فضاپیمای «سایکی» (Psyche) ناسا در جریان عبور نزدیک از کنار مریخ، تصاویری کمنظیر و یک تایملپس چشمنواز از سیاره سرخ ثبت کرد. این مانور علاوه بر ثبت دادههای علمی ارزشمند، سرعت فضاپیما را برای ادامه مسیر به سوی سیارک فلزی «سایکی» افزایش داد؛ جرمی اسرارآمیز که دانشمندان آن را یکی از متفاوتترین اجرام منظومه شمسی میدانند.
به گزارش سیناپرس، فضاپیمای سایکی ناسا که در مسیر رسیدن به سیارک فلزی ۱۶ سایکی قرار دارد، موفق شد هنگام عبور از کنار مریخ، مجموعهای از تصاویر بینظیر و یک تایملپس خیرهکننده از سیاره سرخ ثبت کند. این فضاپیما در ۱۵ مه ۲۰۲۶ از فاصله حدود ۴۶۰۰ کیلومتری سطح مریخ عبور کرد و با سرعتی بیش از ۱۹ هزار و ۸۰۰ کیلومتر بر ساعت از کنار این سیاره گذشت.
این عبور نزدیک تنها فرصتی برای ثبت تصاویر دیدنی نبود، بلکه نقش مهمی در پیشبرد اهداف علمی و فنی مأموریت نیز ایفا کرد. پژوهشگران با استفاده از این مانور، تجهیزات علمی فضاپیما را کالیبره کردند و توانستند پدیدههایی مانند شوک کمانی (Bow Shock) مریخ، کلاهک یخی قطب جنوب و دهانه برخوردی هویگنس را با دقت بیشتری بررسی کنند.
از سوی دیگر، این گذر نزدیک به فضاپیما امکان داد بدون مصرف سوخت اضافی، از کمک گرانشی مریخ برای افزایش سرعت خود استفاده کند. این روش که به «قلاب گرانشی» مشهور است، با بهرهگیری از انرژی مداری سیاره، مسیر و سرعت فضاپیما را اصلاح میکند. به گفته متخصصان ناسا، این مانور سرعت فضاپیما را حدود ۱۶۰۰ کیلومتر بر ساعت (۱۰۰۰ مایل بر ساعت) افزایش داده و صفحه مداری آن را نیز حدود یک درجه نسبت به خورشید تغییر داده است.
«باب میس»، مدیر پروژه سایکی در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا (JPL)، اعلام کرد این مانور دقیقاً مطابق برنامه انجام شده و مسیر لازم برای رسیدن فضاپیما به سیارک هدف در تابستان سال ۲۰۲۹ را فراهم کرده است. به گفته وی، فضاپیما از سلامت کامل برخوردار است و بهزودی پیشرانه الکتریکی خورشیدی خود را برای ادامه سفر دوباره فعال خواهد کرد.
سفری به سوی یک دنیای فلزی
مقصد نهایی این مأموریت، سیارک ۱۶ سایکی است؛ جرمی که در کمربند سیارکی میان مریخ و مشتری قرار دارد و نخستین بار در سال ۱۸۵۲ کشف شد. این سیارک حدود ۲۸۰ کیلومتر طول دارد و دانشمندان احتمال میدهند هسته فلزی برهنه یک سیاره اولیه باشد که در میلیاردها سال پیش، طی برخوردهای عظیم کیهانی، لایههای سنگی خود را از دست داده است.
اگر این فرضیه تأیید شود، سایکی نخستین هسته فلزی یک جرم سیارهای خواهد بود که بشر از نزدیک آن را مطالعه میکند؛ موضوعی که میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره چگونگی شکلگیری سیارات سنگی مانند زمین در اختیار دانشمندان قرار دهد.
مجهز به پیشرفتهترین ابزارهای علمی
فضاپیمای سایکی که در سال ۲۰۲۳ با موشک فالکون هوی شرکت اسپیسایکس به فضا پرتاب شد، مجموعهای از تجهیزات علمی پیشرفته را حمل میکند. این ابزارها شامل دوربین چندطیفی، طیفسنج پرتو گاما و نوترون برای بررسی ترکیب شیمیایی سطح سیارک، مغناطیسسنج برای اندازهگیری میدان مغناطیسی باقیمانده و سامانه مخابراتی باند X برای تعیین میدان گرانشی و ساختار داخلی این جرم آسمانی هستند.
این مأموریت همچنین در حال آزمایش سامانه ارتباط نوری فضای عمیق (DSOC) است؛ فناوری نوینی که دادهها را به جای امواج رادیویی، از طریق لیزرهای فروسرخ به زمین ارسال میکند. این سامانه پیشتر با ارسال نخستین ویدیوی بینسیارهای، توانایی خود را در انتقال پرسرعت اطلاعات به نمایش گذاشته بود.
دانشمندان امیدوارند فضاپیمای سایکی در اوت ۲۰۲۹ به مقصد خود برسد و برای نخستین بار پرده از راز یکی از مرموزترین اجرام منظومه شمسی بردارد؛ جرمی که شاید بقایای هسته فلزی یک سیاره اولیه باشد یا تنها تودهای از بقایای برخوردهای کیهانی. نتایج این مأموریت میتواند درک بشر از تاریخ شکلگیری منظومه شمسی را دگرگون کند.
مترجم:ندااظهری