معاون توسعه و مدیریت منابع ستفا با تأکید بر اینکه تولید علم بهتنهایی اقتدار علمی ایجاد نمیکند، گفت فناوری زمانی به ارزش واقعی تبدیل میشود که به محصول، اشتغال، ثروت و حضور پایدار شرکتها در بازارهای داخلی و خارجی منجر شود.
به گزارش سیناپرس، دکتر فرشاد پیلهچی، معاون توسعه و مدیریت منابع سازمان تجاریسازی فناوری و اقتصاد دانشبنیان جهاددانشگاهی(ستفا) با تأکید بر لزوم تغییر رویکرد حمایتی از شرکتهای دانشبنیان، گفت: زمانی میتوان از موفقیت یک شرکت دانشبنیان سخن گفت که بدون وابستگی به حمایتهای مقطعی، در بازارهای داخلی و خارجی حضور پایدار داشته باشد، سرمایه جذب کند و در زنجیره ارزش صنایع کشور نقشآفرینی کند.
دکتر پیلهچی در گفتوگویی خبری به مناسبت سالگرد تاسیس جهاد دانشگاهی، با تأکید بر اینکه اقتدار علمی تنها با تولید مقاله یا ثبت اختراع محقق نمیشود، اظهار کرد: اگرچه کشور طی سالهای گذشته در حوزه تولید علم و توسعه فناوری پیشرفتهای قابل توجهی داشته است، اما اقتدار علمی زمانی معنا پیدا میکند که این دستاوردها به فناوری، محصول، اشتغال و ارزش اقتصادی تبدیل شوند.
وی ادامه داد: صرف تولید مقاله، ثبت اختراع یا دستیابی به فناوریهای نوین، تضمینکننده توسعه نیست. آنچه اهمیت دارد، توانایی کشور در تبدیل ظرفیتهای علمی به محصولات و خدماتی است که بتوانند نیازهای واقعی جامعه و صنعت را برطرف کنند و در نهایت به افزایش ثروت ملی و ارتقای کیفیت زندگی مردم بینجامند.
توسعه زیستبوم نوآوری نیازمند نگاه شبکهای است
پیلهچی با اشاره به ضرورت توسعه زیستبوم نوآوری، گفت: توسعه پارکهای علم و فناوری، مراکز رشد، مراکز نوآوری و شتابدهندهها زمانی اثربخش خواهد بود که ارتباط میان پژوهشگران، شرکتهای نوپا، صنایع، سرمایهگذاران و دستگاههای اجرایی بهصورت منسجم شکل بگیرد.
وی افزود: این شبکه، فرآیند تبدیل ایده به محصول و محصول به بازار را تسریع میکند و زمینه شکلگیری کسبوکارهای دانشبنیان پایدار را فراهم میسازد.
ستفا در پی عبور از رویکرد صرفاً حمایتی است
معاون توسعه و مدیریت منابع ستفا با تأکید بر اینکه اقتصاد دانشبنیان بدون توسعه بازار فناوری امکان رشد ندارد، اظهار کرد: شرکتهای دانشبنیان در مراحل اولیه بیش از هر چیز به زیرساخت، آموزش، مشاوره، شبکهسازی و تأمین مالی نیاز دارند. در ادامه مسیر نیز مهمترین نیاز آنها دسترسی به بازار، سرمایه و امکان توسعه فعالیتهاست؛ از اینرو ستفا تلاش میکند از رویکرد صرفاً حمایتی عبور کرده و زمینه بلوغ شرکتها و تبدیل آنها به بنگاههای اقتصادی پایدار را فراهم کند.
