پژوهشگران در مطالعهای جدید دریافتهاند؛ زرافهها توانایی قابلتوجهی در ردیابی ذهنی کمیتها دارند و میتوانند بدون مشاهده نتیجه نهایی، مقدار غذای پنهانشده در ظروف را تخمین بزنند. این یافته که در یکی از معتبرترین مجلات علمی منتشر شده، نشان میدهد توانایی پردازش اعداد در دنیای حیوانات گستردهتر از آن چیزی است که تاکنون تصور میشد.
به گزارش سیناپرس،در این مطالعه، چهار زرافه باغوحش Barcelona Zoo بدون هیچگونه آموزش قبلی در مجموعهای از آزمایشها شرکت کردند.
پژوهشگران دو ظرف زردرنگ حاوی تعداد متفاوتی از تکههای هویج را در مقابل هر زرافه قرار دادند. پس از آن، هر دو ظرف پوشانده شد و از ظرف سومی که به رنگ سبز بود، چند تکه هویج به یکی از ظرفهای پوشیدهشده اضافه شد.
از آنجا که زرافهها نتیجه نهایی را مشاهده نمیکردند، برای انتخاب ظرفی که غذای بیشتری داشت، باید مقدار هویجها را بهصورت ذهنی دنبال میکردند.
نتایج بیش از هزار آزمایش نشان داد:زرافهها در آزمون مربوط به ترکیب کمیتها حدود ۶۸ درصد مواقع پاسخ صحیح دادند؛ رقمی که بهمراتب بالاتر از احتمال تصادفی ۵۰ درصد است.اما زمانی که بخشی از غذا از ظرفها برداشته میشد یا لازم بود انتقال غذا میان دو ظرف را دنبال کنند، عملکرد آنها تقریباً در حد شانس بود و نشانهای از پردازش دقیق مشاهده نشد.
به گفته پژوهشگران، این موضوع نشان میدهد زرافهها در انجام عملیات ذهنی مشابه «جمع» موفقتر از عملیات مشابه «تفریق» هستند.
آیا زرافهها واقعاً محاسبه ذهنی انجام میدهند؟
پژوهشگران احتمال دادند برخی زرافهها بهجای ردیابی واقعی تعداد هویجها، صرفاً حرکت دست آزمایشگر یا ظرفی را که او لمس میکرد دنبال کرده باشند.
برای بررسی این احتمال، آزمایشهایی طراحی شد که این راه میانبر در آنها کاربرد نداشت.نتایج نشان داد: دو زرافه به نامهای Nuru و Njano همچنان عملکردی بهتر از حد انتظار داشتند؛ موضوعی که احتمال استفاده آنها از ردیابی ذهنی واقعی را تقویت میکند.
در مقابل، دو زرافه دیگر تنها زمانی موفق بودند که امکان استفاده از این راه میانبر وجود داشت.
چرا این کشف اهمیت دارد؟
دانشمندان سالهاست تلاش میکنند منشأ تکامل تواناییهای عددی انسان را شناسایی کنند. بررسی اینکه چه حیواناتی میتوانند کمیتها را تشخیص دهند، با هم ترکیب کنند یا از یکدیگر کم کنند، به درک بهتر روند تکامل شناخت عددی در گونههای مختلف کمک میکند.
پیش از این، تواناییهای مشابه در حیواناتی مانند اسب، سگ، برخی ماهیها، جوجههای تازه متولدشده و تعدادی از نخستیها گزارش شده بود، اما این نخستین بار است که زرافهها در چنین آزمایشهای شناختی پیچیدهای مورد بررسی قرار میگیرند.
چرا زرافهها چنین قابلیتی دارند؟
به اعتقاد پژوهشگران، شیوه زندگی زرافهها میتواند دلیل شکلگیری این توانایی باشد.این حیوانات در گروههای اجتماعی زندگی میکنند که اعضای آنها بهطور مداوم از یکدیگر جدا شده و دوباره به هم میپیوندند. همچنین منابع غذایی آنها در مناطق وسیع و پراکنده قرار دارد؛ شرایطی که احتمالاً نیاز به ردیابی تعداد افراد گروه و به خاطر سپردن محل و میزان منابع غذایی را افزایش داده است.
محققان تأکید میکنند: این مطالعه تنها روی چهار زرافه انجام شده است؛ بنابراین نمیتوان نتایج را به همه زرافهها تعمیم داد و برای تأیید این یافتهها به مطالعات گستردهتری نیاز است.
این پژوهش نشان میدهد زرافهها برخلاف تصور رایج، تنها حیواناتی با گردن بلند نیستند، بلکه از تواناییهای شناختی قابلتوجهی نیز برخوردارند. اگرچه هنوز نمیتوان گفت آنها مانند انسان محاسبات ریاضی انجام میدهند، اما شواهد نشان میدهد دستکم برخی زرافهها قادرند تغییرات در مقدار غذا را بهصورت ذهنی دنبال کنند؛ یافتهای که میتواند نگاه دانشمندان به تکامل هوش عددی در حیوانات را دگرگون کند.
پژوهش محققان University of Barcelona با همکاری پژوهشگرانی از University of Leipzig و Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology انجام شده و نتایج آن در مجله علمی Scientific Reports منتشر شده است.
مترجم:سروش ساده