صنعت گردشگری، صنعتی بسیار عظیم و متنوع که درآمد بسیار بالایی را به خود اختصاص داده و در حال حاضر به عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه اقتصادی در جهان به شمار می رود.
انسان امروز با وجود تنگناهای زندگی ماشینی، به شدت از فشارهای روزمره صنعتی شدن گریزان است. شاید در گذشته این نکته را مد نظر نداشت که باید به روح و روان خویش توجه بیشتری داشته و در حقیقت همه زندگی به مادیات منتهی نمی گردد. از این رو امروز پس از عبور از صنعتی شدن و غرق شدن در انواع و اقسام ظواهر زندگی مادی، کم کم به اصل و باطن خویش رجوع نموده و در جستجوی راهی برای رها شدن است. راهی که نه تنها وی را از مرداب و چارچوب های تنگ و طاقت فرسا نجات می دهد، بلکه سبب می گردد به اصل وجودی خویش نزدیک و نزدیکتر شود.
سفر ماهیتی معنوی دارد، چرا که اساس و بن مایه وجود انسانی را تعالی می بخشد. گردشگری امروز در جستجوی بازگشت به ماهیت اصلی خویش است، آنچه که از ابتدا انسان را به حرکت واداشت و سیر آفاق و هستی را آغاز نمود. بر همین اساس است که نیاز به یک رویکرد فرامادی در جهانی که همگان بر نیازهای معنوی خویش چشم فروبسته اند، ضرورت می یابد.
موجب کمال خرسندی است که دانشکده علوم گردشگری دانشگاه علم و فرهنگ با ارائه “نظریه گردشگری و معنویت”، چهار دوره «کنفرانس بین المللی گردشگری و معنویت»، را در سالهای ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ و ۱۳۹۷، ۱۴۰۲ با استقبال اساتید خارجی و برجسته دانشگاههای انگلستان، استرالیا، هنگ کنگ، امریکا، اسپانیا، مالزی، ترکیه و ایتالیا در محل دانشگاه علم و فرهنگ برگزار نمود. در این نظریه معنویت اشاره به یک رویکرد در گردشگری دارد، معنویت ماهیت وجود انسانی و ارتباط وی با خود، سایر انسان ها، جهان هستی و خالق است که در بطن و درون سفر نهادینه شده و تحقق آن در راستای اهداف خلقت انسانی خواهد بود.
دوره پنجم کنفرانس نیز با تاکید بر اهمیت فرهنگ و میراث با حضور و همکاری اساتید بین المللی و داخلی برنامه ریزی شده است. معنویت همان بُعد روحانی وجود انسانی است که دلیل و انگیزۀ بسیاری از فعالیتهای انسان را دربر میگیرد. در این میان شناختن، جستجو کردن، کشف و یافتن همان گمشدههای انسانی است که سفر بستر مناسبی را برای تحقق آن فراهم کرده است.
سفر در بستر فرهنگ و حرکت از یک فرهنگ بهسوی فرهنگ دیگری، نمونهای از تجلی فرهنگ و یکی از مهمترین گمشدههای جامعۀ انسانی در راستای تحقق ماهیت معنوی جهان امروز تلقی میشود.در راستای میل درونی انسانی، که همان نیاز به کشف و شناخت است، و ماهیتی معنوی دارد، با سایر انسانها ارتباط برقرار میکند و این ارتباط تعاملی بین فرهنگی را رقم میزند.
فرهنگ و میراث گردشگر از جمله مهمترین رویکردهای گردشگری هستند که بی شک پرداختن از دریچه معنویت بدان پنجره های جدیدی را به روی مطالعات علمی گردشگری می گشاید. به ویژه با توجه به فرهنگ و تمدن ایران زمین این امر بیش از پیش ضرورت می یابد.
در پایان لازم می دانم از دست اندرکاران این فعالیت علمی بین المللی در دانشگاه علم و فرهنگ تشکر و قدردانی نموده و برای این عزیزان آرزوی توفیقات الهی نمایم.
سید رضا صالحی امیری
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی
۳۰ اردیبهشتماه ۱۴۰۵
پیام دکتر سید رضا صالحی امیری وزیر میراث فرهنگی به پنجمین کنفرانس بین المللی گردشگری و معنویت
