معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور در افتتاحیه بیستوهفتمین کنگره بینالمللی پزشکی تولیدمثل و بیستودومین کنگره زیستشناسی و فناوری سلولهای بنیادی رویان با بیان اینکه مواجهه درست با ناباروری نیازمند پیوند علم و فناوری با سیاستهای حمایتی است، گفت: در اینجا باید از رویان سخن بگویم. رویان برای جامعه علمی ایران فقط یک مرکز پژوهشی و درمانی نیست، بلکه نمادی از این است که چگونه میتوان دانش را به خدمت، فناوری را به درمان و پژوهش را به امید و زندگی تبدیل کرد.
به گزارش سیناپرس، دکتر زهرا بهروزآذر، معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور، امروز سهشنبه ۱۰ شهریورماه در افتتاحیه بیستوهفتمین کنگره بینالمللی پزشکی تولیدمثل و بیستودومین کنگره زیستشناسی و فناوری سلولهای بنیادی رویان که در دانشگاه علم و فرهنگ جهاددانشگاهی برگزار شد، اظهار کرد: حضور در جمع پزشکان و متخصصانی که سالها در مرزهای دانش برای ارتقای سلامت انسان و خانواده تلاش میکنند، افتخار بزرگی است.
وی با اشاره به موضوع سخنرانی خود با عنوان «سلامت باروری و آینده خانواده؛ از سیاستگذاری تا علم و فناوری» گفت: سلامت باروری اگرچه در ظاهر موضوعی پزشکی است، اما در حقیقت در نقطه تلاقی سلامت خانواده، زنان، جوانان، جمعیت و آینده ایران قرار دارد.
خانواده در نقطه تلاقی چهار ابرچالش جهانی
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با اشاره به تحولات گستردهای که خانوادهها در سراسر جهان با آن مواجه هستند، اظهار کرد: خانواده امروز همزمان با مجموعهای از ابرچالشها روبهرو است که تقریباً همه کشورهای جهان با شدت و شکلهای متفاوت با یک یا چند مورد از آنها مواجهاند.
بهروزآذر، تحولات جمعیتی، گسترش شهرنشینی و مهاجرت، شتاب تحولات فناوری و تغییرات اقلیمی را چهار ابرچالش مهم عنوان کرد و افزود: این چهار ابرچالش بیش از ۱۳۰ کشور را درگیر کردهاند و از تهدیدهای جدی در حوزه خانواده به شمار میروند که در سال ۱۴۰۳ نیز در اجلاس قطر که به صورت مشترک با سازمان ملل برگزار شد، مورد توجه قرار گرفت.
وی ادامه داد: این تحولات اگرچه ممکن است آرام و تدریجی باشند، اما شیوه زندگی انسان، روابط اجتماعی، تصمیم افراد درباره ازدواج و فرزندآوری، نقشهای خانوادگی و آینده نسلهای بعد را دگرگون میکنند.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور افزود: تحولات جمعیتی، ساختار سنی، رابطه میان نسلها و الگوهای تشکیل خانواده را تغییر داده و شهرنشینی نیز سبک زندگی، شبکههای حمایتی و تجربه زیسته خانوادهها را دگرگون کرده است. فناوری، شیوه ارتباط و یادگیری و بسیاری از ابعاد زندگی فردی و خانوادگی را متحول کرده و تغییرات اقلیمی نیز با تأثیر بر سلامت، اقتصاد، امنیت غذایی و شرایط زندگی، به یکی از عوامل مهم اثرگذار بر آینده جوامع تبدیل شده است.
آینده خانواده، آینده جامعه است
بهروزآذر با بیان اینکه خانواده در نقطه تلاقی این چهار نیروی بزرگ قرار دارد، گفت: خانواده هم از این تغییرات تأثیر میپذیرد و هم با انتخابها، ارزشها و سبک زندگی خود بر آینده جامعه اثر میگذارد؛ بنابراین سخن گفتن از آینده خانواده، تنها سخن گفتن از یک نهاد اجتماعی نیست، بلکه به معنای سخن گفتن از آینده جامعه، کیفیت زندگی انسانها و چگونگی انتقال امید و فرصت به نسلهای آینده است.
وی تأکید کرد: خانواده نقطه آغاز سیاست جمعیتی است و وقتی درباره جمعیت صحبت میکنیم، نباید اجازه دهیم اعداد و شاخصها، انسان و خانواده را پشت خود پنهان کنند. پشت هر تولد، یک خانواده قرار دارد و پشت هر تصمیم برای فرزندآوری، امیدها، نگرانیها و شرایط زندگی یک زن و یک مرد وجود دارد.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تصریح کرد: بنابراین فرزندآوری بیش از آنکه یک شاخص جمعیتی باشد، یک تصمیم انسانی و خانوادگی است.
