دانشمندان اقلیمشناس اعلام کردهاند: بدترین سناریوی ممکن برای تغییرات اقلیمی در مدلهای آینده دیگر «غیرواقعبینانه» محسوب میشود و از مجموعه پیشبینیهای رسمی کنار گذاشته خواهد شد. با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که این موضوع به معنای پایان خطرات گرمایش جهانی نیست.
به گزارش سیناپرس، این سناریوی بدبینانه که با نام RCP 8.5 شناخته میشود، سالها در مدلهای اقلیمی بهعنوان یک حالت «حداکثری» مورد استفاده قرار میگرفت؛ حالتی که در آن انتشار گازهای گلخانهای بدون کنترل افزایش مییافت و دمای زمین تا پایان قرن میتوانست تا حدود ۴.۸ درجه سانتیگراد نسبت به دوران پیشاصنعتی بالا برود.
اما بررسیهای جدید گروهی از دانشمندان به رهبری «دِتلف فن ویورن» نشان میدهد: چنین مسیر افراطیای با توجه به روندهای فعلی انرژی، توسعه فناوریهای تجدیدپذیر و سیاستهای اقلیمی جهانی، دیگر احتمال بالایی ندارد و در دسته سناریوهای «غیرمحتمل» قرار میگیرد.
این مدلها که ابتدا در قالب «مسیرهای تمرکز نمایشی» یا RCPها طراحی شده بودند، میزان گرمای اضافی زمین را بر اساس مقدار انرژی محبوسشده در جو (تابش تشعشعی) محاسبه میکنند. هرچه انتشار گازهای گلخانهای بیشتر باشد، انرژی بیشتری در جو زمین حبس شده و دمای جهانی بالاتر میرود.
در نسخههای جدیدتر مدلسازی اقلیمی که از سال ۲۰۲۱ توسط هیئت بیندولتی تغییر اقلیم (IPCC) ارائه شده، این سناریوها با چارچوبی به نام مسیرهای اجتماعی–اقتصادی مشترک (SSP) ترکیب شدهاند تا واقعگرایانهتر باشند. در این چارچوب نیز سناریوی بسیار بدبینانه «SSP5-8.5» معادل همان RCP 8.5 در نظر گرفته میشود.
اکنون پژوهشگران میگویند ادامه روند فعلی جهان با رشد انرژیهای پاک مانند خورشیدی، بادی، خودروهای برقی و باتریها باعث شده مسیرهای بسیار بدبینانه کمتر محتمل شوند. به بیان دیگر، جهان احتمالاً به سمت سناریویی با افزایش کنترلشدهتر انتشار گازهای گلخانهای حرکت میکند.
با این وجود، دانشمندان هشدار میدهند؛حذف این بدترین سناریو به معنای رفع خطر نیست. حتی در سناریوهای میانی نیز ممکن است تا پایان قرن با افزایش دمای حدود ۲ تا ۳.۵ درجه سانتیگراد روبهرو شویم؛ وضعیتی که همچنان میتواند پیامدهای شدید و گستردهای مانند موجهای گرمایی، خشکسالی، بالا آمدن سطح دریاها و آسیب به اکوسیستمها داشته باشد.
پژوهشگران تأکید میکنند :کاهش نسبی خطر، نتیجه مستقیم تلاشهای جهانی در توسعه انرژیهای پاک و سیاستهای اقلیمی است، اما سرعت این تغییرات هنوز برای جلوگیری از پیامدهای جدی کافی نیست.
در پایان این گزارش آمده است که هرچند «بدترین سناریوی قبلی» کنار گذاشته شده، اما مسیر آینده زمین همچنان به تصمیمهای امروز بشر وابسته است؛ تصمیمهایی که میتوانند تفاوت بین یک آینده قابل مدیریت و یک بحران اقلیمی شدید را رقم بزنند.
مترجم:امیرحسین فتائی