استفاده روسیه از طعمههای هوشمند و پیشرفته الکترونیکی_حرارتی در موشکهای اسکندر-ام، توانایی مدرنترین سامانههای پدافند هوایی غرب در اوکراین را با چالشی جدی و بیسابقه مواجه کرد.
به گزارش سیناپرس، در تحولی که معادلات دفاع هوایی مدرن را دستخوش تغییر کرده است، مستندات تازهای از بهکارگیری یک فناوری فریبنده و پیشرفته توسط روسیه در موشکهای بالستیک کوتاهبرد اسکندر-ام حکایت دارد.
این فناوری که تا پیش از این عمدتاً در کلاهکهای هستهای دوران جنگ سرد دیده میشد، اکنون با ظرافتی مهندسیشده در جنگ متعارف اوکراین ظهور کرده و توانسته است کارایی سامانههای پدافندی غربی را با چالش جدی مواجه سازد.
بر اساس اطلاعات منتشره، روسیه برای نخستین بار در یک درگیری نظامی گسترده، از طعمههای هوشمند همراه با موشکهای اسکندر-ام استفاده میکند. این ادوات کوچک اما هوشمند، نشاندهنده جهشی کیفی در رویکرد مسکو برای حفظ قابلیت نفوذ موشکهای بالستیک خود در برابر مدرنترین سامانههای دفاعی است.
معماری فریب ، مشخصات فنی طعمهها
این دستگاههای فریبدهنده که هر یک حدود ۳۰ سانتیمتر طول دارند، از نظر ظاهری شباهت زیادی به یک دارت داشته و با رنگ سفید و بالکهای نارنجی شناسایی میشوند. اما آنچه این قطعه کوچک را به یک برگ برنده راهبردی تبدیل کرده، محتویات الکترونیکی درون آن است.
این طعمهها که در لحظه احساس تهدید توسط رادارهای دشمن از بدنه موشک اسکندر-ام رها میشوند، مجهز به دو فناوری کلیدی هستند:
۱. جنگال الکترونیک (ECM) فعال: این دستگاهها با تولید سیگنالهای رادیویی فریبنده، موجی از نویز و اهداف جعلی را به سمت رادارهای پدافند هوایی اوکراین میفرستند. این کار ردیابی مسیر واقعی موشک را برای اپراتورهای پدافندی بسیار سخت میسازد.
۲. شکارچی حرارتی: این طعمهها برای گمراه کردن موشکهای گرمایاب (مادون قرمز) مجهز به یک منبع تولید حرارت مستقل هستند.به عبارت دیگر، آنها یک هدف حرارتی مصنوعی و جذابتر از خود موشک در فضا ایجاد میکنند تا موشکهای رهگیر دشمن را به سمت خود بکشانند و از کلاهک اصلی محافظت کنند. به طور کلی عملکردی مشابه فلیر در جنگنده ها دارند.
پیشرفتی فراتر از جنگ سرد
ریچارد استیونز، تحلیلگر و کارشناس خنثیسازی مهمات که تجربه مواجهه با زرادخانههای روسی و چینی را در عراق و آفریقا دارد، اعتراف کرده است که تاکنون هرگز با چنین وسیلهای در جنگافزارهای متعارف مواجه نشده بود.
در حالی که مفهوم کمکیهای نفوذ (PENAIDs) از دهه ۱۹۷۰ میلادی برای کلاهکهای هستهای طراحی شده بود، ادغام این فناوری با یک موشک بالستیک تاکتیکی و متعارف مانند اسکندر-ام، یک ابتکار عمل بکر در تاریخ نظامی محسوب میشود.
جفری لوئیس، استاد منع گسترش تسلیحات در مؤسسه مطالعات بینالمللی میدلبری، در این خصوص میگوید: تا پیش از این با چنین طعمههایی مواجه نشده بودیم زیرا این گزینهها فوقالعاده محرمانه هستند.
این سخن تأکیدی بر عمق پیشرفت محرمانه صنعت دفاعی روسیه دارد که توانسته است این فناوریها را به حدی کوچک و کارآمد کند که درون یک موشک بالستیک پیچیده جای گیرد.
عصرجدید فریب در میدان نبرد
نکته حائز اهمیت آنکه استفاده از این طعمهها تا حد زیادی توضیح میدهد که چرا سامانههای مدرن پدافندی اوکراین در رهگیری موشکهای اسکندر با مشکل مواجه شدهاند.
این دستاورد فناورانه را میتوان یک نوآوری راهبردی در جنگهای نامتقارن ارزیابی کرد.در حالی که غرب مشغول ارسال سامانههای پیشرفته پدافندی مانند پاتریوت و IRIS-T به اوکراین است، روسیه با ارتقای سطح جنگ الکترونیک نشان داد که برای خنثیسازی این سامانهها، لزوماً نیازی به موشکهای مافوق صوت گران قیمت نیست.
به نقل از فارس، گاهی اوقات، یک قطعه دارت ۳۰ سانتیمتری با یک منبع حرارت و فرستنده رادیویی میتواند موازنه قدرت را بر هم بزند.
این رویکرد روسیه، زنگ خطری جدی برای برنامههای پدافندی ناتو است و ثابت میکند که در میدان نبرد مدرن، فناوری فریب به اندازه قدرت آتش، راهبردی و تعیینکننده است.