عضو هیأت علمی گروه سالمندشناسی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اینکه کاهش نسبی سرعت یادآوری اطلاعات میتواند بخشی از روند طبیعی سالمندی باشد، گفت: هر فراموشی به معنای ابتلا به آلزایمر یا زوال عقل نیست، اما اگر مشکلات حافظه با اختلال در انجام فعالیتهای روزمره، تغییرات رفتاری یا کاهش قدرت تصمیمگیری همراه شود، باید هرچه سریعتر توسط پزشک بررسی شود.
به گزارش سیناپرس، فرزانه بهادری، عضو هیأت علمی گروه آموزشی سالمندشناسی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به نگرانی رایج سالمندان و خانوادههای آنان درباره فراموشی، تأکید کرد که کاهش نسبی سرعت یادآوری اطلاعات در سنین بالا میتواند بخشی از روند طبیعی سالمندی باشد و نباید هر فراموشی را نشانه آلزایمر یا زوال عقل دانست.
بهادری اظهار کرد: با افزایش سن، ممکن است افراد برای به خاطر آوردن برخی اطلاعات به زمان بیشتری نیاز داشته باشند، اما این موضوع لزوماً به معنای ابتلا به اختلال شناختی نیست. به گفته وی، اختلال شناختی تنها حافظه را درگیر نمیکند، بلکه تواناییهایی مانند توجه، تمرکز، یادگیری، زبان، تصمیمگیری، برنامهریزی، حل مسئله و تشخیص زمان و مکان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
وی با تشریح تفاوت میان فراموشی طبیعی ناشی از افزایش سن و اختلال شناختی افزود: در فراموشی طبیعی، سالمند معمولاً از تغییرات حافظه خود آگاه است و درباره آن ابراز نگرانی میکند، در حالی که اطرافیان ممکن است متوجه این تغییرات نشوند. برای مثال، فرد ممکن است نام اشخاص یا محل قرار دادن وسایل خود را بهسرعت به خاطر نیاورد، اما با کمی فکر کردن یا دریافت یک سرنخ، اطلاعات را بازیابی میکند. همچنین اگر در یافتن واژهای دچار مشکل شود، با صرف زمان بیشتر یا استفاده از واژههای هممعنی، گفتوگو را ادامه میدهد.
بهادری در ادامه با اشاره به علائم هشداردهنده اختلال شناختی گفت: افراد مبتلا، بهویژه در مراحل پیشرفته بیماری، معمولاً آگاهی کافی نسبت به مشکلات خود ندارند و حتی ممکن است آنها را انکار کنند. در چنین شرایطی، این اعضای خانواده هستند که برای نخستین بار متوجه تغییراتی مانند تکرار مداوم یک سؤال، گم شدن در مسیرهای آشنا، ناتوانی در مدیریت امور مالی یا تغییرات رفتاری و شخصیتی مانند بیتفاوتی، تحریکپذیری، انزوا، سوءظن و کاهش قدرت قضاوت میشوند.
وی افزود: افراد مبتلا به زوال عقل هنگام جستوجوی واژه مناسب، ممکن است صحبت خود را متوقف کنند یا به جای واژه اصلی از کلمات نامتعارف و نادرست استفاده کنند؛ موضوعی که میتواند یکی از نشانههای مهم اختلال شناختی باشد.
این متخصص سالمندشناسی با تأکید بر اهمیت فراموش کردن رویدادها یا گفتوگوهای اخیر، نقش خانواده را در تشخیص زودهنگام بیماری بسیار مهم دانست و گفت: اطلاعات اعضای خانواده یا افرادی که ارتباط نزدیک و مستمر با سالمند دارند، در ارزیابی اختلالات شناختی و تشخیص دقیق بیماری نقش تعیینکنندهای دارد.
به نقل از برنا، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اینکه همه اختلالات شناختی ناشی از آلزایمر نیستند، خاطرنشان کرد: بسیاری از علل فراموشی قابل درمان هستند. کمبود ویتامین B۱۲، اختلالات تیروئید، افسردگی، عوارض برخی داروها و مشکلات خواب از جمله عواملی هستند که میتوانند موجب افت عملکرد شناختی شوند و با تشخیص و درمان بهموقع، امکان بازگشت عملکرد شناختی به وضعیت طبیعی وجود دارد.
بهادری در پایان تصریح کرد: فراموشیهای گاهبهگاه میتواند بخشی از روند طبیعی سالمندی باشد، اما اگر این فراموشیها باعث اختلال در انجام فعالیتهای روزمره یا کاهش استقلال فرد شوند، طبیعی نیستند و باید هرچه سریعتر توسط پزشک ارزیابی شوند. به گفته وی، تشخیص زودهنگام اختلالات شناختی فرصت مناسبی برای کند کردن روند بیماری، کنترل بهتر علائم و حفظ کیفیت زندگی سالمندان و مراقبان آنان فراهم میکند.