مدیرکل دفتر برنامهریزی و سیاستگذاری امور پژوهشی وزارت علوم گفت: وزارت علوم بر حداکثر دسترسی آزاد پژوهشگران تاکید دارد اما نحوه اجرای این دسترسیها و میزان محدودیتها را هر دانشگاه بر اساس سیاستها و ملاحظات داخلی خود تعیین میکند.
به گزارش سیناپرس،صمد نژاد ابراهیمی، مدیرکل دفتر برنامهریزی و سیاستگذاری امور پژوهشی وزارت علوم با اشاره به پیگیریهای گسترده این وزارتخانه برای تسهیل دسترسی دانشگاهیان به اینترنت و پایگاههای علمی گفت: وزارت علوم بر حداکثر دسترسی آزاد پژوهشگران به منابع علمی تاکید دارد اما نحوه اجرای این دسترسیها و مدل استفاده از آن بسته به سیاستگذاری داخلی دانشگاهها متفاوت است.
نژاد ابراهیمیدرباره وضعیت دسترسی دانشگاهها و پژوهشگران به اینترنت و وبسایتهای علمی اظهار کرد: وزارت علوم طی مکاتبات متعدد درخواست دسترسی برای همه دانشگاهها اعم از دولتی، خصوصی، غیرانتفاعی و حتی برخی پژوهشگاههای خصوصی را مطرح کرده است چرا که این مراکز برای فعالیتهای علمی و پژوهشی به اینترنت و پایگاههای اطلاعاتی نیاز دارند.
ابراهیمی ادامه داد: پس از اختصاص آیپی هر دانشگاه بر اساس ملاحظات و دستورالعملهای داخلی خود درباره نحوه استفاده تصمیمگیری میکند. برخی دانشگاهها تاکید دارند که دسترسی فقط در محیط دانشگاه امکانپذیر باشد و برخی دیگر در بازههای زمانی مشخص یا با شرایط خاص امکان دسترسی خارج از دانشگاه را فراهم میکنند.
وی تصریح کرد: ممکن است یک دانشگاه دسترسی بازتری داشته باشد و دانشگاه دیگر محدودیت بیشتری اعمال کند. حتی تنظیمات DNS و سیاستهای فنی دانشگاهها نیز با یکدیگر متفاوت است؛ به همین دلیل در برخی دانشگاهها دسترسی به پلتفرمهایی مانند چتجیپیتی فراهم است اما در برخی دیگر این دسترسی وجود ندارد یا یوتیوب باز نمیشود.
تاکید وزارت علوم بر حداکثر دسترسی آزاد
مدیرکل دفتر برنامهریزی و سیاستگذاری امور پژوهشی وزارت علوم با تاکید بر رویکرد این وزارتخانه در زمینه اینترنت دانشگاهی گفت: در وزارت علوم بر اینترنت آزاد برای پژوهشگران تاکید داریم و تلاش ما فراهم شدن حداکثر دسترسی ممکن است. البته ممکن است در اجرا همه اهداف بهصورت کامل محقق نشود اما اگر حتی بخش عمدهای از این دسترسیها برقرار شود نیز اتفاق مثبتی است.
وی درباره زمان آغاز پیگیریهای وزارت علوم برای حل مشکلات دسترسی اینترنتی توضیح داد: این پیگیریها حتی پیش از اسفندماه آغاز شده بود. در دورهای که محدودیتهای اینترنتی در دیماه ایجاد شد، فعالیتهای وزارت علوم برای حل مشکل دسترسی نشریات علمی و دانشگاهها آغاز شد و پس از قطعیهای گستردهتر این روند با جدیت بیشتری ادامه پیدا کرد.
جلسات مشترک با مرکز ملی فضای مجازی و وزارتخانهها
ابراهیمی با اشاره به برگزاری جلسات تخصصی برای رفع این مشکلات گفت: جلسات متعددی در سطح کارشناسی با نهادهای مرتبط از جمله مرکز ملی فضای مجازی برگزار شد و خروجی این جلسات در سطوح بالاتر میان وزیر علوم و وزیر ارتباطات پیگیری شد. همچنین مکاتبهای نیز در این زمینه با رئیسجمهور انجام شده است.
دلیل مسدود شدن برخی وبسایتهای علمی چیست؟
وی در پاسخ به پرسشی درباره علت محدودسازی برخی وبسایتهای علمی از سوی نهادهای مسئول اظهار کرد: بخشی از این مسئله به نبود سازوکار مشخص برای شناسایی و تفکیک وبسایتهای علمی مربوط میشود. تا پیش از این، زیرساخت و فرآیند مشخصی برای این موضوع وجود نداشت اما اکنون این سازوکار در حال شکلگیری است.
مدیرکل دفتر برنامهریزی و سیاستگذاری امور پژوهشی وزارت علوم افزود: در مکاتبات انجامشده تاکید کردهایم که حتی در شرایط اضطراری نیز تا حد امکان دسترسی به وبسایتها و بانکهای اطلاعاتی علمی قطع نشود.
ارائه اطلاعات ۳۵ هزار استاد برای تسهیل دسترسی
ابراهیمی با اشاره به اقدامات اجرایی وزارت علوم در این زمینه گفت: اطلاعات برای تسهیل دسترسی پژوهشگران در اختیار نهادهای مرتبط قرار گرفته است؛ از جمله اطلاعات سردبیران نشریات علمی و همچنین فهرست حدود ۳۵ هزار نفر از اعضای هیئت علمی کشور به همراه شماره تلفن و کد ملی آنان تا دسترسیهای لازم برایشان فراهم شود.
وی درباره چالشهای فنی باز نگه داشتن وبسایتهای علمی نیز توضیح داد: برخلاف گذشته بسیاری از وبسایتها آیپی ثابت ندارند و ممکن است سرورهای آنها در کشورهای مختلف جابهجا شود. به همین دلیل مدیریت دسترسی بر اساس آیپی بسیار دشوار است. در نهایت به این جمعبندی رسیدیم که دسترسی بر اساس دامنه سایتها تعریف شود اما حتی در این حالت نیز ممکن است برخی صفحات در لایههای بعدی دچار اختلال شوند.
دسترسی دانشگاههای شهرستانی برقرار است
به نقل از ایرنا، مدیرکل دفتر برنامهریزی و سیاستگذاری امور پژوهشی وزارت علوم درباره وضعیت دانشگاههای شهرستانها نیز گفت: بر اساس گزارشهای موجود دانشگاهها در بستر داخلی خود مشکل جدی برای دسترسی ندارند و حتی در برخی موارد دانشگاههای شهرستانی زودتر از تهران به اینترنت و خدمات دسترسی پیدا کردند.
وی افزود: فهرست همه دانشگاههای کشور بدون اولویتبندی برای دریافت دسترسیها ارسال شده و اتصال آنها بسته به ظرفیت دانشگاهها و زیرساختهای وزارت ارتباطات انجام میشود.