پژوهشی جدید نشان میدهد: دریافت واکسن کووید-۱۹ در ماههای پیش از جراحی تومور مغزی ممکن است با افزایش قابلتوجه طول عمر بیماران مبتلا به گلیوبلاستوما، یکی از تهاجمیترین انواع سرطان مغز، ارتباط داشته باشد.
به گزارش سیناپرس به نقل از Science News منتشر کرده، پژوهشگران اطلاعات ۱۸۷ بیمار مبتلا به گلیوبلاستوما را بررسی کردند. این بیماران بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ تحت نمونهبرداری یا جراحی تومور مغزی قرار گرفته بودند.
نتایج نشان دا:د بیمارانی که در ۱۰۰ روز پیش از جراحی یا نمونهبرداری واکسن کووید-۱۹ دریافت کرده بودند، مدت بسیار بیشتری زنده ماندند. میانهٔ بقای بیماران واکسینهشده ۷۴۳ روز بود، در حالی که این رقم در گروه واکسینهنشده ۳۴۹ روز گزارش شد؛ یعنی اختلافی در حدود یک سال.
نکته قابل توجه این است که چنین ارتباطی برای برخی واکسنهای دیگر، از جمله واکسن آنفلوانزا، ذاتالریه و زونا، مشاهده نشد. پژوهشگران احتمال میدهند این موضوع ممکن است به ویژگیهای واکسنهای mRNA مربوط باشد.
واکسن چگونه ممکن است بر سرطان اثر بگذارد؟
یکی از فرضیههای اصلی این است که واکسن mRNA میتواند سیستم ایمنی بدن را فعال کند. سپس هنگام جراحی تومور، بخشی از پروتئینهای سلولهای سرطانی ممکن است وارد جریان خون شوند و در معرض سیستم ایمنی قرار گیرند.به گفته پژوهشگران، ممکن است سیستم ایمنی که بهتازگی توسط واکسن تحریک شده است، در این شرایط بهتر بتواند سلولهای سرطانی باقیمانده را شناسایی و هدف قرار دهد.
پژوهشگران حتی احتمال دادهاند که شباهتی میان بخشی از پروتئین ویروس کرونا و مولکولی موجود روی سلولهای گلیوبلاستوما وجود داشته باشد؛ در نتیجه، آموزش سیستم ایمنی برای شناسایی ویروس شاید بهطور غیرمستقیم توانایی آن را برای شناسایی سلولهای سرطانی نیز تقویت کند. این فرضیه هنوز نیازمند بررسی بیشتر است.
پژوهشگران تأکید میکنند : این مطالعه رابطهٔ آماری میان واکسیناسیون و طول عمر بیشتر را نشان داده، اما علت و معلول را ثابت نکرده است.این پژوهش یک مطالعهٔ مقدماتی است و هنوز مورد داوری همتا (peer review) قرار نگرفته است. همچنین ممکن است تفاوتهای دیگری میان بیماران واکسینهشده و واکسینهنشده وجود داشته باشد که بر طول عمر آنها تأثیر گذاشته باشد.
به همین دلیل، پزشکان در حال حاضر توصیه نمیکنند بیماران مبتلا به سرطان، درمان یا جراحی خود را برای دریافت واکسن به تأخیر بیندازند.
پژوهشگران اکنون قصد دارند این یافته را در گروه دیگری از بیماران بررسی کنند و در صورت تأیید نتایج، احتمال انجام کارآزمایی بالینی برای آزمایش مستقیم اثر واکسن کووید-۱۹ بر بیماران سرطان مغز را مطرح کردهاند.
این یافته امیدبخش است، اما هنوز در مرحلهٔ تحقیقاتی قرار دارد. اگر مطالعات بزرگ و تصادفی آینده نشان دهند که واکسن mRNA واقعاً میتواند بقای بیماران سرطانی را افزایش دهد، میتواند یک تحول مهم در درمان سرطان باشد.
مترجم: ندا جوادهراتی