نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد: دستخط افراد سالمند میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت سلامت مغز و روند زوال شناختی در اختیار پژوهشگران قرار دهد؛ یافتهای که شاید در آینده به توسعه روشهای ساده و کمهزینه برای تشخیص اختلالات شناختی منجر شود.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران در پرتغال با بررسی ۵۸ سالمند بین ۶۲ تا ۹۲ سال که در مراکز نگهداری سالمندان زندگی میکردند، به این نتیجه رسیدند که شیوه نوشتن افراد میتواند بازتابی از عملکرد شناختی آنها باشد. از میان شرکتکنندگان، ۳۸ نفر پیشتر به اختلال شناختی مبتلا شده بودند.
در این مطالعه از داوطلبان خواسته شد با استفاده از قلم دیجیتال و تبلت، مجموعهای از فعالیتهای نوشتاری شامل ترسیم خطوط، رونویسی جملات و نوشتن متنهای دیکتهشده را در زمان مشخص انجام دهند تا کیفیت و نحوه حرکت دست آنها مورد ارزیابی قرار گیرد.
بررسی نتایج نشان داد تمرینهای ساده مانند رسم خطوط یا کپی کردن متن، تفاوت محسوسی میان افراد سالم و مبتلایان به اختلال شناختی ایجاد نمیکند، اما هنگام نوشتن جملات دیکتهشده، اختلاف عملکرد دو گروه کاملاً آشکار میشود.
بر اساس این پژوهش، سالمندانی که دچار اختلال شناختی بودند، برای آغاز نوشتن به زمان بیشتری نیاز داشتند، سرعت نگارش آنها پایینتر بود و حرکات دستشان بهویژه هنگام نوشتن جملات طولانی، از انسجام و روانی کمتری برخوردار بود.
محققان معتقدند دیکتهنویسی همزمان بخشهای مختلف مغز را درگیر میکند؛ از شنیدن و درک واژهها گرفته تا پردازش زبان، تبدیل صدا به نوشتار و هماهنگی دقیق حرکات دست. به همین دلیل، هرگونه کاهش عملکرد شناختی میتواند در کیفیت و الگوی دستخط افراد نمایان شود.
«آنا ریتا ماتیاس»، استادیار گروه ورزش و سلامت دانشگاه اوورا و نویسنده ارشد این تحقیق، میگوید نوشتن تنها یک مهارت حرکتی نیست، بلکه میتواند پنجرهای برای بررسی عملکرد مغز باشد. به گفته او، الگوهای زمانی و نحوه سازماندهی حرکات دست در افراد مبتلا به اختلال شناختی تفاوتهای قابل توجهی با سالمندان سالم دارد و این تفاوتها در فعالیتهایی که بار شناختی بیشتری دارند، واضحتر دیده میشود.
به اعتقاد پژوهشگران، استفاده از ابزارهای دیجیتال ساده برای تحلیل دستخط میتواند در آینده به روشی سریع، کمهزینه و غیرتهاجمی برای پایش سلامت شناختی سالمندان در مراکز درمانی و مطب پزشکان تبدیل شود و به تشخیص زودهنگام زوال شناختی کمک کند.