یک کارشناس صنعت پتروشیمی با هشدار درباره پیامدهای جنگ اعلام کرد: آسیب واردشده به هابهای یوتیلیتی ماهشهر و عسلویه میتواند با ایجاد اثرات زنجیرهای، تولید، اشتغال صنایع پاییندستی و بازار جهانی پلیمر را تحت تاثیر قرار دهد.
به گزارش سیناپرس، پیامدهای جنگ بر صنایع راهبردی کشور تنها به تخریب واحدهای تولیدی محدود نمیشود؛ بلکه آنچه بیش از همه اهمیت دارد، اختلال در زیرساختهای بهرهبرداری صنعتی است. موضوعی که به گفته کارشناسان میتواند آثار اقتصادی و صنعتی گستردهای در سطح ملی و حتی جهانی ایجاد کند.
میثم فتحیمحب، کارشناس صنعت پتروشیمی در گفتوگو با سیناپرس با اشاره به شرایط پس از جنگ اظهار کرد: مهمترین مسئله صنعت پتروشیمی، آسیب دیدن چند مجتمع تولیدی نیست، بلکه اختلال در «زیرساخت بهرهبرداری» صنعت است.
وی توضیح داد: در حملات انجامشده به مناطق ماهشهر و عسلویه، سه هاب اصلی یوتیلیتی شامل فجر انرژی خلیج فارس در ماهشهر و مبین انرژی و دماوند انرژی در عسلویه آسیب دیدهاند؛ مجموعههایی که تامینکننده برق، بخار، آب صنعتی، آب بدون املاح، نیتروژن، هوای ابزار دقیق، آب آتشنشانی و بخشی از خدمات ایمنی و محیطزیستی منطقه محسوب میشوند.
به گفته وی، حدود ۲۵.۸ تا ۲۶ میلیون تن ظرفیت تولید در ماهشهر و ۴۶.۳ میلیون تن ظرفیت در عسلویه و کنگان تحت تأثیر قرار گرفته است؛ یعنی در مجموع حدود ۷۲.۱ میلیون تن ظرفیت تولید که معادل نزدیک به ۷۵ درصد ظرفیت صنعت پتروشیمی کشور است.
فتحیمحب افزود: اثر این آسیبها ماهیتی زنجیرهای دارد و میتواند افت واقعی تولید را به محدوده ۵۰ تا ۶۰ درصد برساند، بنابراین خسارت صنعت تنها تخریب تجهیزات نیست، بلکه کاهش صادرات، اختلال خوراک بینمجتمعی و کمبود مواد اولیه صنایع پاییندستی نیز بخشی از پیامدهاست.
وی تاکید کرد: جبران خسارتها نیازمند بازسازی شبکهای همزمان یوتیلیتی، خوراک، برق، بخار، آب و مسیرهای ایمن راهاندازی است.
ماهیت خسارات و ضرورت بازسازی شبکهای
وی در ادامه اظهارکرد: عدد خسارت را نباید تنها به تخریب فیزیکی تجهیزات محدود کرد؛ چرا که بخشی از خسارت ناشی از از دست رفتن تولید، کاهش صادرات، اختلال در خوراک بینمجتمعی و کمبود مواد اولیه صنایع پاییندستی است.
وی افزود: خسارت فیزیکی قابل جبران است، اما جبران آن نیازمند بازسازی شبکهای است؛ یعنی احیای همزمان یوتیلیتی، خوراک، برق، بخار، آب، گازهای صنعتی و راهاندازی مسیرهای ایمن.
وی برای مدیریت این بحران، یک استراتژی سه مرحلهای را پیشنهاد کرد و گفت: در کوتاهمدت، باید احیای اضطراری و واردات هدفمند انجام شود؛ در میانمدت، ظرفیتهای یوتیلیتی و خوراک بهصورت مرحلهای بازگردد؛ و در بلندمدت، معماری یوتیلیتی متمرکز باید اصلاح شود تا بهجای وابستگی کامل به چند نقطه حیاتی، یوتیلیتیهای غیرمتمرکز اما بههمپیوسته با رعایت پدافند غیرعامل توسعه یابد.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جنگ
این کارشناس صنعت پتروشیمی در بخش دیگری از این تحلیل به جایگاه این صنعت در اقتصاد پرداخت و اعلام کرد: پتروشیمی بزرگترین صنعت غیرنفتی کشور است و حدود ۲۵ درصد صادرات غیرنفتی و نزدیک به ۷ درصد تولید ناخالص داخلی را تشکیل میدهد.
به گفته وی، صنعت پتروشیمی حدود ۱۴۸ هزار شغل مستقیم ایجاد کرده و در پاییندست آن نزدیک به ۱۵ هزار بنگاه کوچک و متوسط فعالیت دارند؛ به ازای عرضه هر یک میلیون تن محصول پتروشیمی به صنایع پاییندستی، حدود ۱۷۵ هزار شغل ایجاد یا پشتیبانی میشود و در صورت فعال بودن کامل ظرفیت پاییندست، ظرفیت اشتغال این حوزه میتواند به حدود ۱.۲ میلیون نفر برسد.
فتحی محب با احتیاط در مورد اثرات مستقیم جنگ بر GDP و اشتغال، خاطرنشان کرد: اگرچه انتشار آمار رسمی حسابهای ملی و بازار کار با تأخیر همراه است، اما در صورت تثبیت افت ۵۰ تا ۶۰ درصدی تولید، سهم موثر این صنعت در تولید ناخالص داخلی بهطور موقت تقریبا به نصف کاهش خواهد یافت؛ احتمال دارد از حدود ۷ درصد به ۳ تا ۳.۵ درصد برسد.
وی در پایان درباره وضعیت نیروی کار تاکید کرد: اگرچه کاهش تولید لزوما به معنای اخراج بلافاصله نیروی انسانی در بخش اشتغال مستقیم نیست، اما در صنایع پاییندستی اثر بسیار سریعتر و جدیتر خواهد بود؛ زیرا واحدهای نساجی، خودرو، ساختمان، لوازم خانگی، پزشکی و بستهبندی، همگی به تامین مستمر مواد اولیه نظیر PET، PP، PVC و پلیاتیلن وابستهاند.
خبرنگار: فرزانه صدقی