سرمایهگذاری خطرپذیر، حلقه مفقوده توسعه فناوری
وی سرمایهگذاری خطرپذیر (Venture Capital) را یکی از حلقههای مفقوده توسعه فناوری در کشور دانست و تصریح کرد: فناوری ذاتاً با ریسک همراه است و نمیتوان انتظار داشت شرکتهای نوپا بدون بهرهگیری از ابزارهای نوین تأمین مالی، مسیر دشوار تجاریسازی را طی کنند. توسعه سرمایهگذاری خطرپذیر، مشارکت فعال بخش خصوصی و ایجاد صندوقهای تخصصی سرمایهگذاری میتواند سرعت رشد شرکتهای فناور را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
پیلهچی ادامه داد: در بسیاری از کشورها، شتابدهندهها و صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر در کنار دانشگاهها و مراکز نوآوری فعالیت میکنند و همین موضوع موجب میشود ایدههای فناورانه در کوتاهترین زمان ممکن به محصول و کسبوکار تبدیل شوند. این الگو باید متناسب با ظرفیتهای کشور، در زیستبوم فناوری ایران نیز بیش از گذشته تقویت شود.
کاهش فاصله میان پژوهش و صنعت، شرط موفقیت تجاریسازی
وی یکی دیگر از الزامات توسعه فناوری را کاهش فاصله میان پژوهش و صنعت عنوان کرد و گفت: بخش قابل توجهی از پژوهشهای دانشگاهی هنوز بر اساس نیاز واقعی بازار تعریف نمیشوند؛ در نتیجه، با وجود ارزش علمی بالا، امکان تجاریسازی آنها محدود است. اگر از همان ابتدای شکلگیری ایده، نیاز صنعت، بازار و سرمایهگذار مورد توجه قرار گیرد، احتمال موفقیت فناوری در بازار نیز افزایش خواهد یافت.
ایجاد شبکه همکاری میان دانشگاه، صنعت و شرکتهای دانشبنیان
معاون توسعه و مدیریت منابع ستفا با اشاره به نقش این سازمان در توسعه همکاریهای فناورانه، اظهار کرد: ستفا تلاش میکند با ایجاد شبکه همکاری میان دانشگاهها، صنایع، شرکتهای دانشبنیان، شتابدهندهها، سرمایهگذاران و دستگاههای اجرایی، پروژههای فناورانه را به سمت حل مسائل واقعی کشور هدایت کند.
وی افزود: در این نگاه، فناوری تنها یک محصول نیست، بلکه ابزاری برای افزایش بهرهوری، ایجاد ارزش افزوده و ارتقای کیفیت زندگی مردم محسوب میشود.
هوشمندسازی مدیریت منابع در خدمت توسعه فناوری
پیلهچی با بیان اینکه توسعه زیرساختهای نوآوری تنها به ایجاد ساختمان و فضای استقرار محدود نمیشود، گفت: زیرساخت واقعی مجموعهای از خدمات تخصصی شامل آموزش، مشاوره حقوقی، توسعه کسبوکار، بازاریابی، مالکیت فکری، ارتباطات بینالمللی، تأمین مالی و شبکهسازی است که در کنار یکدیگر مسیر رشد شرکتهای نوپا و دانشبنیان را هموار میکنند.
وی در ادامه بر اهمیت حکمرانی هوشمند منابع در توسعه فناوری تأکید کرد و افزود: از منظر معاونت توسعه و مدیریت منابع، وظیفه ما صرفاً تأمین منابع مالی یا انجام امور اداری نیست، بلکه باید نظامی چابک، شفاف و بهرهور را طراحی کنیم تا همه ظرفیتهای انسانی، مالی و زیرساختی در خدمت توسعه فناوری قرار گیرند. اصلاح فرآیندها، هوشمندسازی نظام مدیریت منابع، ارتقای بهرهوری و سرمایهگذاری بر سرمایه انسانی از مهمترین برنامههای این معاونت به شمار میرود.
