تلسکوپ فضایی سوئیفت، که از سال ۲۰۰۴ میلادی در مدار زمین است، بر اثر فعالیتهای شدید خورشیدی در حال سقوط است. آژانس فضایی آمریکا (ناسا) با یک عملیات نجات ۳۰ میلیون دلاری، رباتی را به فضا میفرستد تا آن را به مداری بالاتر منتقل کند.
به گزارش سیناپرس، ناسا در حال اجرای یک عملیات نجات جسورانه برای جلوگیری از سقوط یک تلسکوپ فضایی پیر به زمین است. این مأموریت ۳۰ میلیون دلاری که احتمالاً از همین هفته آغاز میشود، یک ربات نجاتدهنده را به فضا پرتاب میکند.
ناسا شرکت نوپای کاتالیست اسپِیس تکنالجیز (Katalyst Space Technologies) را برای انتقال رصدخانه سوئیفت (Swift Observatory) به مداری بالاتر استخدام کرده است تا این تلسکوپ بتواند به جستوجوی برخی از بزرگترین انفجارهای کیهان ادامه دهد. یک فضاپیما با سه بازوی رباتیک ساختهشده توسط کاتالیست، پس از پرتاب از جزیرهای در اقیانوس آرام، سوئیفت را تعقیب خواهد کرد. پرتاب احتمالاً روز سهشنبه انجام میشود.
چرا سوئیفت در خطر سقوط است؟
سوئیفت از زمان پرتاب خود در سال ۲۰۰۴ میلادی، بهعنوان یک رصدخانه کلیدی برای شناسایی انفجارهای کیهانی عمل کرده است. این تلسکوپ به دلیل فعالیتهای شدید خورشیدی اخیر، با سرعت بیشتری در حال سقوط به سمت جَو زمین است و برای بقا به مداری بالاتر و پایدارتر نیاز دارد.
فعالیتهای خورشیدی باعث انبساط جَو فوقانی زمین شده و نیروی کشش جَوی را افزایش داده است. این نیرو، تلسکوپ سوئیفت را از مدار اولیه خود (حدود ۶۰۰ کیلومتر) به ارتفاع فعلی ۳۶۰ کیلومتر کشانده است و تا اکتبر (۹ مهر تا ۹ آبان) به نقطه بیبازگشت (زیر ۳۰۰ کیلومتر) خواهد رسید.
ربات نجات چگونه کار میکند؟
حدود یک ماه طول میکشد تا فضاپیمای نجات، که لینک (Link) نام دارد، به سوئیفت برسد و آن را بگیرد. سپس چند ماه دیگر طول میکشد تا مدار آن را از ۳۶۰ کیلومتر فعلی به ۶۰۰ کیلومتر برساند. این فضاپیما تقریباً به اندازه یک یخچال کوچک است و سه بازوی رباتیک با گیرههایی شبیه به دستهای لگو دارد تا تلسکوپ را مهار کند.
اگر همهچیز طبق برنامه پیش برود، سوئیفت تا سپتامبر (۱۰ شهریور تا ۸ مهر) دوباره به کار خود بازخواهد گشت. ارزش این تلسکوپ صدها میلیون دلار است و ناسا بودجه ساخت یک جایگزین را ندارد. مدیر مأموریتهای علمی ناسا میگوید: اگر اجازه دهیم سوئیفت سقوط کند، آن تلسکوپ و قابلیتهای زیادی را از دست خواهیم داد.
آینده مأموریتهای تعمیراتی در فضا
اگر این مأموریت موفق باشد، میتواند راه را برای نجات تلسکوپ هابل در سالهای آینده نیز هموار کند. هابل که در سال ۱۹۹۰ میلادی به فضا پرتاب شد و چندینبار توسط فضانوردان تعمیر شد، برخلاف سوئیفت برای عملیات خدماترسانی در فضا طراحی شده است. در آخرین مأموریت شاتل در سال ۲۰۰۹ میلادی، یک اتصالدهنده روی هابل نصب شد که به فضاپیماهای آینده اجازه میدهد به آن متصل شوند.
به نقل از ایرنا، با این حال، مدار هابل از بیش از ۶۰۰ کیلومتر به زیر ۵۰۰ کیلومتر کاهش یافته است و بدون انجام یک عملیات افزایش ارتفاع، ممکن است تا سال ۲۰۲۸ میلادی وارد جَو زمین شود و بسوزد. شرکت کاتالیست در حال توسعه ربات نسل بعدی خود است که میتواند این عملیات نجات را انجام دهد.
به گفته مدیر مأموریتهای علمی ناسا، هابل بهعنوان یکی از ارزشمندترین ابزارهای علمی در تاریخ اخترشناسی شناخته میشود و تلاش برای حفظ آن، اولویتی جهانی است.