سازمان فضایی ناسا در حال برنامه ریزی جهت انجام ماموریتی است که تاکنون سابقه نداشته است. هدف این ماموریت، نجات یک تلسکوپ فضایی از سقوط به سوی زمین با کمک یک روبات خدماتی است و پیش بینی می شود این عملیات دشوار طی روزهای پیش رو اجرایی شود.
به گزارش سیناپرس، ناسا در حال اجرای پروژه ای است که شبیه به داستان فیلمهای علمی-تخیلی بوده و محققان امیدوار هستند بتوانند عمر رصدخانه نیل گهرلز سوئیفت (Neil Gehrels Swift Observatory) را که در حال سقوط به سمت زمین است، اندکی طولانیتر کنند.بر اساس اعلام آژانس فضایی ایالات متحده، این مأموریت ممکن است همین سهشنبه ۳۰ ژوئن ساعت ۶:۱۷ صبح به وقت شرقی آغاز شود.
در صورت موفقیت این مأموریت، تلسکوپ فضایی هابل یکی از اهداف بعدی برای تمدید عمر خواهد بود.مدیرعامل شرکت کاتالیست اسپیس که برای اجرای این مأموریت انتخاب شده است، در این رابطه گفت: «این اولین روبات فضایی آمریکایی است که برای انجام چنین کاری به فضا میرود.»
مدیر بخش اخترفیزیک ناسا، نیز در تکمیل توضیحات وی اظهار داشت: «این یک مأموریت پرریسک اما پربازده است. رصدخانه سوئیفت نقش مهمی در ناوگان ما دارد. تلاش برای بالا بردن آن بسیار مقرونبهصرفهتر از جایگزینی قابلیتهایش است و به ناسا کمک میکند صنعت خدماترسانی به ماهوارهها را پیشرفت دهد؛ اقدامی که عواید آن به همه خواهد رسید.»
گفتنی است تلسکوپ سوئیفت در سال ۲۰۰۴ پرتاب شد و قادر است تصاویر را در طیفهای نور مرئی، فرابنفش، پرتو ایکس و پرتو گاما ثبت کند. مشکل اصلی این است که تلسکوپ فوق الذکر در سالهای اخیر با سرعت بیشتری در حال سقوط بوده و موضوع فوق به این دلیل است که همه فضاپیماها در مدار پایین زمین با کشش جو مواجه هستند و بدون سیستم پیشرانش، بهتدریج ارتفاع خود را از دست میدهند.
سوئیفت نیز از این قاعده مستثنی نبوده و به دلیل دورههای اخیر فعالیت شدید خورشیدی (دوره بیشینه خورشیدی که اخیراً تجربه کردیم) سریعتر از حد انتظار سقوط میکند.برای بقا، این رصدخانه باید هرچه سریعتر به مدار پایدارتری هدایت شود.
به همین دلیل ناسا قراردادی به ارزش حدود ۳۰ میلیون دلار با شرکت کاتالیست اسپیس منعقد کرده است. طبق برنامه، فضاپیمای خدماتی روباتیک LINK متعلق به کاتالیست اسپیس، روز ۳۰ ژوئن با موشک پگاسوس ایکسال (Pegasus XL) به فضا پرتاب خواهد شد. این روبات به تلسکوپ سوئیفت متصل شده و طی چند ماه آن را به ارتفاع بالاتری منتقل خواهد کرد.
نکته قابل توجه این است که شرکت کاتالیست تنها از سپتامبر سال گذشته فرصت داشته تا فضاپیمایی را طراحی، ساخته، آزمایش و پرتاب کند که بتواند این ماموریت دشوار را اجرایی کند. در همین مدت، تیم مرکز پرواز فضایی گادرد (Goddard Space Flight Center) تغییراتی عملیاتی در تلسکوپ ایجاد کرده تا حداقل در ارتفاع ۳۰۰ کیلومتری از سطح زمین بماند.
خوشبختانه سقوط این تلسکوپ به زمین فاجعهبار نخواهد بود، زیرا ماهوارهها اغلب به این شکل بازمیگردند. اما ناسا این مأموریت را آزمونی برای آینده اکتشافات فضایی میبیند.سخنگوی ناسا در این رابطه توضیح داد: این رویکرد جسورانه عمر علمی سوئیفت را طولانیتر میکند و نسبت به جایگزینی قابلیتهای منحصربهفرد آن بسیار مقرونبهصرفهتر است.ما این مأموریت را از نزدیک دنبال میکنیم و اطلاعات بعدی در این رابطه را به طور عمومی اعلام خواهیم کرد.
مترجم؛ نیروانا محمدحسینی