معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، مصطفی آذرکیش، در مراسمی که به همت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری برگزار شد، به تشریح مدل آموزشی نسل چهارم (طرح میناب) پرداخت. وی با تأکید بر لزوم بهروزرسانی روشهای تعلیم و تربیت، مدرسه آینده را مدرسهای مهارتمحور و فناوریپایه توصیف کرد که در آن نقش معلم به عنوان طراح تجربه یادگیری برجسته میشود. این مدل نوین، دانشآموزان را به سمت شناسایی و حل مسائل واقعی، کار تیمی، پژوهش و استفاده هدفمند از فناوری و هوش مصنوعی هدایت میکند و از رویکرد سنتی «برنامهمحوری» به سمت «مسئلهمحوری» حرکت میکند.
به گزارش سیناپرس، مرکز ارتباطات و اطلاعرسانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری اعلام کرد مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، در مراسم معرفی مدل آموزشی نسل چهارم(طرح میناب) به همت معاونت علمی که در مرکز همایش های بین المللی ایران برگزار شد، با تأکید بر ضرورت بهروزرسانی روشهای تعلیم و تربیت گفت: مدرسه آینده باید مدرسهای مهارتمحور و فناوریپایه باشد و در این مسیر، نقش معلم و توانمندی او بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند.
وی با طرح این پرسش که چرا باید همه در خدمت مدرسه باشند، اظهار کرد: امروز دانشآموز میتواند پاسخ بسیاری از پرسشهای خود را از طریق ابزارهای فناوری، گوگل، یوتیوب و سایر منابع به دست آورد، بنابراین پرسش اصلی، مسئله فناوری نیست، بلکه این است که در آینده نقش مدرسه چه خواهد بود.
آذرکیش افزود: برای پاسخ به این مسئله، مجموعهای از اقدامات با همکاری معاونت علمی، شرکتها و مؤسسات دانشبنیان، معلمان، گروههای آموزشی و راهبران کشوری در حال انجام است تا مدرسه آینده طراحی شود؛ مدرسهای که در آن روشهای تعلیم و تربیت نیز بهروز شود و بر کار گروهی خلاقانه، کار تیمی فعال و توجه به نقش الگویی معلم تأکید داشته باشد.
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: بر اساس سند تحول، مدرسه باید کانون تربیت و پیشرفت محله و نقطه اتکای دولت و ملت باشد و به عنوان فرصتی برای همدلی و پیوستگی افکار مختلف مورد توجه قرار گیرد. بر همین اساس، همه ظرفیتها باید برای تقویت مدرسه و ارتقای کارکردهای آن به کار گرفته شوند.
تغییر از تدریس درس به طراحی تجربه یادگیری
آذرکیش با تشریح مدل «مکمل آموزش» گفت: در این مدل، با استفاده از طراحی آموزشی نوین، فناوریهای جدید از جمله هوش مصنوعی، پژوهش و پروژهمحوری و بهرهگیری از موقعیتهای متنوع یادگیری، باید کیفیت یادگیری ارتقا یابد و دانشآموز برای آینده آماده شود.
وی تأکید کرد: دیگر نباید بپرسیم امروز چه چیزی تدریس کردیم، بلکه باید بپرسیم امروز چه موقعیت یادگیری برای دانشآموز ایجاد کردیم، چراکه معلمان در طراحیهای جدید، طراح تجربه یادگیری خواهند بود و دانشآموز باید برای شناسایی و حل مسائل واقعی، کار تیمی، پژوهش و استفاده هدفمند از فناوری و هوش مصنوعی فرصت داشته باشد.
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه باید از «برنامهمحوری» به سمت «مسئلهمحوری» حرکت کنیم، افزود: دانشآموز باید مسئله واقعی را شناسایی کند، درباره آن تحقیق و اطلاعات جمعآوری کند، راهحل طراحی و آزمایش کند و در نهایت محصول یا راهحل خود را ارائه دهد. در این مسیر باید به دانشآموز فرصت اشتباه، تجربه، تکرار و اصلاح داده شود.
وی ادامه داد: فناوری به تنهایی کافی نیست و مهم این است که دانشآموز چگونه از فناوری برای حل مسئله استفاده میکند. همچنین پروژه زمانی ارزشمند است که با زندگی واقعی و مسائل روزمره دانشآموز پیوند داشته باشد.
چهار محور مدل مکمل آموزش
آذرکیش چهار محور اصلی این مدل را استفاده از فناوریهای جدید و هوش مصنوعی، پژوهشمحوری دانشآموزان، تنوع موقعیتهای یادگیری و شکوفایی استعدادها عنوان کرد و گفت: استعدادهای دانشآموزان در موقعیتهای متنوع یادگیری شکوفا میشوند و باید فرصت خلاقیت و تجربه را برای آنها فراهم کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت عبور از آموزش سنتی اظهار کرد: زمان آن گذشته است که یک معلم ۴۵ دقیقه صحبت کند و دانشآموزان بنشینند و یادداشت بردارند. باید با سرعت بیشتری از آموزش سنتی به شیوههای آموزشی متناسب با شرایط جدید و نسل چهارم حرکت کنیم؛ شیوههایی مانند یادگیری تلفیقی، STEAM و طراحی تجربههای یادگیری رشتهای و مسئلهمحور.
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش افزود: یکی از چرخشهای تحولی مورد تأکید سند تحول بنیادین، حرکت از دانشآموز منفعل در کلاس درس به «متربی فعال» در محیطهای یادگیری است و در این مسیر باید از روشهای خشک و انعطافناپذیر به سمت روشهای خلاقانه، فناوریمحور و مبتنی بر کار تیمی و گروهی حرکت کنیم.
آذرکیش همچنین با اشاره به نقش پژوهشمحوری در مدل مکمل آموزش گفت: یادگیری را نباید با آموزش یکسان بدانیم؛ یادگیری زمانی اتفاق میافتد که دانشآموز تحقیق کند، تجربه کند، موضوع را لمس کند و بتواند نتیجه کار خود را اصلاح کند.
وی خاطرنشان کرد: موقعیتهای یادگیری محدود به کلاس درس نیست و باید از ظرفیتهای درون و بیرون مدرسه، مراکز یادگیری رسمی و غیررسمی، بازدیدها، رویدادها، باشگاهها، شبکهها و فضای مجازی نیز استفاده کرد.