیرد، بالش مثل عایق عمل کرده و جلوی خروج این گرما را میگیرد. در شرایط نامناسب، افزایش دما میتواند به داغشدن بیش از حد و حتی آتشسوزی منجر شود.
به گزارش سیناپرس، شاید برای خیلیها قرار دادن گوشی زیر بالش پیش از خواب یک عادت معمول باشد؛ بعضیها برای اینکه صدای زنگ را بشنوند، برخی برای اینکه گوشی دم دستشان باشد و عدهای هم هنگام شارژ کردن، تلفن همراه را روی تخت یا حتی زیر بالش میگذارند. اما همین عادت ساده میتواند در شرایط خاص، خطراتی ایجاد کند که کمتر به آن توجه میشود.
مهمترین مسئله، گرمای تولیدشده توسط گوشی و باتری آن است. تلفنهای همراه هنگام انجام فعالیتهایی مانند شارژ شدن، اجرای بازیهای سنگین، استفاده از اینترنت همراه، تماس تصویری یا اجرای همزمان چند برنامه، گرما تولید میکنند. این گرما معمولاً از طریق بدنه گوشی و تماس آن با هوای اطراف دفع میشود.
اما وقتی گوشی زیر بالش، پتو یا تشک قرار میگیرد، مسیر خروج گرما محدود میشود. بالش و پتو عایق حرارتی هستند و اجازه نمیدهند گرمای تولیدشده بهراحتی در محیط پخش شود. در نتیجه، دمای دستگاه میتواند افزایش پیدا کند؛ مسئلهای که بهویژه هنگام شارژ اهمیت بیشتری دارد.
بخش مهم دیگری از ماجرا به باتریهای لیتیومیونی برمیگردد. این باتریها تقریباً در تمام گوشیهای هوشمند امروزی استفاده میشوند و در شرایط عادی کاملاً ایمن هستند، اما آسیب فیزیکی، نقص فنی، شارژر یا کابل نامناسب و افزایش بیش از حد دما میتواند خطر ایجاد کند. انجمن ملی حفاظت از حریق آمریکا نیز درباره خطرات مرتبط با باتریهای لیتیومیونی و اهمیت رعایت نکات ایمنی هنگام استفاده از آنها هشدار داده است.
به همین دلیل، قرار دادن گوشی در فضای بسته و پوشیده، مخصوصاً هنگام شارژ کار مناسبی نیست. اگر دستگاه بیش از حد گرم شود، سیستمهای حفاظتی گوشی معمولاً تلاش میکنند فرایند شارژ یا عملکرد دستگاه را محدود کنند، اما نباید ایمنی را به عملکرد همین سیستمها وابسته کرد.
گوشی زیر بالش؛ مشکل فقط آتشسوزی نیست
خطر احتمالی آتشسوزی مهمترین دلیل برای قرار ندادن گوشی زیر بالش است، اما تنها مسئله نیست. استفاده از گوشی درست پیش از خواب نیز میتواند کیفیت خواب را تحت تأثیر قرار دهد. وقتی تلفن همراه در کنار سر و داخل تخت قرار دارد، احتمال اینکه فرد بارها برای بررسی پیامها، شبکههای اجتماعی یا اعلانها گوشی را بردارد بیشتر میشود. در واقع مسئله فقط نور صفحه نیست؛ خودِ عادت به استفاده از تلفن در تخت میتواند زمان خواب را عقب بیندازد.
برخی متخصصان نیز توصیه میکنند محیط خواب تا حد امکان از فعالیتهای غیرمرتبط با خواب جدا باشد. هاروارد هلث در توصیههای مرتبط با خواب، کاهش استفاده از وسایل الکترونیکی پیش از خواب و ایجاد محیطی تاریک و آرام را از اصول بهداشت خواب میداند؛ بنابراین اگر کسی عادت دارد گوشی را شبها زیر بالش بگذارد، بهتر است دستکم آن را از فضای بسته خارج کند و روی یک سطح سخت و باز قرار دهد.
آیا خود امواج گوشی خطرناک است؟
یکی از باورهای رایج درباره خوابیدن کنار تلفن همراه این است که «امواج گوشی به مغز آسیب میزند». این موضوع را نباید با خطر گرمای گوشی یا باتری یکی دانست. درباره اثرات بلندمدت امواج رادیویی تلفن همراه، تحقیقات علمی متعددی انجام شده و بحث درباره میزان خطر همچنان موضوع پژوهش است؛ بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس قرار گرفتن گوشی کنار تخت، ادعا کرد که فرد حتماً دچار آسیب مغزی یا بیماری خاصی میشود.
در مقابل، خطر گرمای بیش از حد دستگاه، مخصوصاً هنگام شارژ شدن و زمانی که گوشی با بالش یا پتو پوشانده شده، یک مسئله ایمنی ملموستر است. حتی شرکتهای فناوری نیز در دستورالعملهای ایمنی محصولات خود درباره جلوگیری از داغ شدن بیش از حد باتری و تجهیزات شارژ هشدار میدهند. باتری آسیبدیده یا بیش از حد گرمشده میتواند خطر آتشسوزی یا آسیب ایجاد کند.
پس گوشی را شبها کجا بگذاریم؟
راهکار ساده است؛ گوشی را هنگام خواب روی میز، پاتختی یا سطح سخت و باز قرار دهید؛ جایی که اطراف آن جریان هوا وجود داشته باشد. اگر گوشی در حال شارژ است، آن را زیر بالش، پتو یا تشک قرار ندهید. همچنین اگر گوشی هنگام شارژ به شکل غیرعادی داغ میشود، بهتر است علت آن بررسی شود. استفاده از شارژر و کابل سالم و سازگار با دستگاه نیز اهمیت دارد.
نکته مهم این است که گرم شدن جزئی گوشی هنگام استفاده یا شارژ الزاماً نشانه خطر نیست؛ مسئله زمانی جدیتر میشود که دستگاه بیش از حد داغ شود، باتری آسیب دیده یا متورم باشد، بوی غیرعادی ایجاد کند یا رفتار غیرمعمولی هنگام شارژ داشته باشد در چنین شرایطی ادامه استفاده از دستگاه تصمیم مناسبی نیست.
یک عادت کوچک با یک راهحل ساده
به نقل از دانشجو، گوشی زیر بالش گذاشتن شاید در نگاه اول بیخطر و حتی راحت به نظر برسد، اما ترکیب یک باتری لیتیومیونی، تولید گرما و یک فضای بسته میتواند شرایط نامناسبی ایجاد کند. این خطر به معنای آن نیست که هر گوشی زیر بالش حتماً آتش میگیرد؛ بلکه مسئله این است که با یک تغییر ساده میتوان همین ریسک را تا حد زیادی کاهش داد؛ بنابراین بهتر است قانون سادهای را برای شبها رعایت کنیم: گوشی را کنار تخت بگذارید، نه زیر بالش؛ و اگر در حال شارژ است، حتماً آن را روی سطحی سخت و باز قرار دهید.
یک عادت چندثانیهای میتواند هم ایمنی باتری را بیشتر کند و هم فاصلهای سالمتر میان تلفن همراه و زمان خواب ایجاد کند.