گزارشهای منتشرشده از سوی رسانههای ایرانی مدعی هستند مرکز داده و زیرساخت فناوری بتلکو در بحرین به دلیل نقش ادعایی در پردازش داده، پشتیبانی سایبری و زیرساختهای هوش مصنوعی مورد استفاده نیروهای آمریکایی، در جریان حملات اخیر ایران هدف قرار گرفته است؛ ادعاهایی که در صورت تأیید، بار دیگر توجهها را به نقش دوگانه زیرساختهای دیجیتال در منازعات نظامی جلب میکند.
به گزارش سیناپرس، مرکز فرماندهی و پردازش داده هوش مصنوعی بتلکو در بحرین، که زیرساخت مورد استفاده ارتش آمریکا برای عملیات پهپادی و شهپادی بوده است، در جریان حملات اخیر ایران در پاسخ به تجاوزات آمریکا، هدف قرار گرفت.
یکی از کلیدیترین و حساسترین اهدافی که در عملیات نیروهای مسلح ایران در پاسخ به تجاوزات آمریکا مورد هدف قرار گرفت مرکز فرماندهی و پردازش داده مبتنی بر هوش مصنوعی بتلکو(زیرمجموعه گروه بیون) در بحرین بود؛ زیرساختی فوقپیشرفته که در پوشش توسعه دیجیتال تجاری، به عنوان ستون فقرات شبکه پردازش ابری آژانسهای اطلاعاتی غرب و مرکز هدایت شناورهای بدون سرنشین (شهپادها) ناوگان پنجم دریایی آمریکا عمل میکرد.
اما این مجموعه چه ویژگیهایی دارد و چرا شبکهای که ظاهراً ماهیتی تجاری دارد، به عنوان شاهرگ حیاتی جنگ الکترونیک و اطلاعات سایبری مورد اصابت قرار گرفته است؟ در ادامه، ابعاد فنی، زیرساختی و نظامی این مرکز کالبدشکافی میشود.
از دیتاسنتر تا اتاق فرماندهی نظامی و ناوبری
آنچه در جریان عملیات نظامی تیر ۱۴۰۵ اهمیت یافت، پردهبرداری از ماهیت پنهان این مرکز است. طبق اطلاعیههای رسمی نیروهای مسلح ایران، زیرساختهای پیشرفته بتلکو عملاً به عنوان مرکز دادههای اطلاعاتی و اتاق کنترل و فرماندهی هوش مصنوعی در خدمت نیروهای آمریکایی مستقر در بحرین (بهویژه ناوگان پنجم دریایی) قرار داشته است.
بر اساس گزارشهای دفاعی منتشر شده، ارتش آمریکا با بهرهگیری از توان پردازش کلاندادهها و ظرفیتهای سایبری این مرکز، شبکهای یکپارچه برای هدایت، هدفیابی و ناوبری پیشرفته پرندههای هدایتپذیر (پهپادها) و شناورهای بدون سرنشین (شهپادها) در آبهای خلیج فارس ایجاد کرده بود. در واقع، این مرکز از یک هاب تبادل داده و اینترنت پرسرعت، به شاهرگ حیاتی جنگ الکترونیک و پایگاه جمعآوری اطلاعات سایبری نیروهای غربی تبدیل شده بود.
زیرساختهای فنی: تقاطع کابلهای زیردریایی و کلاندادهها
بتلکو مدتهاست که از فرم یک اپراتور موبایل سنتی خارج شده و به ستون فقرات شبکه فیبر نوری و انتقال دادههای بینالمللی تبدیل شده است. این شرکت با سرمایهگذاری سنگین، مجموعههای عظیمی نظیر «Data Oasis» را در فضایی به وسعت ۱۴۰ هزار متر مربع در جنوب بحرین احداث کرده است.نگین این زیرساخت، دیتاسنتر «وایتاسپیس» با مساحت ۶ هزار متر مربع است؛ مرکزی که به عنوان پرظرفیتترین فضای میزبانی منطقه، بهطور ویژه برای کلاندادهها و پردازش فرآیندهای سنگین ابری طراحی شده است.
اهمیت استراتژیک این تأسیسات زمانی روشنتر میشود که بدانیم بتلکو با در اختیار داشتن کابلهای زیردریایی مهمی چون الخلیج و مشارکت در پروژههای عظیمی نظیر کابل بینالمللی SEA-ME-WE ۶، نقش یک شاهراه کلیدی در تبادل داده میان آسیا، خاورمیانه و اروپا را ایفا میکند.
مغز متفکر دیجیتال: هوش مصنوعی و میزبانی ابری
در معماری مدرن این مرکز، پردازشهای مبتنی بر هوش مصنوعی جایگاهی ویژه دارند. بتلکو پلتفرمهای پیشرفتهای نظیر عامل هوشمند Basma را (که در سطح بینالمللی نیز شناخته شده است) برای پردازش زبان طبیعی و مدیریت تعاملات عظیم دادهای توسعه داده است. علاوه بر این، اتصال مستقیم زیرساختهای ارتباطی این شرکت به نخستین منطقه ابری آمازون در خاورمیانه که در بحرین مستقر است، توان محاسباتی فوقالعادهای را برای پشتیبانی از الگوریتمها و شبکههای عصبی مصنوعی در سطح منطقه فراهم آورده است.
به نقل از فارس، با حمله به ساختمان فرماندهی و مراکز داده بتلکو در کنار پایگاه هوایی شیخ عیسی، یکی از پیشرفتهترین شبکههای فناوری که در خدمت تجاوزات آمریکایی بود فلج شد. این اتفاق پیام روشنی دارد که در جنگهای امروزی، دیگر تفاوت چندانی بین یک شرکت مخابراتیِ ظاهراً تجاری و یک پایگاه نظامی-اطلاعاتی وجود ندارد.
خاموش شدن این مرکز، ضربه کاری به مغز متفکر سیستمهای پردازش اطلاعات، امنیت سایبری و تجهیزات ناوبریِ متکی به هوش مصنوعی است که نیروهای غربی در خلیج فارس به شدت به آنها وابسته بودند.