احیای میدان تاریخی نقارهخانه در مجموعه زندیه بهعنوان یکی از مهمترین طرحهای بازآفرینی بافت تاریخی شیراز به بهرهبرداری رسید و همزمان عملیات اجرایی فاز دوم پروژه ملی زندیه در محله موردستان آغاز شد؛ اقدامی که مقامات حاضر آن را گامی مهم در احیای هویت تاریخی شهر و تقویت ظرفیتهای گردشگری و فرهنگی شیراز دانستند.
به گزارش سیناپرس، همزمان با هفتاد و نهمین مرحله از جهشهای عمرانی کلانشهر شیراز، پروژه احیای فضای شهری میدان نقارهخانه در مجموعه زندیه افتتاح و عملیات اجرایی فاز دوم طرح بازآفرینی در محله موردستان نیز آغاز شد. این پروژه در امتداد سیاستهای مدیریت شهری برای پیوند دوباره تاریخ، معماری و زندگی معاصر شهروندان در قلب بافت تاریخی شیراز تعریف شده و با هدف صیانت از میراث فرهنگی و تقویت زیست شهری در این محدوده تاریخی اجرا شده است.
میدان نقارهخانه؛ جلوهای از هویت معنوی و تاریخی شیراز
نماینده ولی فقیه در استان فارس و امام جمعه شیراز در این مراسم با اشاره به جایگاه تاریخی این میدان گفت: احیای نقارهخانه اقدامی ارزشمند در مسیر پاسداشت میراث فرهنگی و تاریخی شهر است.
آیتالله لطفالله دژکام با بیان اینکه این میدان میتواند همچون صحن بزرگی برای اجتماع مردم باشد، اظهار کرد: آغاز برنامه با تلاوت قرآن نشانهای از پیوند این فضا با هویت معنوی جامعه است و احیای این مجموعه تاریخی میتواند زمینه شکلگیری رویدادهای فرهنگی و معنوی در شیراز را فراهم کند.
نقارهخانه؛ نگین تازه گردشگری در بافت تاریخی فارس
استاندار فارس احیای میدان تاریخی نقارهخانه را گامی مهم در مسیر توسعه گردشگری استان دانست و تأکید کرد: این مجموعه میتواند به نگین جدید گردشگری و ویترین استان فارس تبدیل شود؛ فضایی که با احیای آن، قلب تپنده گردشگری در بافت تاریخی شیراز دوباره به جریان خواهد افتاد.
حسینعلی امیری با اشاره به سابقه طولانی طرح احیای نقارهخانه اظهار کرد: بیش از ۲۴ سال از مطرح شدن موضوع احیای این میدان تاریخی میگذرد و امروز با همت شهردار شیراز، همکاری ادارهکل راه و شهرسازی، مجموعه میراث فرهنگی و همراهی مسئولان استانی، این پروژه دوباره جان گرفته است.
وی با بیان اینکه ملتها با هویت خود زنده هستند و تاریخ بخشی جداییناپذیر از هویت ملی آنهاست، گفت: تمدن در بستر زمان شکل میگیرد و نه یکشبه ساخته میشود و نه یکشبه از میان میرود. کسی که تصور میکند میتواند یک تمدن را ناگهانی نابود کند، اساساً مفهوم تمدن را نمیداند.
روایت تمدن و هویت در آیینه آثار تاریخی فارس
استاندار فارس در ادامه با اشاره به ظرفیتهای تمدنی و تاریخی استان افزود: تمدن، همان تخت جمشید، پاسارگاد، حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع) و امامزادههای واجبالتکریم است که استان فارس از وجود این نعمتهای بزرگ بهرهمند است. مجموعه زندیه نیز تنها یک کالبد معماری نیست، بلکه نماد تدبیر حاکمی است که میان مردم، دولت و بازار پیوند برقرار کرده بود.
امیری با یادآوری تأکیدات رهبر معظم انقلاب در سال ۱۳۸۷ مبنی بر اینکه «اگر گردشگری را در این استان احیا کنید، از بقیه جاها بینیاز خواهید بود»، تصریح کرد: توسعه گردشگری از مسیر احیای بافتهای تاریخی عبور میکند و نقارهخانه بهعنوان قلب تپنده، شریان گردشگری را در بافت تاریخی شیراز به حرکت درمیآورد؛ جریانی که میتواند به اقتصاد و ثروت برای مردم استان تبدیل شود.
