حدود 66 میلیون سال پیش، برخورد شهابسنگی عظیم به زمین باعث نابودی حدود سهچهارم گونههای گیاهی و جانوری شد. این فاجعه، معروفترین قربانیان خود را نیز داشت: تمام دایناسورهای غیرپرنده از میان رفتند.
به گزارش سیناپرس، اما در میان خرابههای دنیای گیاهان و حیوانات، نوعی حیات دیگر فرصت خود را یافت: قارچها. این موجودات که توانایی تجزیهی موجودات مرده را داشتند و از سرمای زمین و کمنور شدن خورشید آسیب نمیدیدند، به سرعت شکوفا شدند.
تحقیقات جدید روی لایههای سنگی در کلرادو و داکوتای شمالی نشان میدهد که پس از برخورد شهابسنگ، فعالیت قارچها به طور چشمگیری افزایش یافته است. نمونههایی از نیوزیلند نیز این پدیده را تأیید میکنند؛ بنابراین ممکن است این “انفجار قارچی پساپاکیست” یک رویداد جهانی بوده باشد.
سه لحظه مهم قارچی در دوره انقراض کرتاسه–پالئوسن
میکروبیولوژیستها، روزانا بیکر و آرتورو کاسادوال از دانشگاه جانز هاپکینز، دادههای فسیلشناسی قارچها را بررسی کردند و سه دوره مهم از فعالیت قارچها را شناسایی کردند:
قبل از شهابسنگ: لایههای سنگی حاکی از افزایش قارچها 30 تا 10 هزار سال پیش از برخورد شهابسنگ است. این دوره همزمان با فعالیت شدید آتشفشانهای دکن ترپس بود که باعث سرد شدن زمین شده بود.
در لحظه برخورد شهابسنگ: قارچها بلافاصله پس از برخورد، در لایههای سنگی با غلظت بالای اسپورها و هیفها نمایان شدند.
پس از برخورد شهابسنگ: 2 تا 10 هزار سال بعد از حادثه، دورهای طولانی از تکثیر قارچها مشاهده میشود که به دلیل شرایط سرد و تاریک زمین رخ داده است.
بیکر میگوید: افزایش قارچها زمانی تعریف میشود که 50 درصد یا بیشتر از کل اسپورهای موجود در لایهها، قارچی باشند. وقتی گیاهان دوباره بازمیگردند، تعادل به حالت عادی بازمیگردد و گیاهان بیشتر از قارچها میشوند.
قارچها، ناجیان پس از فاجعه
قارچهای شناسایی شده، احتمالاً سروتروفها بودند؛ موجوداتی که از مواد آلی در حال فساد تغذیه میکنند و نقش حیاتی در بازیافت بقایای گیاهان و حیوانات داشتند. بیشتر این قارچها متعلق به شاخه Ascomycota بودند که خویشاوندان زندهٔ آنها شامل مورلها، ترافلها، مخمر نان و قارچهای کاسهای است.
ویژگی جالب دیگر این اسپورها، وجود ملانین بود؛ مادهای که قارچها را در برابر تشعشعات محافظت میکند و مانند زرهای طبیعی عمل میکند.
تحقیقات نشان میدهد که قارچها معمولاً در سرمای شدید و شرایط اسیدی بهتر رشد میکنند، بنابراین تغییرات محیطی شدید ناشی از شهابسنگ یا آتشفشانها، زمینه را برای شکوفایی قارچها فراهم کرده است.
در نتیجه، قارچها نه تنها از فاجعهها جان سالم به در بردند، بلکه با تجزیه مواد مرده و بازیافت عناصر مغذی، بستری برای بازگشت حیات پیچیده روی زمین فراهم کردند. به عبارت دیگر، هیچ کاری برای تیم پاکسازی طبیعی سیاره سخت نیست! این پژوهش در مجله PNAS منتشر شده است.
مترجم:سروش ساده