برای خروج از چاله جمعیتی باید امنیت و امید را به خانواده بازگرداند
وی ادامه داد: اگر میخواهیم درباره آینده جمعیتی ایران مؤثر باشیم و کمک کنیم از چاله جمعیتی خارج شویم و به چاه جمعیتی وارد نشویم، باید از خود بپرسیم چه شرایطی باید فراهم شود تا خانواده ایرانی با احساس امنیت، امید و حمایت بتواند درباره فرزندآوری تصمیم بگیرد.
بهروزآذر با اشاره به اهمیت تغییر ارزشها و نگرشها نسبت به باروری گفت: فرزندآوری دیگر یک تصمیم یکطرفه یا صرفاً مبتنی بر نگاههای سنتی گذشته نیست؛ امروز زن و مرد در کنار یکدیگر درباره تشکیل خانواده و فرزندآوری تصمیم میگیرند.
وی تأکید کرد: برنامههای آموزشی و فرهنگی نباید تنها بر توانمندسازی زنان تمرکز داشته باشد، بلکه مردان و پدران نیز باید همپای مادران برای تولد و تربیت نسل جدید، از جمله متولدین نسل بتا، آماده و توانمند شوند.
جامعه باید پذیرش کودک را دوباره یاد بگیرد
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با اشاره به پدیده سالمندی جمعیت اظهار کرد: سالمندی جمعیت باعث شده حضور کودک در مجالس و محیطهای خانوادگی و اجتماعی کمرنگ شود و جامعه ویژگیها و رفتارهای طبیعی کودک را فراموش کند.
وی افزود: امروز وقتی صدای گریه، بیقراری یا بهانهگیری یک کودک در جمعی که بیشتر افراد آن بالای ۴۰ سال دارند شنیده میشود، گاهی حوصله افراد سر میرود. باید به صورت جدی روی پذیرش کودک و ارتقای تابآوری خانوادهها و جامعه برای پذیرش کودکان کار کنیم.
باید از روایت تلخیهای فرزندآوری به روایت شیرینیهای والد شدن برسیم
بهروزآذر با اشاره به اهمیت نحوه روایت فرزندآوری در جامعه گفت: متأسفانه همه ما دائماً از سختیها و چالشهای فرزندآوری صحبت میکنیم و تجربههای منفی را بیشتر با دیگران به اشتراک میگذاریم، در حالی که از تجربههای مثبت و شیرینیهای والد شدن کمتر سخن گفته میشود.
وی افزود: عموم افرادی که فرزند دارند، سختیهای فرزندآوری، شببیداریها و تلخیها را بهراحتی با دیگران در میان میگذارند، اما کمتر از لبخند کودک، مهر و عشق او و لحظات شیرین والد بودن صحبت میکنند و این همان گمشدهای است که امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور ادامه داد: هیچوقت یادم نمیرود که بارداری بسیار سختی داشتم و مجبور به استراحت مطلق بودم. مادربزرگم به من میگفت وقتی برای اولین بار نوزادت را در آغوش بگیری و کودک در چشمانت نگاه کند، تو را بشناسد و به تو لبخند بزند، همه سختیها را فراموش میکنی.
وی افزود: من تمام آن روزهای سخت را به امید تجربه آن لبخند سپری کردم، اما امروز کمتر کسی این امید را در دل زنان، مادران، پدران و همسران ایجاد میکند. باید درباره این تجربهها بیشتر صحبت کنیم و آنها را پررنگتر کنیم.
سیاست جمعیتی پایدار بدون حمایت جامع از خانواده امکانپذیر نیست
بهروزآذر با اشاره به عوامل مؤثر بر تصمیم خانوادهها برای فرزندآوری اظهار کرد: اقتصاد، مسکن، اشتغال، امنیت شغلی، هزینههای تربیت فرزند، تغییر سبک زندگی، افزایش سن ازدواج و فرزندآوری و مسائل مرتبط با سلامت باروری از جمله عواملی هستند که بر تصمیم خانوادهها اثر میگذارند.
وی تأکید کرد: باید سیاست جمعیتی پایدار داشته باشیم؛ سیاستی که بدون یک سیاست جامع حمایت از خانواده امکانپذیر نیست.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور افزود: یکی از مهمترین ابعاد حمایت از خانواده، توجه به سلامت باروری است؛ چراکه تصمیم خانواده درباره فرزندآوری زمانی میتواند پایدار باشد که خانواده احساس کند سلامت، آگاهی و دسترسی به خدمات مناسب برای آن تضمین شده است.