شرکتهای دانشبنیان باید از وابستگی به حمایتهای مقطعی عبور کنند
پیلهچی با اشاره به نقش روزافزون شرکتهای دانشبنیان در اقتصاد کشور، اظهار کرد: این شرکتها امروز از مرحله شکلگیری و دریافت حمایتهای اولیه عبور کردهاند و بسیاری از آنها به بازیگران اثرگذار در حوزههایی مانند سلامت، فناوری اطلاعات، تجهیزات پیشرفته، کشاورزی، انرژی و صنایع دانشمحور تبدیل شدهاند. با این حال، برای ایفای نقش پررنگتر در اقتصاد ملی، بیش از هر چیز به توسعه بازار، تسهیل فضای کسبوکار، دسترسی به منابع مالی و تقویت ارتباط با صنایع نیاز دارند.
وی افزود: سیاستگذاری در حوزه اقتصاد دانشبنیان باید از رویکرد حمایت صرف فاصله بگیرد و بر توانمندسازی، توسعه بازار و افزایش رقابتپذیری شرکتها متمرکز شود. زمانی میتوان از موفقیت یک شرکت دانشبنیان سخن گفت که بتواند بدون وابستگی به حمایتهای مقطعی، در بازارهای داخلی و خارجی حضور پایدار داشته باشد، سرمایه جذب کند، اشتغال ایجاد کند و در زنجیره ارزش صنایع کشور نقشآفرینی کند.
ضعف ارتباط میان دانشگاه، صنعت و سرمایهگذاران از چالشهای زیستبوم نوآوری است
معاون توسعه و مدیریت منابع ستفا، یکی از مهمترین چالشهای زیستبوم نوآوری کشور را ضعف ارتباط نظاممند میان دانشگاه، صنعت، سرمایهگذاران و بخش خصوصی دانست و گفت: هر یک از این بخشها ظرفیتهای ارزشمندی در اختیار دارند، اما تا زمانی که این ظرفیتها در قالب یک شبکه منسجم و هدفمند در کنار یکدیگر قرار نگیرند، فرآیند تجاریسازی فناوری با کندی مواجه خواهد بود.
وی ادامه داد: ستفا تلاش میکند با توسعه این شبکه همکاری، زمینه شکلگیری پروژههای مشترک و توسعه فناوریهای مسئلهمحور را فراهم کند.
آینده اقتصاد ایران به بهرهگیری از فناوریهای نوظهور وابسته است
پیلهچی با تأکید بر اینکه آینده اقتصاد ایران به میزان بهرهگیری از فناوریهای نوظهور وابسته است، اظهار کرد: هوش مصنوعی، علوم داده، زیستفناوری، فناوریهای دیجیتال، مواد پیشرفته، اینترنت اشیاء، انرژیهای نو، فناوریهای سلامت و امنیت سایبری از جمله حوزههایی هستند که آینده اقتصاد و صنعت جهان را رقم خواهند زد.
وی افزود: سرمایهگذاری در این حوزهها باید با نگاهی راهبردی و بلندمدت انجام شود تا کشور بتواند سهم مناسبی از بازارهای فناوری منطقه و جهان به دست آورد.
اشتغالآفرینی باید جایگزین فرهنگ اشتغالجویی شود
معاون توسعه و مدیریت منابع ستفا، توسعه اشتغال دانشبنیان را از مهمترین مأموریتهای این سازمان برشمرد و گفت: امروز تغییر نگرش از اشتغالجویی به اشتغالآفرینی ضرورتی انکارناپذیر است. اقتصاد دانشبنیان به نیروهای خلاق، کارآفرین و نوآور نیاز دارد؛ افرادی که بتوانند با اتکا به دانش و فناوری، کسبوکارهای جدید ایجاد کنند و خود به موتور محرک اشتغال تبدیل شوند.
وی ادامه داد: توسعه مراکز رشد، مراکز نوآوری و شتابدهندهها، برگزاری دورههای آموزشی، اجرای برنامههای منتورینگ، حمایت از هستههای فناور و ایجاد ارتباط میان دانشگاه و صنعت، از جمله اقداماتی است که میتواند مسیر ورود دانشجویان و فارغالتحصیلان به عرصه کارآفرینی فناورانه را هموار کند.
