متخصصان هشدار میدهند بسیاری از بیماران مبتلا به هپاتیت به دلیل باورهای نادرست از بیان بیماری خود هراس دارند، در حالی که هپاتیت B و C از طریق ارتباطات معمول روزمره مانند دست دادن و روبوسی منتقل نمیشوند.
به گزارش سیناپرس، فوقتخصص گوارش، کبد و آندوسکوپی با اشاره به اهمیت آگاهیبخشی درباره بیماری هپاتیت، اظهار داشت: باورهای نادرست اجتماعی درباره این بیماری باعث شده بسیاری از بیماران از بیان بیماری خود به نزدیکان هراس داشته باشند، این در حالی است که هپاتیت با ارتباطات روزمره منتقل نمیشود و قطع روابط عاطفی، آسیب روحی جدی برای بیماران به همراه خواهد داشت.
اباذر پارسی، فوقتخصص گوارش، کبد و آندوسکوپی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، گفت: هپاتیت به معنای التهاب کبددر است که علل متعددی از جمله مصرف بیرویه داروهایی مانند استامینوفن، بیماریهای خودایمنی (حمله سیستم ایمنی به کبد) و عفونتهای ویروسی را شامل میشود. شایعترین نوع ویروسی آن، هپاتیتهای A، B، C و D هستند، اما در کشور ما هپاتیت B و C به دلیل عوارض جدیتر، در اولویت بررسی قرار دارند.
پارسی، با تأکید بر خاموش بودن بیماری کبد، افزود: کبد عضوی آرام در بدن است و تا زمانی که آسیب جدی نبیند، علامتی بروز نمیدهد. هماکنون حدود ۲۵۰ میلیون نفر در جهان به هپاتیت B مبتلا هستند که سهم ایران حدود ۱ درصد از این جمعیت است. در مورد هپاتیت نوع C نیز ۴۵ تا ۵۰ میلیون نفر مبتلا در جهان وجود دارد که نرخ شیوع آن در ایران حدود ۰.۵ درصد برآورد میشود.
این فوقتخصص گوارش، کبد و آندوسکوپی با اشاره به موفقیتهای ایران در کنترل هپاتیت B، خاطرنشان کرد: پیش از سال ۱۳۷۲، شیوع هپاتیت B در ایران بین ۵ تا ۸ درصد بود، اما با اجرای برنامههای واکسیناسیون همگانی، غربالگری مادران باردار و اقدامات بهداشتی، این رقم به ۱ درصد کاهش یافته است. این موفقیت، ایران را در زمره کشورهایی با شیوع پایین قرار داده است.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز تصریح کرد: هرچند برای هپاتیت C واکسن وجود ندارد، اما درمانهای نوین با اثربخشی ۹۵ تا ۹۹ درصد، نویدبخش ریشهکنی آن تا سال ۲۰۳۰ در ایران است. گروههای پرخطر شامل بیماران تالاسمی، دیالیزی و افرادی با اعتیاد تزریقی، باید تحت مراقبت ویژه در این زمینه قرار گیرند.
این فوقتخصص کبد و گوارش ضمن اشاره به راههای انتقال ویروس هپاتیت و باورهای غلط درباره آن، گفت: هپاتیت B از طریق خون، مایعات بدن، تماس جنسی و همچنین از مادر به جنین منتقل میشود. هپاتیت C نیز عمدتاً از راه خون و سرنگهای مشترک انتقال مییابد. برخلاف تصور عمومی، این ویروسها از طریق دست دادن، روبوسی یا غذا خوردن منتقل نمیشوند؛ اما ویروس هپاتیت B تا ۷ روز روی سطوح آلوده به خون خشکشده نیز زنده میماند، بنابراین استفاده از وسایل شخصی مانند مسواک، ناخنگیر و تیغ باید با احتیاط همراه باشد.
وی در تشریح علائم هپاتیتهای حاد گفت: زردی شدید چشمها و پوست، تیرگی ادرار، سفید شدن مدفوع، تب و درد ناحیه کبد از نشانههای مرحله حاد است. اما مرحله مزمن اغلب بدون علامت است و بسیاری از مبتلایان تنها در آزمایشهای دورهای متوجه بیماری خود میشوند.
پارسی با تأکید بر غربالگری هدفمند، گروههای پرخطر را شامل کادر درمان، بیماران دیالیزی، مبتلایان به تالاسمی و افرادی با سابقه انتقال خون دانست و افزود: عموم مردم نیاز به آزمایش همگانی ندارند، مگر اینکه علائم یا عوامل خطر مشخصی داشته باشند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز درباره درمان هپاتیت C و هپاتیت B اظهار داشت: از سال ۱۳۹۵ تاکنون، داروهای مؤثر با اثربخشی بالای ۹۵ درصد در ایران تولید میشود و بیماران طی ۳ ماه درمان، بهبود مییابند. درمان هپاتیت B نیز عمدتاً برای کاهش خطر سرطان کبد و سیروز است و بهبودی کامل نادر است. داروها معمولاً برای بیماران با ویروس فعال تجویز میشوند و موارد غیرفعال تحتنظر قرار میگیرند.
به نقل از برنا، پارسی با اشاره به اثربخشی واکسن هپاتیت B (۹۵ تا ۹۹ درصد) خاطرنشان کرد: واکسن تا ۱۰ سال ایمنی ایجاد میکند و پس از آن، بررسی سطح آنتیبادی و تزریق دوز تقویتی توصیه میشود. متولدین پس از سال ۱۳۷۳ واکسینه شدهاند و مادران باردار مبتلا به هپاتیت B، با اقدامات بهموقع از جمله تزریق واکسن و ایمونوگلوبولین به نوزاد در ۱۲ ساعت اول تولد و درمان مادر از هفته ۲۸ بارداری، میتوانند از انتقال بیماری جلوگیری کنند.
وی با تأکید بر اینکه ابتلا به هپاتیت B پایان راه نیست، توصیه کرد: تغییر سبک زندگی، مشاوره با پزشک و رعایت اصول بهداشتی میتواند به مدیریت بیماری کمک کند. بیماران نباید از ارتباط با اطرافیان منع شوند؛ بلکه آگاهیبخشی به خانوادهها، کلید کاهش نگرانیها و پیشگیری از انتقال است.