پژوهشگران مؤسسه پژوهشی ریکن در مطالعهای گسترده روی ژنوم هزاران نفر از مردم ژاپن، به شواهدی دست یافتهاند که نظریه قدیمی درباره منشأ ژاپنیها را به چالش میکشد.
به گزارش سیناپرس، تا امروز تصور میشد مردم ژاپن عمدتاً از ترکیب دو گروه باستانی شکل گرفتهاند: شکارچیـگردآورندگان «جومون» که هزاران سال در جزایر ژاپن زندگی میکردند و مهاجرانی از شرق آسیا که بعدها کشاورزی برنج و فناوریهای تازه را وارد ژاپن کردند. اما نتایج این تحقیق تازه نشان میدهد یک «گروه نیاکانی سوم» نیز در شکلگیری مردم ژاپن نقش مهمی داشته است.
کشف نیاکان فراموششده
دانشمندان با بررسی کامل ژنوم بیش از ۳۲۰۰ نفر از مناطق مختلف ژاپن، ردپای ژنتیکی تازهای را شناسایی کردند که احتمالاً به قوم باستانی «اِمیشی» مربوط میشود؛ مردمانی که در شمالشرق ژاپن زندگی میکردند و قرنها در برابر حکومت مرکزی مقاومت داشتند.
این یافته از نظریهای موسوم به «منشأ سهگانه ژاپنیها» حمایت میکند؛ نظریهای که در سالهای اخیر میان پژوهشگران مطرح شده اما هنوز به طور کامل پذیرفته نشده بود.
«چیکاشی ترائو» سرپرست این پروژه می گوید: جمعیت ژاپن آنقدر که تصور میشد از نظر ژنتیکی یکدست نیست. ساختار ژنتیکی زیرجمعیتهای ژاپن به شکل شگفتانگیزی با جغرافیای کشور همخوانی دارد.
بزرگترین نقشه ژنتیکی ژاپن
پژوهشگران نمونههای DNA را از هفت منطقه ژاپن، از هوکایدو در شمال تا اوکیناوا در جنوب، جمعآوری کردند.
این پروژه یکی از بزرگترین مطالعات «توالییابی کامل ژنوم» در میان جمعیتهای غیراروپایی به شمار میرود.
برخلاف روشهای قدیمی، دانشمندان در این تحقیق تقریباً تمام سه میلیارد جفتباز DNA انسان را بررسی کردند؛ روشی که حدود ۳۰۰۰ برابر اطلاعات بیشتری نسبت به تکنیکهای سنتی فراهم میکند.
نتایج نشان داد:بیشترین میزان ژنهای مربوط به قوم «جومون» در اوکیناوا دیده میشود و غرب ژاپن شباهت ژنتیکی بیشتری به جمعیت چینی «هان» دارد.همچنین ژنهای مرتبط با قوم «اِمیشی» بیشتر در شمالشرق ژاپن یافت شدهاند.
ردپای نئاندرتالها هنوز در بدن انسانها وجود دارد
بخش شگفتانگیز دیگر این تحقیق، بررسی DNA بهجامانده از انسانهای باستانی مانند نئاندرتالها و دنیسوواها بود.دانشمندان ۴۴ ناحیه ژنتیکی باستانی را در مردم امروزی ژاپن شناسایی کردند؛ بخشهایی از DNA که هزاران سال پیش از آمیزش انسان خردمند با گونههای انسانی منقرضشده به ارث رسیدهاند.
برخی از این ژنها با بیماریهای امروزی ارتباط دارند، از جمله:
- دیابت نوع ۲
- بیماریهای قلبی
- سرطان پروستات
- آرتریت روماتوئید
پژوهشگران میگویند یکی از ژنهای بهارثرسیده از دنیسوواها ممکن است بر نحوه پاسخ بیماران دیابتی به داروی «سماگلوتاید» نیز اثر بگذارد.
گامی به سوی پزشکی شخصیسازیشده
دانشمندان امیدوارند این پروژه در آینده به درمانهای دقیقتر پزشکی کمک کند.آنها موفق شدند گونههای ژنتیکی خاصی را شناسایی کنند که در مردم ژاپن با فشار خون بالا، نارسایی کلیه، سکته قلبی، ناشنوایی و بیماریهای کبدی مرتبط هستند.
ترائو دراین رابطه میگوید:هدف ما این است که تفاوتهای ژنتیکی جمعیتها را با تفاوت در بیماریها و ویژگیهای انسانی مرتبط کنیم.
تغییر نگاه دانشمندان به تاریخ ژاپن
این پژوهش بخشی از تغییر بزرگ در علم ژنتیک انسانی است. سالها بیشتر پایگاههای داده ژنتیکی جهان بر جمعیتهای اروپایی تمرکز داشتند و شناخت دانشمندان از مردم آسیا محدود بود.
اکنون یافتههای جدید نشان میدهد، تاریخ ژاپن بسیار پیچیدهتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد؛ تاریخی که نه از دو، بلکه احتمالاً از سه موج بزرگ مهاجرت و آمیزش انسانی شکل گرفته است.
گزارش:فرگل غفاری