مدیرکل یونسکو، در پیامی مناسبت روز جهانی نور (۱۶ مه ۲۰۲۶) بر اهمیت بنیادین فناوریهای نوری در پیشبرد نوآوری و سیاستگذاری عمومی تأکید کرد و ضمن اشاره به نقش کلیدی این علوم در درک پدیدههای جهان و حل چالشهای اجتماعی، خواستار اقدامات جدی برای کاهش نابرابریهای موجود در دسترسی به این فناوریها در سطح بینالمللی شد.
به گزارش سیناپرس، پروفسور خالد العنانی، مدیرکل یونسکو در پیامی بهمناسبت روز جهانی نور (۱۶ مه ۲۰۲۶)، بر نقش بنیادین علوم و فناوریهای مبتنی بر نور در پیشبرد دانش، نوآوری و سیاستگذاری عمومی تأکید کرد و خواستار کاهش نابرابریهای موجود در دسترسی به این فناوریها در سطح جهانی شد.
در پیام پروفسور خالد العنانی آمده است که علوم مبتنی بر نور، نقشی محوری در درک جهان و مواجهه با بسیاری از چالشهای جوامع امروز ایفا میکنند.
به گفته وی، فناوریهای نوری در حوزههایی همچون پزشکی، انرژی، کشاورزی، پایش محیط زیست و ارتباطات، سهم مهمی در حمایت از پژوهش، نوآوری و سیاستگذاری عمومی دارند و همزمان افقهای تازهای را در علوم و فناوریهای کوانتومی میگشایند.
نور، علم و جامعه؛ محور روز جهانی نور ۲۰۲۶
مدیرکل یونسکو با اشاره به انتخاب شعار «نور، علم و جامعه: پیشبرد نوآوری و اثرگذاری» بهعنوان محور اصلی روز جهانی نور ۲۰۲۶، این موضوع را بازتابدهنده نقش یکپارچه علوم مبتنی بر نور در تقویت نظامهای پژوهشی، سیاستهای نوآوری و همکاریهای علمی فراگیر دانست.
وی در عین حال هشدار داد که شکاف عمیقی در دسترسی کشورها و مؤسسات علمی به زیرساختها، مهارتها و فرصتهای پژوهشی پیشرفته وجود دارد؛ مسئلهای که بهویژه در کشورهای در حال توسعه محسوستر است و میتواند مانعی جدی بر سر راه بهرهمندی برابر از پیشرفتهای علمی باشد.
ابتکار جهانی کوانتوم برای تقویت همکاریهای علمی
در ادامه این پیام، یونسکو با اشاره به دستاوردهای «سال بینالمللی علوم و فناوری کوانتومی ۲۰۲۵» اعلام کرد که این برنامه توانسته بیش از یک میلیون نفر را در بیش از ۸۰ کشور جهان بسیج کند و در عین حال نابرابریهای موجود در دسترسی به زیرساختها و فرصتهای علمی را نمایان سازد.
بر همین اساس، یونسکو از آغاز «ابتکار جهانی کوانتوم ۲۰۲۶–۲۰۲۸» خبر داد؛ برنامهای که با هدف تقویت آموزش، توسعه دسترسی فراگیرتر به دانش و زیرساختهای علمی و همچنین گسترش همکاریهای بینالمللی در حوزه حکمرانی کوانتومی طراحی شده است.
بررسی ایجاد خط پرتو آفریقایی در مرکز SESAME
مدیرکل یونسکو همچنین از تلاش این سازمان برای گسترش دسترسی به زیرساختهای بزرگ پژوهشی در مناطق کمتر برخوردار خبر داد و اعلام کرد امکان ایجاد یک خط پرتو آفریقایی (Beamline) در «مرکز بینالمللی تابش سینکروترون برای علوم تجربی و کاربردهای آن در خاورمیانه» SESAME (Synchrotron-light for Experimental Science and Applications in the Middle East) توسط یک کارگروه تخصصی در دست بررسی است.
به نقل از ایرنا، وی تأکید کرد این اقدام با هدف اختصاص زمان آزمایشگاهی برای دانشمندان آفریقایی و تقویت جامعه کاربران شتابدهندههای سینکروترونی در سراسر قاره آفریقا دنبال میشود.
تأکید یونسکو بر علم باز و همکاریمحور
در پایان این پیام، یونسکو بار دیگر بر تعهد خود به علم باز، همکاریمحور و دسترسی عادلانه به دانش و نوآوری تأکید کرد و هدف نهایی این رویکرد را بهرهمندی همه جوامع از فرصتهای علمی و مشارکت همگانی در ساخت آیندهای پایدارتر و صلحآمیزتر عنوان کرد.