رقابت دریایی آمریکا و چین به اعماق اقیانوسها کشیده شده است؛ جایی که زیردریایی تهاجمی ویرجینیا بلوک V آمریکا و تایپ ۰۹۳B چین بهعنوان پیشرفتهترین شناورهای هستهای دو کشور با یکدیگر مقایسه میشوند. بررسیها نشان میدهد آمریکا همچنان در پنهانکاری، سامانههای شناسایی، قدرت آتش و تجربه عملیاتی برتری دارد، اما چین نیز با توسعه نسل جدید زیردریاییهای خود در حال کاهش فاصله و تقویت توان رزمی زیرسطحی است.
به گزارش سیناپرس، قدرت رادارگریزی و پنهانکاری، قدرت آتش و فناوری، همگی عواملی هستند که رقابت زیردریاییهای تهاجمی را داغ میکنند و در این گزارش نگاهی به زیردریاییهای تهاجمی ایالات متحده در مقابل چین خواهیم داشت.
ایالات متحده و چین در حال ساخت نیروهای زیردریایی از نقاط شروع بسیار متفاوتی هستند. نیروی دریایی ایالات متحده با تجربهترین ناوگان زیردریایی هستهای جهان را اداره میکند که توسط دههها استقرار، تخصص پیشرفته کشتیسازی و خدمه بسیار آموزش دیده پشتیبانی میشود.
در مقایسه، چین هنوز در تلاش است تا شکافهای دیرینه در پنهانکاری، نیروی محرکه، حسگرها و تجربه جنگ زیر دریا را پر کند.
مقایسه مستقیم همچنین نیاز به یک تمایز مهم دارد. زیردریاییهای دارای موشک بالستیک در درجه اول برای بازدارندگی هستهای ساخته میشوند، در حالی که زیردریاییهای تهاجمی به شکار کشتیهای دشمن، جمعآوری اطلاعات، پشتیبانی از نیروهای ویژه و حمله به اهداف در خشکی میپردازند.
برای واضحترین مقایسه، مرتبطترین زیردریاییها، زیردریایی کلاس ویرجینیای بلوک V آمریکا و زیردریایی کلاس شانگ نوع B093 چین، پیشرفتهترین زیردریاییهای تهاجمی هستهای آمریکا و چین هستند که قابلیتهای آنها با اطمینان معقولی مستند شده است.
زیردریایی کلاس ویرجینیا بلوک V
زیردریایی کلاس ویرجینیا از زمان ورود اولین شناور به خدمت در سال ۲۰۰۴، ستون فقرات ناوگان زیردریاییهای تهاجمی مدرن نیروی دریایی ایالات متحده را تشکیل داده است.
این زیردریایی برای انجام طیف گستردهای از ماموریتها، از جمله جنگ ضد زیردریایی، حمله به کشتیهای سطحی، جمعآوری اطلاعات، حملات زمینی و پشتیبانی عملیات ویژه طراحی شده است.
نسخه بلوک V در کلاس ویرجینیا نشاندهنده مهمترین توسعه این دسته است. ارتقای شاخص آن، ماژول ویرجینیا پیلود(Virginia Payload Module) است که بخشی اضافی در بدنه آن است که شامل چهار لوله پرتاب با قطر بزرگ است. هر لوله میتواند هفت موشک کروز تاماهاک را حمل کند و ۲۸ موشک به ظرفیت تهاجمی موجود این زیردریایی اضافه کند.
این ماژول، طول زیردریایی را از تقریباً ۳۷۷ فوت به ۴۶۱ فوت افزایش میدهد و ظرفیت آن در زیر آب را به حدود ۱۰ هزار و ۲۰۰ تن میرساند.
این فضای اضافه شده همچنین برای جای دادن سلاحهای آینده، سیستمهای بدون سرنشین و تجهیزات عملیات ویژه طراحی شده است. این امر به «بلوک V» انعطافپذیری بیشتری میدهد، زیرا جنگهای زیر دریا همچنان در حال تکامل هستند.
با این حال، بزرگترین مزیت آن صرفاً ظرفیت موشکی نیست. زیردریایی کلاس ویرجینیا از دههها سرمایهگذاری آمریکا در زمینه بیصدا کردن رآکتور، ایزولاسیون ارتعاش، پردازش سونار، پوشش بدنه و فناوری پیشران بهره میبرد.
آمار دقیق آکوستیک آن همچنان محرمانه است، اما این کلاس به طور گسترده یکی از بیصداترین زیردریاییهای تهاجمی ساخته شده تاکنون محسوب میشود.
این مزیت در جنگ زیردریایی تعیینکننده است؛ جایی که شناسایی دشمن قبل از شناساییشدن میتواند نتیجه یک درگیری را تعیین کند.
پیشرفتهترین رقیب تایید شده چین
خانواده تیپ ۰۹۳ چین نشاندهنده تلاش طولانیمدت این کشور برای بهبود قابلیتهای زیردریاییهای تهاجمی هستهای خود است.
