موتور پالسجت و خلبانخودکار ژیروسکوپی ۵۰۹۰ رایشمارکی، V1 آلمان نازی را به نخستین موشک کروز جهان تبدیل کرد.
به گزارش سیناپرس، در سوم ژوئن ۱۹۴۴، ساکنان لندن نظارهگر حملات مکرر V-1 آلمانها به شهر خود بودند. این سلاح که با نامهای بمب همهمه و سوسک سرگینغلتان در میان متفقین شناخته میشد، نخستین موشک کروز جهان بود؛ نمونهای اولیه از آنچه امروزه در میادین جنگ مشاهده میکنیم. V-1 که رسماً Fieseler Fi 103 نام داشت، با نام رمز Kirschkern (هسته گیلاس) توسط رابرت لوسر از شرکت Fieseler و فریتس گوسلاو از کارخانه موتورسازی آرگوس طراحی شد.
این سلاح با هزینه ای اندک معادل ۵,۰۹۰ رایش مارک تولید میشد و بدنهای از ورقهای فولادی جوشخورده به همراه بالهایی از جنس تخته چندلا داشت.
موتور پالس جت؛ قلب تپنده سلاح انتقام
نوآوری محوری V-1 در موتور آن نهفته بود. موتور Argus As 014 از نوع پالسجت بود، نخستین نمونه موتور پالسجت که به تولید انبوه رسید. این موتور که فاقد قطعات متحرک چرخان بود، با پالسهای احتراقی به تعداد ۵۰ بار در ثانیه کار میکرد و صدای وزوز مشخصی تولید مینمود که نام بمب همهمه را برای آن به ارمغان آورد. سوخترسانی موتور با ۶۲۵ لیتر بنزین اکتان ۷۵ انجام میشد و به جای پمپ سوخت، از هوای فشرده درون یک سیلندر برای افزایش فشار مخزن سوخت استفاده میگردید.
این موتور ساده اما مؤثر، V-1 را به سرعت ۶۴۰ کیلومتر بر ساعت در ارتفاع ۶۰۰ تا ۹۰۰ متری میرساند. موتور مذکور ۳,۳۵۰ میلیمتر طول و ۱۷۰ کیلوگرم وزن داشت.
سیستم هدایت؛ خلبان خودکار در دل بمب
سیستم هدایت V-1 نماد دیگری از نوآوری تکنولوژیک این سلاح بود. این بمب پرنده به سامانه خلبان خودکار سادهای مجهز بود که توسط شرکت Askania در برلین توسعه یافت.
این سامانه از یک قطب نمای ژیروسکوپی برای حفظ مسیر، یک ارتفاعسنج فشارسنج برای تنظیم ارتفاع، و یک تایمر که توسط پروانه کوچکی در دماغه بمب به حرکت درمیآمد، برای تعیین نقطه قطع موتور و شیرجه به سمت هدف استفاده میکرد.
اگرچه نیروی هوایی آلمان در ابتدا قصد استفاده از سیستم کنترل رادیویی را داشت، اما در نهایت تصمیم به استفاده از خلبان خودکار گرفته شد. جالب آنکه این سامانه هدایت، تنها حدود ۸۰ درصد از وی ۱ ها را در محدوده دایرهای به شعاع ۱۲ کیلومتری از هدف قرار میداد.
مشخصات فنی و کلاهک انفجاری
وی ۱ با طول ۸.۳۲ متر، عرض ۵.۳۷ متر و ارتفاع ۱.۴۲ متر، وزنی معادل ۲,۱۵۰ کیلوگرم داشت. کلاهک جنگی این پهپاد در ابتدا ۱,۰۰۰ کیلوگرم آماتول-۳۹ بود که بعداً به ماده منفجره Trialen تغییر یافت.
وزن نهایی کلاهک به ۸۵۰ کیلوگرم رسید. برد عملیاتی V-1 بالغ بر ۲۵۰ کیلومتر بود که برای پرواز از سواحل فرانسه و هلند تا لندن کافی به نظر میرسید.
سایتهای پرتاب که Dampferzeuger نام داشتند، از واکنش هیدروژن پراکسید و پتاسیم پرمنگنات برای تولید نیروی محرکه اولیه استفاده میکردند. این سایتها از نظر تئوری قادر به پرتاب ۱۵ فروند V-1 در روز بودند که این عدد نهایتاً تا ۱۸ فروند افزایش یافت.
کاربرد عملیاتی و عملکرد در میدان نبرد
نخستین حمله V-1 در ۱۳ ژوئن ۱۹۴۱، دقیقاً یک هفته پس از پیادهسازی در نرماندی، انجام شد که طی آن یک پهپاد به پل راهآهن در منطقه بثنال گرین لندن اصابت کرد و شش نفر را کشت.
در مجموع، طی ۱۰ ماه بعد، ۱۰,۴۹۲ فروند V-1 علیه بریتانیا پرتاب شد که منجر به ۲۴,۱۶۵ تلفات و خسارات گسترده به اموال گردید.با این حال، تنها ۲۵ درصد از بمبهای پرنده V-1 با موفقیت به اهداف خود اصابت میکردند و اکثریت آنها به دلیل ضریب اطمینان مکانیکی پایین و خطاهای هدایتی منحرف میشدند.
میراث تکنولوژیک V-1
پس از پایان جنگ، V-1 به الگویی برای توسعه موشکهای کروز و بعد ها پهپاد های انتحاری در کشورهای مختلف تبدیل شد. نیروهای نظامی فرانسه، شوروی سابق و آمریکا تستهای گستردهای روی این بمب پرنده آغاز کردند.
فرانسه با استفاده از روش مهندسی معکوس، کپیهای متعددی از این سلاح به نام ARSAERO CT 10 ساخت که به عنوان پهپاد هدف برای آموزش خلبانان و توپچیهای ضد هوایی مورد استفاده قرار گرفت. این پهپادها که از سال ۱۹۵۱ عملیاتی شدند، کوچکتر از V-1 بودند و بیش از ۴۰۰ فروند از آنها تولید گردید. آمریکا و شوروی نیز طراحی V-1 را کپی و توسعه دادند.
وی۱ نقطه عطفی در تاریخ جنگهای نامتقارن و سلاحهای بدون سرنشین به شمار میرود و به عنوان پدر موشک های کروز و پهپادهای انتحاری شناخته میشود.
به نقل از فارس، این سلاح که با هدف انتقامگیری از بمباران شهرهای آلمان طراحی شده بود، در عمل نتوانست مسیر جنگ را تغییر دهد، اما راه را برای نسلهای بعدی موشکهای کروز و پهپادهای مدرن هموار ساخت.
موتور پالسجت ساده اما پرکار آن، سامانه خلبان خودکار مبتنی بر ژیروسکپ، و قابلیت پرتاب از سکوهای زمینی و هواپیما، همگی نشانههایی از آیندهای بودند که در آن جنگها با سلاحهای هوشمند و بدون سرنشین رقم میخورد.