چین از روز شنبه میزبان بازیهای جهانی رباتهای انساننماست؛ رویدادی که حالا از یک مسابقه فناورانه فراتر رفته و به ویترینی برای نمایش قدرت صنعت رباتیک چین تبدیل شده است. مسیری که از رقابتهای ساده دانشگاهی آغاز شد، در کمتر از یک دهه به آزمونهایی برای سنجش توانایی رباتها در دویدن، ورزش و انجام کارهای ظریف انسانی رسیده و نشان میدهد چین چگونه رباتیک را به یک صنعت راهبردی و تجاری تبدیل کرده است.
به گزارش سیناپرس، پکن از امروز شنبه میزبان بازیهای جهانی رباتهای انساننماست؛ رقابتی که به دلیل گستردگی و سطح فناوری شرکتکنندگان، از آن با عنوان «المپیک رباتها» یاد میشود. بررسی روند برگزاری مسابقات رباتیک در چین طی حدود یک دهه گذشته نشان میدهد که این رویدادها همزمان با توسعه صنعت رباتیک این کشور، از یک رقابت علمی و دانشگاهی به بستری برای معرفی محصولات تجاری و نمایش پیشرفتهای فناوری تبدیل شدهاند.
آغاز مسیر؛ وقتی رباتها فقط یک پروژه دانشگاهی بودند
مسابقات رباتیک چین در سالهای پایانی دهه ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۴ عمدتاً با حمایت انجمنهای صنعتی و دولت محلی فوجیان برگزار میشد و بیشتر شرکتکنندگان را تیمهای دانشگاهی تشکیل میدادند.در آن سالها، رباتها قابلیتهای محدودی داشتند. برای نمونه، در برخی رقابتها رباتهای کوچک چرخدار در مسابقات فوتبال شرکت میکردند و با استفاده از برنامههای از پیش تعیینشده، توپ را پیدا کرده و از برخورد با یکدیگر جلوگیری میکردند. با وجود سادگی این رقابتها، همین مسابقات به بستری برای رشد تدریجی دانش و مهارتهای رباتیک در چین تبدیل شد.
۲۰۱۵؛ رباتیک به اولویت راهبردی چین تبدیل شد
سال ۲۰۱۵ را میتوان یکی از نقاط عطف صنعت رباتیک چین دانست؛ سالی که نخستین کنفرانس جهانی ربات در پکن برگزار شد و این صنعت جایگاه پررنگتری در سیاستهای صنعتی کشور پیدا کرد. شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، یک سال قبل از آن رباتیک را یکی از حوزههای کلیدی تولید پیشرفته توصیف کرده بود. در نمایشگاه سال ۲۰۱۵، رباتهای متحرک در نمایشهای بدمینتون شرکت کردند و با دنبال کردن توپ و بازگرداندن آن تلاش کردند توانایی خود را به نمایش بگذارند؛ فناوریهایی که در مقایسه با نسل امروزی رباتها هنوز بسیار ابتدایی بودند.
۲۰۲۳؛ ورود رباتها به زندگی روزمره
تا سال ۲۰۲۳، کنفرانس جهانی ربات به محلی برای حضور شرکتهای بزرگ و معرفی محصولات جدید تبدیل شده بود. شرکتها دیگر تنها به نمایش تواناییهای آزمایشگاهی رباتها اکتفا نمیکردند و تلاش داشتند کاربردهای تجاری و روزمره آنها را نیز به نمایش بگذارند. در همین دوره، مزیت چین در زمینه کاهش هزینه تولید رباتها بیشتر مورد توجه قرار گرفت. ربات سگ «CyberDog» شرکت شیائومی هنگام عرضه حدود هزار و ۵۰۰ دلار قیمت داشت، در حالی که ربات چهارپای «Spot» شرکت آمریکایی Boston Dynamics بیش از ۷۵ هزار دلار قیمت داشت و این اختلاف قیمت نشاندهنده مزیت چین در برخورداری از زنجیره تأمین گسترده و دسترسی ارزانتر به قطعات مورد نیاز صنعت رباتیک بود.
۲۰۲۵؛ اولین آزمون جدی رباتهای انساننما
در آوریل ۲۰۲۵، پکن میزبان نخستین نیمهماراتن رباتهای انساننما در جهان بود. در این رقابت، رباتها در کنار دوندگان انسانی حرکت کردند، اما عملکرد آنها در بسیاری از موارد چندان موفق نبود. مهندسان مجبور بودند در کنار رباتها حضور داشته باشند تا در صورت بروز مشکل مداخله کنند. برخی رباتها حتی در ابتدای مسیر سقوط کردند و برخی دیگر پس از چند متر با موانع برخورد کردند؛ اما تنها یک سال بعد، شرایط تغییر کرد. در دومین نیمهماراتن پکن، ربات انساننمای Unitree H۱ توانست بدون همراه انسانی بخش پایانی مسیر را طی کند.
بر اساس گزارش رویترز، بیش از ۱۰۰ تیم در رقابت سال ۲۰۲۶ حضور داشتند که ۴۷ تیم موفق شدند مسابقه را به پایان برسانند. در این میان، ربات انساننمای «Flash» ساخت شرکت چینی Honor توانست نیمهماراتن را به صورت خودکار در ۵۰ دقیقه و ۲۶ ثانیه به پایان برساند؛ زمانی که حتی از رکورد جهانی انسانها در این مسافت که یک ماه پیش ثبت شده بود، حدود ۷ دقیقه سریعتر بود.
راز جهش رباتیک چین چیست؟
تحلیلگران، رشد سریع صنعت رباتیک چین را به ترکیبی از چند عامل نسبت میدهند؛ توسعه زنجیره تأمین، افزایش رقابت میان شرکتها، کاهش قیمت قطعات و حمایتهای دولتی پکن در برنامه پنجساله سال ۲۰۲۱ برای صنعت رباتیک، مجموعهای از حمایتها شامل یارانه، مشوقهای مالیاتی برای تحقیقات و تسهیلات تأمین مالی را پیشبینی کرده بود. چین در این برنامه هدف تبدیل شدن به یکی از مراکز اصلی نوآوری جهانی در حوزه رباتیک را دنبال میکرد.
مسابقات سال ۲۰۲۶ وارد مرحله متفاوتی شده است. در بازیهای جهانی رباتهای انساننما، این بار توانایی دستهای رباتیک نیز مورد آزمایش قرار میگیرد؛ رباتها باید در کارهایی مانند بستن پیچ، باز کردن بطری و برداشتن مهرههای کوچک با موچین، سرعت و دقت خود را نشان دهند. کارشناسان معتقدند ساخت دستی رباتیک که بتواند با دقت و ظرافت مشابه دست انسان کار کند، یکی از پیچیدهترین چالشهای توسعه رباتهای انساننماست.
به نقل از دانشجو، تغییر ماهیت این مسابقات نشان میدهد صنعت رباتیک چین از مرحله نمایش تواناییهای ظاهری عبور کرده و اکنون به دنبال پاسخ به یک سؤال مهمتر است: آیا رباتهای انساننما واقعاً میتوانند در محیطهای واقعی، کارهای انسان را انجام دهند؟
مسیر دو دهه گذشته نشان میدهد چین تلاش کرده است رباتیک را از یک رقابت دانشگاهی به یک صنعت راهبردی تبدیل کند؛ صنعتی که حالا نه فقط در نمایشگاهها، بلکه در میدانهای ورزشی و آزمونهای واقعی نیز در حال سنجش توان خود است.