سلامت باروری فقط درمان ناباروری نیست
وی تصریح کرد: سلامت باروری صرفاً درمان ناباروری نیست، بلکه دسترسی به آموزش و آگاهی، پیشگیری از بیماریهای این حوزه، تشخیص بهموقع، درمان مناسب و ارائه خدمات باکیفیت را شامل میشود.
بهروزآذر خاطرنشان کرد: باید از یک رویکرد صرفاً درمانمحور به سمت رویکردی پیشگیرانه و آیندهنگر حرکت کنیم. افزایش سواد سلامت باروری در جوانان، توجه به سلامت پیش از ازدواج و پیش از بارداری، شناسایی عوامل خطر و تشخیص زودهنگام مشکلات باروری باید بخش مهمی از سیاست سلامت کشور باشد.
ناباروری فقط یک تشخیص پزشکی نیست
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با اشاره به ضرورت حمایت از خانوادههای درگیر ناباروری گفت: بخشی از خانوادهها با مسائل ناباروری مواجه هستند و این موضوع نیازمند نگاهی علمی، حمایتی و انسانی است.
وی افزود: ناباروری برای یک زوج فقط یک تشخیص پزشکی نیست، بلکه با فشار روانی، هزینههای اقتصادی و نگرانیهای اجتماعی متعددی همراه است.
بهروزآذر با اشاره به انگ اجتماعی ناشی از ناباروری گفت: موضوع انگهایی که در این حوزه به افراد زده میشود، یکی از موانع جدی است که باید برای آن راهحل پیدا کنیم.
وی تأکید کرد: حمایت از خانوادههای نابارور بخشی از سیاست ما در حوزه خانواده است و تلاش میکنیم هزینههای درمان را کاهش دهیم، پوششهای بیمهای را تقویت کنیم و مراکز تخصصی و مهمتر از همه، دسترسی عادلانه به خدمات باکیفیت را توسعه دهیم.
رویان؛ نماد پیوند دانش، فناوری، درمان و امید
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با بیان اینکه مواجهه درست با ناباروری نیازمند پیوند علم و فناوری با سیاستهای حمایتی است، گفت: رویان برای جامعه علمی ایران تنها یک مرکز پژوهشی و درمانی نیست، بلکه نمادی از این است که چگونه میتوان دانش را به خدمت، فناوری را به درمان و پژوهش را به امید و زندگی تبدیل کرد.
وی ادامه داد: پیشرفتهای کشور در حوزه درمان ناباروری، ژنتیک و سلولهای بنیادی نشان داده است که ایران ظرفیت ارزشمندی برای تولید علم و فناوری دارد و اکنون باید این ظرفیت را توسعه داده و دستاوردهای آن را بیش از گذشته به زندگی مردم پیوند بزنیم.
تدوین برنامه ساماندهی روشهای نوین کمکباروری
بهروزآذر با اشاره به اقدامات دولت در این زمینه اظهار کرد: بر اساس مصوبات سیاستهای کلی برنامه پنجساله هفتم و اجرای قانون حمایت از خانواده و برنامه هفتم، با همراهی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، جهاددانشگاهی و متخصصان این حوزه، برنامه ساماندهی روشهای جایگزین نوین در حوزه ناباروری تهیه شده است.
وی افزود: در این برنامه موضوعاتی از جمله رحم جایگزین، انجماد یا فریز تخمک و ساماندهی مراکز ارائهدهنده این خدمات مورد توجه قرار گرفته است.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور گفت: این برنامه برای پوشش بیمهای در کمیسیون تصویب شده و امیدواریم بهزودی در هیئت دولت نیز به تصویب برسد و مبنای فعالیتها قرار گیرد.
حرکت از درمان ناباروری به حفظ باروری
وی با تأکید بر ضرورت آیندهنگر بودن این برنامه اظهار کرد: تلاش ما این است که این آییننامه دقیق، شفاف و آیندهنگر باشد و صرفاً به درمان یا افزایش توان درمان محدود نشود.
بهروزآذر افزود: یکی از رویکردهای مهم آینده در نظام سلامت باروری، در کنار درمان ناباروری، توجه به حفظ باروری است.
وی ادامه داد: بر اساس تکلیفی که در قانون برنامه هفتم بر عهده ما گذاشته شده است، امکان انجماد یا فریز تخمک برای دختران مجرد بالای ۳۰ سال مورد توجه قرار گرفته و تلاش میکنیم این موضوع بهخوبی محقق شود.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور گفت: افزایش آگاهی عمومی و توسعه امکان مشاوره و استفاده از روشهای علمی حفظ باروری نیز از دیگر برنامههاست.
وی خاطرنشان کرد: فناوریهای نوین، از جمله روشهای مرتبط با بافتهای تولیدمثلی و انواع پیوندها، در آییننامه جدید مورد توجه قرار گرفتهاند و برای توسعه و بهرهبرداری از این فناوریها برنامه ویژهای خواهیم داشت.
