نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد؛ یک ژن خاص میتواند سرعت رشد و رسیدن به بلوغ را در موجودات زنده افزایش دهد، اما این افزایش شتاب زیستی با پیامدهایی مانند بالا رفتن خطر ابتلا به سرطان و کاهش طول عمر همراه است.
به گزارش سیناپرس، در این پژوهش دانشمندان ژن vgll3 را در ماهی «کیلّیفیش فیروزهای آفریقایی» بررسی کردند؛ گونهای که به دلیل عمر بسیار کوتاه خود یکی از مدلهای مهم مطالعات پیری در زیستشناسی محسوب میشود.
نتایج آزمایشها نشان داد:تغییر در عملکرد این ژن باعث افزایش سرعت رشد، تسریع در بلوغ جنسی و افزایش تقسیم سلولی در این ماهیها شده است. با این حال، در مراحل پایانی زندگی، میزان بروز تومورها و سرطان در این گروه افزایش یافت.
رشد سریع در برابر پیامدهای دیرهنگام
محققان میگویند: این یافتهها از نظریه «پلئوتروپی متضاد» حمایت میکند؛ نظریهای که بر اساس آن برخی ژنها در دوران جوانی مزیت ایجاد میکنند، اما در سنین بالا اثرات منفی به همراه دارند.
در این چارچوب، ژن vgll3 به عنوان یکی از تنظیمکنندههای کلیدی رشد سلولی شناخته میشود که میتواند تعادل میان رشد و ترمیم بافتها را تحت تأثیر قرار دهد.
نقش در ترمیم سلولی و سرطان
بررسیهای تکمیلی نشان داده است این ژن علاوه بر کنترل رشد سلولی، در فعالیت سلولهای بنیادی و فرآیند ترمیم DNA نیز نقش دارد؛ فرآیندهایی که برای حفظ سلامت بافتها و جلوگیری از بیماریهای مرتبط با افزایش سن اهمیت بالایی دارند.
ارتباط احتمالی با انسان
اگرچه ژن vgll3 در انسان نیز وجود دارد، اما هنوز مشخص نیست عملکرد آن در بدن انسان تا چه اندازه مشابه یافتههای این مطالعه در مدل حیوانی است.
با این حال، پژوهشگران معتقدند؛در صورت تأیید این ارتباط، این ژن میتواند در آینده به یکی از محورهای مهم در تحقیقات مرتبط با پیری، سرطان و سلامت در دوران سالمندی تبدیل شود.
این مطالعه نشان میدهد: در سطح ژنتیکی ممکن است نوعی «توازن اجباری» میان رشد سریع و طول عمر بیشتر وجود داشته باشد؛ به این معنا که همان سازوکارهایی که رشد را تسریع میکنند، در بلندمدت میتوانند زمینهساز بیماریهای وابسته به سن شوند.
نتایج این پژوهش در نشریه Nature Communications منتشر شده است.
مترجم:ندا جوادهراتی