پیلهچی تأکید کرد: هدف ستفا صرفاً ایجاد فرصتهای شغلی کوتاهمدت نیست، بلکه ایجاد مشاغل پایدار، تخصصی و مبتنی بر فناوری است که ارزش افزوده اقتصادی ایجاد کنند.
سرمایه انسانی مهمترین دارایی سازمانهای دانشبنیان است
وی سرمایه انسانی را مهمترین دارایی سازمانهای دانشبنیان دانست و اظهار کرد: توسعه فناوری بدون نیروی انسانی متخصص، خلاق و باانگیزه امکانپذیر نیست. به همین دلیل، توانمندسازی نخبگان، ارتقای مهارتهای مدیریتی، آموزشهای تخصصی، توسعه شایستگیهای حرفهای و ایجاد مسیرهای روشن رشد شغلی، در اولویت برنامههای این سازمان قرار دارد.
معاون توسعه و مدیریت منابع ستفا، افزود: توسعه زیستبوم نوآوری، علاوه بر آثار اقتصادی، نقش مهمی در حفظ نخبگان کشور نیز ایفا میکند. زمانی که پژوهشگر یا تیم فناور اطمینان داشته باشد میتواند ایده خود را در داخل کشور به محصول و کسبوکار تبدیل کند، به سرمایهگذار دسترسی داشته باشد و از زیرساختهای مناسب برخوردار شود، انگیزه بیشتری برای ادامه فعالیت و ماندگاری در کشور خواهد داشت.
حکمرانی هوشمند منابع در خدمت توسعه اقتصاد دانشبنیان
پیلهچی با اشاره به رویکردهای معاونت توسعه و مدیریت منابع ستفا، اظهار کرد: حرکت به سمت حکمرانی هوشمند منابع، استقرار نظامهای نوین برنامهریزی، افزایش شفافیت مالی، بودجهریزی مبتنی بر عملکرد، توسعه سامانههای هوشمند، بهینهسازی هزینهها و ارتقای بهرهوری، از جمله برنامههایی است که با هدف پشتیبانی مؤثر از زیستبوم نوآوری دنبال میشود.
وی تصریح کرد: بهرهوری صرفاً به معنای کاهش هزینهها نیست، بلکه استفاده هدفمند از منابع برای خلق ارزش بیشتر است. هر اندازه بتوان منابع مالی، انسانی و زیرساختی را کارآمدتر مدیریت کرد، امکان سرمایهگذاری بیشتر در توسعه پارکهای علم و فناوری، مراکز رشد، شتابدهندهها، آزمایشگاههای تخصصی، زیرساختهای فناوری اطلاعات و حمایت از شرکتهای نوپا و دانشبنیان نیز فراهم خواهد شد.
ستفا به دنبال ایجاد شبکهای پویا برای تبدیل دانش به ثروت است
به نقل از ایسنا، معاون توسعه و مدیریت منابع ستفا با تأکید بر اینکه آینده اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به توسعه فناوری و سرمایه انسانی گره خورده است، خاطرنشان کرد: مأموریت ستفا تنها حمایت از شرکتهای فناور نیست، بلکه ایجاد شبکهای پویا میان دانشگاه، صنعت، سرمایهگذاران، شتابدهندهها و بخش خصوصی برای تبدیل دانش به ثروت، اشتغال و ارزشآفرینی است.
وی ابراز امیدواری کرد: با تقویت سرمایهگذاری خطرپذیر، توسعه زیرساختهای نوآوری، گسترش همکاریهای ملی و بینالمللی و ارتقای بهرهوری منابع، جهاددانشگاهی همچنان یکی از پیشرانهای اصلی توسعه اقتصاد دانشبنیان، تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشآموختگان کشور باقی بماند.