نتایج یک پژوهش گسترده نشان میدهد مردان در مقایسه با زنان، بیشتر زمانی از ابتلا به سرطان خود مطلع میشوند که بیماری به مراحل پیشرفته رسیده و به بافتها یا اندامهای دیگر گسترش یافته است. پژوهشگران معتقدند این موضوع میتواند یکی از مهمترین دلایل آمار بالاتر مرگومیر ناشی از سرطان در میان مردان باشد و اهمیت مراجعه منظم به پزشک و تشخیص زودهنگام را بیش از پیش آشکار میکند.
ارتباط مرحله تشخیص با شانس بقا
به گزارش سیناپرس، سالهاست که آمارها نشان میدهد مردان در بسیاری از انواع سرطان، نرخ مرگومیر بالاتری نسبت به زنان دارند. اکنون پژوهش تازهای نشان داده است که یکی از عوامل تأثیرگذار در این تفاوت، زمان تشخیص بیماری است.
به گفته پژوهشگران، هرچه سرطان در مراحل اولیه شناسایی شود، احتمال موفقیت درمان و افزایش طول عمر بیمار بیشتر خواهد بود. در مقابل، تشخیص بیماری پس از گسترش آن به غدد لنفاوی یا سایر اندامهای بدن، روند درمان را پیچیدهتر کرده و احتمال مرگ را افزایش میدهد.
بررسی بیش از ۲.۴ میلیون پرونده سرطان
این تحقیق با بررسی اطلاعات مربوط به حدود ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار بیمار مبتلا به سرطان انجام شده است. دادههای مورد استفاده مربوط به فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲ بوده و پژوهشگران در آن مرحله تشخیص انواع مختلف سرطان را میان زنان و مردان مقایسه کردهاند.
در این مطالعه، سرطانها در سه گروه اصلی طبقهبندی شدند؛ سرطانهای موضعی که هنوز از محل اولیه فراتر نرفتهاند، سرطانهای منطقهای که به غدد لنفاوی مجاور رسیدهاند و سرطانهای پیشرفته که به اندامهای دوردست بدن متاستاز دادهاند.
مردان در بسیاری از سرطانها دیرتر تشخیص داده میشوند
نتایج نشان داد مردان در ۱۶ نوع سرطان، بیشتر از زنان با بیماری در مرحله منطقهای روبهرو میشوند؛ مرحلهای که سرطان از محل اولیه فراتر رفته اما هنوز به اندامهای دوردست نرسیده است.
بیشترین اختلاف میان دو جنس در سرطان زبان مشاهده شد؛ بهطوریکه احتمال تشخیص این سرطان در مرحله منطقهای در مردان ۱۵۱ درصد بیشتر از زنان بود.
پس از آن، سرطان غدد بزاقی با ۹۳ درصد، سرطان دهان و حلق با ۸۰ درصد، سرطان تیروئید با ۷۴ درصد و سرطان معده با ۶۷ درصد اختلاف، در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
احتمال بیشتر تشخیص سرطان متاستاتیک در مردان
بررسیها همچنین نشان داد در ۱۷ نوع سرطان، مردان بیشتر از زنان زمانی تشخیص داده میشوند که بیماری به سایر اندامهای بدن گسترش یافته است.
در این بخش نیز سرطان زبان بیشترین اختلاف را داشت و احتمال تشخیص آن در مرحله پیشرفته در مردان ۱۳۴ درصد بیشتر گزارش شد.
سرطان تیروئید با اختلاف ۱۲۸ درصدی، سرطان غدد بزاقی با ۹۷ درصد، سرطان معده با ۵۶ درصد و ملانوما یا سرطان پوست با ۵۰ درصد، دیگر سرطانهایی بودند که مردان بیشتر با مراحل پیشرفته آن مواجه شدند.
استثناهایی در نتایج مطالعه
با وجود این یافتهها، در چند نوع سرطان وضعیت متفاوت بود و مردان کمتر از زنان در مراحل پیشرفته بیماری تشخیص داده شدند. از جمله این موارد میتوان به سرطان حنجره، مثانه، مقعد و کبد اشاره کرد.
پژوهشگران معتقدند این تفاوتها نیازمند بررسیهای بیشتر است و ممکن است عوامل مختلفی در ایجاد آن نقش داشته باشند.
چرا مردان دیرتر متوجه سرطان میشوند؟
به باور محققان، عوامل متعددی میتواند در تشخیص دیرهنگام سرطان در مردان نقش داشته باشد.
یکی از مهمترین دلایل، تفاوت در میزان مشارکت زنان و مردان در برنامههای غربالگری سرطان است. زنانی که بهطور منظم در برنامههای غربالگری یا معاینات دورهای شرکت میکنند، شانس بیشتری برای شناسایی بیماری در مراحل ابتدایی دارند.
عامل دیگر، تفاوت در الگوی مراجعه به پزشک است. مطالعات پیشین نشان داده زنان معمولاً بیش از مردان برای انجام معاینات دورهای یا بررسی علائم جدید به مراکز درمانی مراجعه میکنند. همین موضوع فرصت بیشتری برای تشخیص زودهنگام بیماری در اختیار پزشکان قرار میدهد.
پژوهشگران همچنین احتمال میدهند نحوه ارزیابی علائم بیماران توسط پزشکان نیز در برخی موارد میان زنان و مردان متفاوت باشد؛ موضوعی که میتواند بر زمان انجام آزمایشهای تشخیصی و در نهایت مرحله کشف سرطان تأثیر بگذارد.
مراجعه منظم به پزشک؛ کلید تشخیص زودهنگام
محققان تأکید میکنند که تشخیص زودهنگام همچنان مهمترین عامل در افزایش موفقیت درمان بسیاری از سرطانها است.
به گفته آنها، انجام معاینات پزشکی منظم، شرکت در برنامههای غربالگری متناسب با سن و عوامل خطر، و بیتوجه نبودن به تغییرات غیرعادی بدن میتواند احتمال شناسایی بیماری در مراحل اولیه را افزایش دهد.
کارشناسان توصیه میکنند افراد در صورت مشاهده علائمی مانند تودههای غیرعادی، کاهش وزن بدون علت، خونریزی غیرطبیعی، سرفه یا گرفتگی صدای طولانیمدت، مشکلات مداوم گوارشی یا هر تغییر غیرمعمول دیگر، مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازند؛ زیرا تشخیص زودهنگام در بسیاری از سرطانها میتواند تفاوت قابلتوجهی در روند درمان و شانس بقا ایجاد کند.