دانشمندان میگویند؛ مهمترین میراث مأموریتهای آپولو نه پرچمهای برافراشتهشده روی ماه و نه رد پای فضانوردان، بلکه صدها کیلوگرم نمونه سنگ و خاکی است که همچنان پس از گذشت بیش از نیم قرن، منبع کشفیات علمی جدید درباره منشأ ماه، تاریخ اولیه زمین و حتی پیدایش حیات به شمار میرود.
به گزارش سیناپرس، مأموریت آپولو ۱۱ که ۲۰ ژوئیه ۱۹۶۹ نخستین فرود انسان بر سطح ماه را رقم زد، نقطه عطفی در شناخت بشر از تنها قمر زمین بود. در مجموع، فضانوردان برنامه آپولو طی شش مأموریت سرنشیندار بین سالهای ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۲، حدود ۳۸۲ کیلوگرم سنگ و خاک ماه را به زمین منتقل کردند.
این نمونهها به بسیاری از پرسشهای قدیمی درباره ماه پاسخ دادند. بررسی آنها نشان داد ماه حدود ۴.۵ میلیارد سال قدمت دارد، در گذشته دارای اقیانوسی از ماگمای مذاب بوده و دهانههای فراوان سطح آن عمدتاً در اثر برخورد شهابسنگها شکل گرفتهاند، نه فعالیتهای آتشفشانی.
دادههای بهدستآمده از نمونههای آپولو همچنین به شکلگیری «فرضیه برخورد عظیم» کمک کرد؛ نظریهای که بر اساس آن، ماه در پی برخورد جرمی عظیم با زمینِ جوان و از بقایای این برخورد به وجود آمده است. این فرضیه، نگاه دانشمندان به رابطه زمین و ماه را بهطور اساسی تغییر داد.
به گفته «دیوید کرینگ»، زمینشناس مؤسسه ماه و سیارات آمریکا، مطالعه سنگهای ماه تنها به شناخت این جرم آسمانی محدود نمیشود، بلکه اطلاعات ارزشمندی درباره تاریخ اولیه زمین نیز در اختیار دانشمندان قرار میدهد؛ زیرا بسیاری از شواهد مربوط به نخستین دوران شکلگیری زمین در اثر فعالیتهای زمینشناختی از بین رفتهاند، در حالی که سطح ماه این آثار را حفظ کرده است.
پژوهشگران همچنین معتقدند نمونههای ماه شواهدی از دوره بمباران شدید سیارکی حدود چهار میلیارد سال پیش را در خود حفظ کردهاند؛ رویدادی که احتمالاً نقش مهمی در شکلگیری شرایط اولیه حیات روی زمین داشته است.
با وجود گذشت بیش از ۵۰ سال از پایان برنامه آپولو، پیشرفت فناوریهای آزمایشگاهی باعث شده دانشمندان همچنان اطلاعات تازهای از همان نمونههای قدیمی استخراج کنند. به همین دلیل، جامعه علمی چشمانتظار مأموریتهای برنامه «آرتمیس» ناسا است تا با جمعآوری نمونههای جدید از مناطق ناشناخته ماه، شناخت بشر از این قمر و تاریخ منظومه شمسی را گسترش دهد.
کارشناسان تأکید میکنند مأموریتهای آپولو نهتنها درک انسان از ماه را متحول کرد، بلکه دریچهای تازه برای مطالعه منشأ زمین و حیات گشود؛ میراثی که ارزش علمی آن همچنان رو به افزایش است.
مترجم:ندا اظهری