استارشیپ بالاخره پرتاب شد! اسپیسایکس در سیزدهمین پرواز آزمایشی، ۲۰ ماهواره عملیاتی استارلینک V3 را در فضا مستقر کرد. بوستر با موفقیت در خلیج مکزیک فرود آمد و خود استارشیپ نیز پس از فرود روی اقیانوس هند، برخلاف همیشه منفجر نشد و تصاویر خیرهکنندهای مخابره کرد. گام بعدی؟ مأموریت مداری در پرواز ۱۴!
به گزارش سیناپرس، اسپیسایکس بامداد شنبه سوم مرداد به وقت ایران، استارشیپ را در سیزدهمین پرواز آزمایشی زیرمداری به فضا پرتاب کرد؛ مأموریتی که در آن برخی از مشکلات مشاهدهشده در پرواز قبلی برطرف شد و این شرکت برای نخستین بار ماهوارههای عملیاتی را با موفقیت مستقر کرد.
استارشیپ ساعت ۱۸:۵۱ به وقت ساحل شرقی آمریکا (۰۲:۲۱ به وقت ایران) از تأسیسات استاربیس اسپیسایکس در تگزاس به پرواز درآمد. این پرتاب ۲۴ ساعت به تعویق افتاده بود؛ زیرا آسمان ابری عصر پنجشنبه مانع تصویربرداری از موشک هنگام صعود میشد؛ هرچند اسپیسایکس در پخش زنده تأکید کرد که خود ابرها مانعی برای انجام پرتاب نبودند.
پرواز شماره ۱۳، دومین مأموریت نسخه سوم استارشیپ (V3) بود؛ مدل ارتقایافتهی این موشک که اسپیسایکس قصد دارد در مأموریتهای مداری آینده از آن استفاده کند. این پرواز نیز مانند پرواز شماره ۱۲ مسیر زیرمداری مشابهی را دنبال کرد و فرصتی برای آزمایش اصلاحاتی بود که با هدف رفع برخی مشکلات، مثل ازکارافتادن برخی موتورهای رپتور در پرواز قبلی اعمال شده بودند.
همانند پرواز دوازدهم، اسپیسایکس تلاش نکرد تا بوستر سوپر هوی را به سکوی پرتاب بازگرداند و در عوض آن را برای فرود نرم به سمت خلیج مکزیک هدایت کرد. بااینحال، این شرکت اعلام کرد که تمام موتورهای رپتور مورد نیاز برای مانور فرود روشن نشدند و همین موضوع باعث شد بوستر با سرعتی بیش از مقدار برنامهریزیشده با سطح آب برخورد کند.
بوستر سوپر هوی بوستر با سرعتی بیش از مقدار برنامهریزیشده با سطح آب برخورد کرد. استارشیپ یا همان مرحله فوقانی موشک، پس از رسیدن به فضا محموله خود شامل ۲۰ ماهواره استارلینک نسخه سوم (V3) را مستقر کرد. در برخی پروازهای قبلی، نمونههای شبیهساز جرم این ماهوارهها حمل شده بود؛ اما در پرواز سیزدهم، استارشیپ برای نخستینبار ماهوارههای عملیاتی استارلینک V3 را به فضا برد.
این ماهوارهها که در همان مسیر زیرمداری استارشیپ قرار گرفتند، پیش از ورود دوباره به جو حدود ۲۰ دقیقه تحت آزمایش قرار گرفتند. این آزمایشها شامل بازشدن پنلهای خورشیدی و آنتنها و همچنین برقراری ارتباط با ایستگاههای زمینی و دیگر ماهوارههای استارلینک بود.
مایکل نیکولز، از مدیران اسپیسایکس، در شبکه ایکس نوشت: «ما با موفقیت از طریق لینکهای رادیویی (RF) و لیزری با تمام ماهوارهها ارتباط برقرار کردیم و توانستیم دادههای مهم دورسنجی را دریافت کنیم.»
استارشیپ پس از استقرار ماهوارهها، یکی از موتورهای رپتور خود را دوباره روشن کرد؛ آزمایشی که حدود ۱۴ ثانیه به طول انجامید و بهطور چشمگیر طولانیتر از آزمایشهای مشابه در پروازهای پیشین بود.
استارشیپ درنهایت حدود ۶۵ دقیقه و ۳۰ ثانیه پس از پرتاب وارد جو شد و فرودی نرم روی آبهای اقیانوس هند انجام داد. هرچند فضاپیما پس از فرود روی آب واژگون شد، برخلاف پروازهای گذشته بلافاصله منفجر نشد و برای مدتی روی آب شناور ماند. دوربینهای روی استارشیپ همچنین توانستند تصاویری شگفتانگیز از استارشیپ شناور روی اقیانوس مخابره کنند.
دن هوت، گزارشگر اسپیسایکس در پخش زنده پرتاب، گفت: «نخستین بار است که استارشیپ را سالم روی آب فرود میآوریم. این اتفاق برای تیمی که به دنبال جمعآوری دادههای سپر حرارتی است، سناریویی رؤیایی محسوب میشود.» منفجرنشدن استارشیپ این فرصت را فراهم کرد که پهپاد درحال پرواز برفراز موشک، تصاویر نمای نزدیک بیسابقه از کاشیهای سوخته سپر حرارتی ارائه دهد.
اسپیسایکس نخستین بار ۱۶ ژوئیه تلاش کرد پرواز شماره ۱۳ را انجام دهد؛ اما بلافاصله پس از روشنشدن موتورهای بوستر سوپر هوی، پرتاب لغو شد. این شرکت بعداً اعلام کرد که چهار موتور از ۳۳ موتور بوستر به دلیل مشکل در توربوپمپهای اکسیژن مایع بهدرستی روشن نشدند و همین مسئله باعث توقف خودکار پرتاب شد.
پهپاد درحال پرواز برفراز استارشیپ، تصاویر نمای نزدیک بیسابقه از کاشیهای سوخته سپر حرارتی ارائه داد. هوت پیش از پرتاب توضیح داد که بررسیها نشان دادهاند توربوپمپهای شش موتور به دلیل تجمع رطوبت و یخزدن هنگام تماس با سوخت فوقسرد، با «رفتار چرخشی غیرعادی» مواجه شده بودند؛ مشکلی که باعث کاهش سرعت یا توقف عملکرد توربوپمپها شده بود.
به نقل از زومیت، اسپیسایکس موتورهای معیوب را تعویض و ۲۲ ژوئیه آنها را روی سکوی پرتاب آزمایش کرد. یکی از موتورهای رپتور خارجشده نیز در تأسیسات مکگرگور تگزاس دوباره آزمایش شد و یک احتراق کامل، معادل مرحله صعود را با موفقیت پشت سر گذاشت. هوت گفت: «حتی با وجود اینکه هفته گذشته از روی سکو بلند نشدیم، درباره موتورها، سامانههای پیشران و عملکرد آنها در شرایط واقعی پرواز چیزهای زیادی یاد گرفتیم.»
اسپیسایکس هنوز برنامه دقیق خود برای مأموریتهای بعدی را اعلام نکرده است. بااینحال، گوین شاتول، مدیرکل اسپیسایکس، در مصاحبهای در ماه ژوئن گفته بود اگر پرواز شماره ۱۳ با موفقیت انجام شود، این شرکت ممکن است نخستین مأموریت مداری استارشیپ را در پرواز شماره ۱۴ انجام دهد و سپس در پرواز شماره ۱۵، استارشیپ را برای نخستینبار از ایالت فلوریدا پرتاب کند.