قاره آفریقا به مهد بشریت (cradle of humanity) شهرت دارد؛ محلی که اجداد اولیه انسان در حدود ۵۰ هزار سال قبل از آنجا در سایر نقاط جهان پراکنده شدند. آفریقا همچنین مکانی است که انسان ها – باستانی و مدرن – در آن از بیشترین تنوع ژنتیکی برخوردار هستند.
حدود ۲۰۰۰ سال قبل، پیشگامان اولیه کشاورزی موسوم به Bantu در سراسر قاره آفریقا پخش شدند و ردپای ژنتیکی سایر آفریقایی ها را پاک کردند.
درعین حال، از آنجاکه مواد ژنتیکی در هوای گرم و مرطوب به سرعت دچار تخریب می شوند، تاکنون دانشمندان تنها موفق به تعیین توالی DNA یکی از آفریقایی های باستانی شده اند. این ژنوم متعلق به یک اتیوپیایی است که ۴۵۰۰ سال قبل می زیست.
در نشست اخیر انجمن زیست شناسی مولکولی و تکامل (که از تاریخ ۱ تا ۶ ژوئیه / ۱۰ تا ۱۵ تیر در آستین، تگزاس برگزار شد)، پژوهشگران دانشگاه هاروارد از تعیین توالی ژنوم ۱۵ آفریقایی باستانی خبر دادند.
همچنین گروه دیگری از محققان که نتایج تحقیقات آنها هنوز منتشر نشده است، موفق به تعیین توالی ژنوم هفت انسان باستانی ساکن در آفریقای جنوبی شده اند.
پنتوس اسکوگلوند (Pontus Skoglund)، ژنتیک شناس تکاملی دانشگاه هاروارد و تیم تحقیقاتی وی، در مطالعه اخیر خود موفق به جمع آوری و تعیین توالی DNA از ۱۵ آفریقایی باستانی با قدمت بین ۵۰۰ تا ۶۰۰۰ هزار سال قبل شدند.
به علاوه، محققان برای مقایسه، اقدام به جمع آوری داده های DNA از ۱۹ جمعیت مدرن ساکن قاره آفریقا شامل گروه های بزرگ مانند Bantu و گروه های کوچکتر مانند Khoe-San و Hadza کردند.
نتایج بدست آمده نشان داد، بخش زیادی از DNA باستانی مشابه DNA مردمی است که در محل کشف استخوان های باستانی زندگی می کنند.
بررسی ژنوم های باستانی مشخص کرد که آفریقایی های ساکن جنوب حدود چند هزار سال قبل، از آفریقایی های ساکن غرب جدا شدند. همچنین حدود ۳۰۰۰ سال قبل، گله داران ساکنان منطقه تانزانیا کنونی پیش از کشاورزان اولیه، به کشورهای جنوب آفریقا مهاجرت کردند.
مترجم: معصومه سوهانی
منبع: sciencemag