سیاست خانواده نباید زن را میان مادری و پیشرفت اجتماعی مخیر کند
بهروزآذر با تأکید بر ضرورت توجه متوازن به زنان و مردان در سیاستگذاری خانواده اظهار کرد: برنامههای حوزه خانواده زمانی موفق خواهند بود که توجه متوازن به زن و مرد به صورت همزمان اتفاق بیفتد.
وی تصریح کرد: زن نباید صرفاً نقش باروری داشته باشد و باید بتواند در کنار مادری از فرصت تحصیل، اشتغال، فعالیت علمی و مشارکت اجتماعی نیز برخوردار باشد.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تأکید کرد: سیاست درست، سیاستی است که زن را بین مادری و پیشرفت اجتماعی مجبور به انتخاب نکند، بلکه میان این نقشها همافزایی ایجاد کند و به زن کمک کند ضمن تجربه مادری، از سلامت، امنیت شغلی، مراقبت از کودک و بازگشت شایسته به محیط کار نیز اطمینان داشته باشد.
حمایت از مردان و پدران نیز بخشی از سیاست خانواده است
وی با اشاره به نقش مردان در پایداری خانواده گفت: نباید از مسئولیتها و نیازهای مردان و پدران فرزندان آینده غافل شویم. اگر از مردان انتظار داریم پدری همراه و تکیهگاه خانواده باشند، سیاستگذاری کشور باید از آنان نیز حمایت کند.
بهروزآذر افزود: مردان به امنیت شغلی، معیشت پایدار، مرخصیهای مناسب پدری و کاهش فشارهای اقتصادی نیاز دارند تا بتوانند زمان و انرژی کافی برای حضور فعال در کنار همسر و فرزندپروری اختصاص دهند.
وی خاطرنشان کرد: خانواده پایدار، محصول مشترک زن و مرد و حمایت همزمان از هر دوی آنهاست.
سیاستگذاری جمعیتی باید مبتنی بر داده و پژوهش باشد
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت سیاستگذاری مبتنی بر داده گفت: باید بدانیم خانواده ایرانی امروز چه نگاهی نسبت به ازدواج و فرزندآوری دارد، چرا تصمیم به فرزندآوری را به تأخیر میاندازد، کدام موانع مهمتر هستند و کدام سیاستها و قوانین اثربخشاند یا نیاز به بازنگری دارند.
وی ادامه داد: دانشگاهها و پژوهشگران باید در کنار سیاستگذاران قرار بگیرند و به آنها کمک کنند تا تصمیمات درست و مبتنی بر شواهد اتخاذ کنند.
سلامت باروری نیازمند حکمرانی هماهنگ و فرابخشی است
بهروزآذر با بیان اینکه سلامت باروری و آینده خانواده موضوع یک وزارتخانه یا نهاد خاص نیست، اظهار کرد: این حوزه به حکمرانی هماهنگ و همکاری فرابخشی نیاز دارد؛ چراکه کلیدیترین رکن فرزندآوری، امید است.
وی افزود: اگر والدین به فردا امید نداشته باشند، امروز برای آفرینش و تولد یک انسان جدید تصمیم نمیگیرند. ما در بدنه حکمرانی و مدیریت کشور موظفیم فردا را برای جوانان و خانوادهها امن کنیم و ثبات، آرامش و چشماندازی روشن بسازیم تا تصمیم به فرزندآوری نه یک ریسک نگرانکننده، بلکه اقدامی سرشار از عشق و شوق به آینده باشد.
امید؛ کلیدیترین رکن فرزندآوری
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور در پایان گفت: امیدوارم خانواده ایرانی را خانوادهای پرقدرت و پرجمعیت ببینیم و از همه دانشمندان، پژوهشگران و پزشکانی که در این مسیر تلاش میکنند، تشکر میکنم.
وی به صورت ویژه از خانواده بزرگ رویان و تمامی فعالان و خدمتگزاران حوزه سلامت باروری و درمان ناباروری قدردانی کرد و افزود: این عزیزان در ماههای اخیر کمک زیادی کردند تا بتوانیم این برنامه را به صورت جامع، همهشمول و فراگیر تنظیم کنیم.
بهروزآذر خاطرنشان کرد: امیدوارم این همکاری همچنان ادامه داشته باشد و متخصصان و پژوهشگران در کنار سیاستگذاران قرار بگیرند تا بتوانیم بهترین تصمیمها را بگیریم و ایران و خانواده ایرانی را شایسته آنچه لیاقتش را دارند کنیم و کشور عزیزمان را به قلههای پیشرفت برسانیم.