زیردریایی تیپ ۰۹۳ اصلی و تیپ 093A بهبود یافته، قابلیت زیردریایی تهاجمی معتبرتری نسبت به طرحهای اولیه چینی به نیروی دریایی ارتش این کشور دادند.
زیردریایی تیپ 093B جدیدتر است که با تأکید بیشتر بر قدرت شلیک موشک و جنگ ضد سطحی، این برنامه را فراتر میبرد.
وزارت دفاع ایالات متحده، زیردریایی تیپ 093B را به عنوان یک زیردریایی تهاجمی هستهای با موشک هدایتشونده توصیف کرده است. طبق گزارشها، چین حداقل دو نمونه از این زیردریایی را بین ماه مه ۲۰۲۲ و ژانویه ۲۰۲۳ به آب انداخته است.
اعتقاد بر این است که این زیردریایی دارای سلولهای پرتاب عمودی برای موشکهای کروز است که به طور بالقوه به آن اجازه میدهد کشتیها و تأسیسات زمینی را از موقعیتهای پنهان هدف قرار دهد.
با این حال، بسیاری از جزئیات هنوز نامشخص هستند. چین اطلاعات موثقی در مورد ظرفیت موشکی، عملکرد سونار، سیستم پیشران یا نشانه صوتی زیردریایی Type 093B منتشر نکرده است.
بخش عمدهای از آنچه میدانیم از تصاویر ماهوارهای، ارزیابیهای اطلاعاتی و مقایسه با زیردریاییهای قبلی چینی حاصل میشود. این امر ارزیابی Type 093B را دشوارتر از کلاس ویرجینیا میکند.
با این وجود، این زیردریایی گامی بزرگ به جلو برای چین محسوب میشود. این زیردریایی به ارتش چین پلتفرمی میدهد که قادر به اسکورت گروههای ناو هواپیمابر، تهدید شناورهای سطحی، پرتاب موشکهای دوربرد و عملیات در مسافتهای دورتر از خط ساحلی چین است.
قدرت آتش و پنهانکاری
در ویژگی قدرت آتش، زیردریایی Virginia Block V برتری آشکارتری دارد.
ماژول باری ویرجینیا به آن ظرفیت موشک کروز بزرگ و مشخصی میدهد، در حالی که لولههای اژدر آن میتوانند اژدرهای سنگین Mk ۴۸ را پرتاب کنند.
این زیردریایی همچنین از ادغام کامل با شبکههای اطلاعاتی، ارتباطی، نظارتی و هدفگیری آمریکایی بهره میبرد.
در مقابل، اعتقاد بر این است که زیردریایی Type 093B دارای سلولهای پرتاب عمودی است، اما آمار قابل اعتماد در مورد تعداد و چیدمان آنها همچنان محدود است.
توانایی آن در استقرار موشکهای کروز ضد کشتی و احتمالاً حمله زمینی هنوز نشان دهنده یک پیشرفت معنادار است. با این حال، قابلیت موشکهای پرتاب شده از زیردریایی چین فاقد بلوغ عملیاتی و آمار به دست آمده توسط نیروی دریایی ایالات متحده است.
این شکاف در پنهانکاری صوتی حتی بیشتر است. چین بیصدا کردن انواع متوالی زیردریاییهای نوع ۰۹۳ را بهبود بخشیده است، اما پنهانکاری زیردریایی به چیزی بیش از شکل بدنه یا نوع پیشرانه بستگی دارد. همچنین به تولید دقیق، ماشینآلات بیصدا، طراحی پیشرفته رآکتور و سالها اصلاح عملیاتی نیاز دارد.
اینها حوزههایی هستند که ایالات متحده در آنها برتری قابل توجهی دارد.
کدام نیروی دریایی زیردریایی بهتری دارد؟
بر اساس شواهد موجود، زیردریایی کلاس ویرجینیا بلوک V همچنان زیردریایی تهاجمی توانمندتری است.
این زیردریایی ترکیبی از پنهانکاری برتر، انعطافپذیری بیشتر در بارگیری، ادغام تسلیحات، حسگرهای پیشرفته و دههها تجربه جنگ زیرآبی آمریکا است و زیردریایی نوع B093 چین این مزیت را از بین نمیبرد.
به نقل از ایسنا، آنچه مشخص است، این است که چین در حال تولید زیردریاییهای با قابلیتهای فزاینده است که برای عملیات در اقیانوس آرام و حمل سلاحهای قدرتمندتر طراحی شدهاند، اما ایالات متحده هنوز در کیفیت زیردریاییها پیشرو است.
چالش واقعی چین کاهش این شکاف و در عین حال گسترش ناوگان و ظرفیت صنعتی آن است. این ترکیب در یک رقابت دریایی بلندمدت میتواند به اندازه قابلیتهای هر زیردریایی به شکل جداگانه اهمیت داشته باشد.