پژوهش جدیدی نشان میدهد سگها به حرکات بسیار ظریف چهره انسان، حتی پلکزدن، توجه میکنند و واکنش آنها ممکن است به میزان آشنایی و رابطهشان با فرد مقابل بستگی داشته باشد.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران دانشگاه پارما در ایتالیا با بررسی رفتار ۳۸ سگ دریافتند که سگها هنگام تماشای فردی که پلک میزند، خودشان نیز بیشتر پلک میزنند؛ با این حال، نتایج نشان نمیدهد که آنها الزاماً بهطور دقیق و همزمان پلکزدن انسان را تقلید میکنند.در این مطالعه که نتایج آن در مجله Royal Society Open Science منتشر شده است، ۳۵ سگ در تحلیل نهایی قرار گرفتند. سه سگ به دلیل حواسپرتی ناشی از محیط ناآشنا نتوانستند آزمایش را کامل کنند.
پژوهشگران برای بررسی واکنش سگها به پلکزدن، ویدئوهایی کوتاه از سه فرد به آنها نشان دادند: صاحب سگ، یک زن ناآشنا و یک مرد ناآشنا. در یک نسخه از هر ویدئو، فرد هر سه ثانیه یک بار پلک میزد و در نسخه دیگر، بدون تغییر حالت چهره به دوربین نگاه میکرد.
هر سگ هر نسخه از ویدئو را به مدت ۴۰ ثانیه تماشا کرد و پژوهشگران رفتار آنها را ثبت کردند.نتایج نشان داد سگها هنگام تماشای افرادی که پلک میزدند، در مجموع بهطور معناداری بیشتر از زمانی که فرد با نگاهی ثابت به دوربین خیره میشد، پلک میزدند.
نکته جالبتر این بود که واکنش سگها به صاحبشان متفاوت بود. زمانی که صاحب سگ در ویدئو پلک میزد، میزان پلکزدن سگ افزایش مییافت؛ در حالی که چنین اثری هنگام تماشای افراد ناآشنا مشاهده نشد. این موضوع نشان میدهد که واکنش سگها تنها به حرکت پلکهای انسان مربوط نمیشود و هویت فرد نیز میتواند در این واکنش نقش داشته باشد.
پژوهشگران همچنین تفاوتی میان واکنش سگها به صاحبان زن و مرد مشاهده کردند. سگها هنگام تماشای صاحبان زن خود بیشتر پلک میزدند؛ با این حال، محققان تأکید کردند که این نتیجه باید با احتیاط تفسیر شود، زیرا این مطالعه برای جدا کردن جنسیت صاحب از عواملی مانند سابقه مراقبت از سگ یا نوع رابطه میان سگ و انسان طراحی نشده بود.
اما آیا این رفتار به معنای آن است که سگها در حال پاسخ دادن به پلکزدن انسان بهعنوان نشانهای از محبت هستند؟ پژوهشگران هنوز چنین نتیجهای را تأیید نمیکنند.الئونورا بیفی، یکی از نویسندگان این مطالعه، میگوید این یافتهها نشان میدهد ارتباط میان سگ و انسان ممکن است تنها به نشانههای آشکاری مانند صدا، وضعیت بدن یا جهت نگاه محدود نباشد و حرکات بسیار کوچک صورت نیز بتوانند در این ارتباط نقش داشته باشند.
پلکزدن در درجه نخست یک فرایند طبیعی برای مرطوب و محافظت کردن از سطح چشم است، اما پژوهشگران در سالهای اخیر بررسی کردهاند که آیا این حرکت میتواند اطلاعاتی درباره میزان توجه، برانگیختگی یا روابط اجتماعی نیز منتقل کند.
مطالعات پیشین نشان دادهاند که سگها هنگام مشاهده سگهای دیگری که پلک میزنند، بیشتر پلک میزنند و برخی پژوهشها نیز احتمال همزمانی پلکزدن سگها و انسانها را در تعاملات زنده مطرح کردهاند.
با این حال، مطالعه جدید شواهد محکمی برای این موضوع پیدا نکرد که سگها واقعاً پلکزدن انسان را بهصورت مستقیم و همزمان تقلید میکنند. پژوهشگران بررسی کردند آیا پلکزدن سگ در فاصله ۱.۵ ثانیه از پلکزدن انسان رخ میدهد یا خیر. از میان ۹۶ مورد پلکزدن سگها، ۵۷.۳ درصد در این بازه زمانی قرار داشت؛ اما این میزان تفاوت معناداری با چیزی که میتوانست بهطور تصادفی رخ دهد، نداشت.
بنابراین، سگها هنگام پلکزدن انسانها بیشتر پلک میزدند، اما نمیتوان گفت که بهطور قابلاعتماد همزمان با انسان پلک میزدند.پژوهشگران معتقدند افزایش میزان پلکزدن نشان میدهد سگها به حرکات چشم انسان آشنا توجه میکنند، اما هنوز مشخص نیست این تغییر در رفتار دقیقاً چه معنایی دارد. همچنین مشخص نیست که آیا پلکزدن سگ نوعی تقلید خودکار است یا بخشی از یک فرایند اجتماعی گستردهتر.
از سوی دیگر، استفاده از ویدئوهای از پیش ضبطشده به جای تعامل مستقیم با انسان، امکان دریافت بازخورد لحظهای را از بین برده است؛ عاملی که ممکن است برای شکلگیری هماهنگی واقعی میان رفتار سگ و انسان اهمیت داشته باشد.
پژوهشگران اکنون پرسشهای بیشتری را مطرح کردهاند؛ از جمله اینکه آیا پلکزدن میتواند اطلاعاتی درباره میزان توجه یا درگیری سگ با تعامل منتقل کند، آیا با یک تعامل آرام و غیرتهدیدکننده ارتباط دارد و آیا پلکزدن متقابل میتواند بر تمایل سگ برای نزدیک شدن، حفظ تماس یا ادامه تعامل تأثیر بگذارد.
به گفته پژوهشگران، پاسخ به این پرسشها به بررسی دقیقتر رفتار سگها در کنار سنجش نگاه، میزان برانگیختگی و وضعیت فیزیولوژیک آنها نیاز دارد.
این یافتهها در مجموع به شواهد موجود درباره توجه قابلتوجه سگها به رفتار انسان و توانایی آنها در هماهنگ شدن با انسانها از راههای مختلف میافزاید.
مترجم:نداجوادهراتی