طرح مدرن «زمین برابر» که در سال ۲۰۱۸ میلادی طراحی شده، قرار است به عنوان جایگزین دقیقتر نقشه سنتی مرکاتور استفاده شود.
به گزارش سیناپرس، نقشهای که مدتهاست در کتابهای درسی و اپلیکیشنها از کره زمین میبینیم، بالاخره در مسیر تغییر قرار گرفت. مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامهای را تصویب کرده تا نقشه معروف و سنتی «مرکاتور» (Mercator) بهمرور زمان کنار گذاشته شود و نقشهای جای آن را بگیرد که اندازه واقعی قارهها، بهویژه آفریقا را دقیق نشان میدهد.
این تصمیم در نشست نیویورک با رأی مثبت ۱۶۴ کشور به تصویب رسیده است. از میان حاضرین، ۶ کشور رأی ممتنع ثبت کردهاند و تنها آمریکا با ادعای اینکه چنین قطعنامهای غیرضروری و اضافه است، با آن مخالفت کرد. در نسخه جدید، از طراحی مدرن «زمین برابر» (Equal Earth) استفاده میشود که در سال ۲۰۱۸ میلادی توسط تیمی از نقشهنگاران بینالمللی آماده شده است.
مصوبات مجمع عمومی الزام قانونی و اجباری ندارند؛ یعنی هیچ کشوری اگر همچنان از نقشه قدیمی استفاده کند، جریمه نخواهد شد. اما از آنجایی که تصویر فعلی جهان پایه اصلی آموزش مدارس، اطلسها و برنامههای دیجیتال محسوب میشود، این رأی مسیر کتابهای درسی و فناوریهای روزمره را تغییر میدهد.
نماینده کشور توگو که این طرح را به نمایندگی از اتحادیه آفریقا به سازمان ملل آورده بود، تأکید کرده نقشه قدیمی سالها باعث شده مردم جهان وسعت حقیقی آفریقا و بخشهای جنوبی کره زمین را بسیار کمتر از آنچه هست تصور کنند. وزیر امور خارجه توگو پیش از رأیگیری اعلام کرد این موضوع ربطی به رقابتهای سیاسی ندارد و تنها بر پایه واقعیتهای اثباتشده علمی است.
نقشه معروفی که امروزه همه میشناسیم، حدود ۵۰۰ سال پیش یعنی در سال ۱۵۶۹ میلادی توسط یک جغرافیدان هلندی به نام «گراردوس مرکاتور» طراحی شد تا دریانوردان بتوانند مسیر حرکت کشتیها را در خطوط مستقیم اقیانوسها راحتتر پیدا کنند.
مشکل بزرگ این نقشه قدیمی این است که برای تبدیل یک کره گرد به صفحه تخت، کشورهای نزدیک به خط استوا بسیار کوچکتر از اندازه واقعی کشیده میشوند و برعکس، کشورهای نزدیک به قطب شمال بهشدت بزرگ به نظر میرسند. برای مثال، در این نقشه قاره آفریقا و جزیره گرینلند تقریباً هماندازه دیده میشوند؛ درحالیکه آفریقا در دنیای واقعی ۱۴ برابر بزرگتر از گرینلند است. در حقیقت وسعت آفریقا به اندازهای پهناور است که کشورهایی مثل آمریکا، چین، هند، ژاپن، مکزیک و بخش زیادی از قاره اروپا همگی با هم درون مرزهای آن جا میگیرند.
بازتعریف ابعاد واقعی جهان و پیامدهای نقشه مرکاتور
به نقل از دیجیاتو، بسیاری از جغرافیدانان و کارشناسان سالها میگفتند نقشه فعلی نگاهی کاملاً غربمحور دارد و تصویری تحریفشده از موازنه قدرت در ذهن نسلها ساخته است. برخی منتقدان حتی عبارت «استعمار نقشهنگاری» را به کار میبرند؛ زیرا کوچک نشان دادن نیمکره جنوبی و در مقابل، بزرگتر نشان دادن کشورهای ثروتمند شمالی روی تفکرات تجاری، برنامههای بینالمللی و ادراک کودکان اثر منفی گذاشته است. حتی پیش از این هم در سال ۱۹۷۳ میلادی مورخی آلمانی به نام «آرنو پیترز» با معرفی نقشهای جدید تلاش کرده بود این اشتباه تاریخی را اصلاح کند.
همزمان با این تصمیم، فرانسه نیز اعلام کرده نقشه مرکاتور را کنار میگذارد و به سراغ الگویی هماهنگ با توصیههای جدید علمی میرود که مساحتها را واقعی نشان میدهد. کارزار تغییر نقشه که خواستار نمایش منصفانه جایگاه آفریقا در معادلات جمعیتی و اقتصادی دنیاست، قصد دارد این تغییر را وارد دنیای دیجیتال نیز کند. به همین منظور، دولت توگو اعلام کرده در ماههای نخست سال آینده میلادی نشستی مشترک با یونسکو و شرکتهای مطرح فناوری از جمله گوگل مپس در پایتخت این کشور برگزار خواهد کرد تا ورود عملی این نقشه جدید به سیستمهای هوشمند و سرویسهای اینترنتی پیگیری شود.