وی با قدردانی از همه دستاندرکاران این پروژه، بهویژه معاون عمرانی استانداری که جلسات متعدد فنی برای اجرای طرح برگزار کرده است، اظهار کرد: احیای یک اثر تاریخی، ظرافتهای فراوانی دارد و معماری فکری و شیوه احیا، کمتر از اقدامات فیزیکی اهمیت ندارد. این پروژه حاصل جهاد، همدلی، همراهی و همت بلندی است که به احیای یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی شیراز انجامیده است.
شیراز پس از ۲۵۰ سال میدان تاریخی خود را بازیافت
شهردار کلانشهر شیراز با اشاره به وصف رهبر شهید از شیراز به عنوان شهر دین، هنر و حماسه، گفت: شیراز خود یک اثر هنری است و مجموعه زندیه، شاهکار این اثر هنری به شمار میرود، این پروژه، پیش از آنکه یک بازآفرینی باشد، یک کشف دوباره است؛ کشف میدان نقارهخانه که بخش گمشده تاریخ شیراز در قرن هجدهم میلادی بود.
محمدحسن اسدی با تأکید بر اینکه این میدان نمونهای ممتاز از رویاپردازیهای پارسی است، اظهار داشت: ما تاریخ را دوباره به شهر آوردیم و شهر را به تاریخ برگرداندیم، زندیه بدون این میدان، یک کمبود بزرگ داشت، مرواریدهایی چون دیوانخانه، ارگ کریمخانی، مسجد و بازار و عمارت کلاهفرنگی تنها حلقه اتصالی به نام میدان کلاسیک زندیه را میطلبید که امروز احیا شد.
میدان زندیه؛ صحنهای برای آیینهای ملی و زندگی شهری
وی با بیان اینکه این پروژه شایسته ثبت جهانی است و مدیریت شهری در مسیر ثبت آن گام برداشته، خاطرنشان کرد: مردم دوست دارند در تاریخ غوطهور شوند، میدان زندیه پاسخی به این نیاز است؛ فضایی برای قدم زدن، نفس کشیدن، استشمام عطر بهار نارنج و تماشای آسمان. این میدان صحنهای برای آیینهای ملی و مذهبی، جشنهای سالانه و گردهماییهای جمعی خواهد بود.
شهردار شیراز در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به کمبود موجود در این مجموعه، پیشنهاد داد: آنچه این میدان هنوز کم دارد، مجسمه کریمخان زند در مرکز آن است؛ همانند مجسمه سعدی در شیراز، فردوسی در تهران یا مجسمه سزار در رم و ناپلئون در پاریس. شیراز هم مانند همه شهرهای بزرگ نیاز به یک پلازای شهری داشت و امروز این پلازا متولد شد.
نقارهخانه؛ تجلی روح ایرانی در نگاه بازآفرینی شهری
اسدی همچنین با دعوت از همه مردم برای جشن نوروز ۱۴۰۶ در میدان زندیه، گفت: انشاءالله در نوروز سال آینده این میدان پذیرای جشن ملی مردم شیراز خواهد بود.
معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران نیز با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای مقاومت بهویژه شهید آیتالله رئیسی، میدان تاریخی نقارهخانه را فراتر از یک عنصر کالبدی دانست و تأکید کرد: این میدان نماد پیوند روح جمعی و تجلی فرهنگ ایستادگی ایرانیان در برابر تجاوزگران است.
همگرایی دستگاهها برای احیای یکی از ارزشمندترین آثار شیراز
عبدالرضا گلپایگانی در ادامه با قدردانی از تلاشهای شهرداری شیراز، ادارهکل راه و شهرسازی و شرکت بازآفرینی شهری، این پروژه را نتیجه اقدام هماهنگ دستگاههای مختلف و میانداری شهرداری شیراز عنوان کرد و گفت: به نمایندگی از وزیر راه و شهرسازی، دکتر صادق، از همه دستاندرکاران اجرای این طرح قدردانی میکنم.
وی با توصیف شیراز بهعنوان شهری تاریخی با مؤلفههایی همچون میدان اصلی، نقارهخانه، مساجد جامع، بازارها، تکایا و مدارس تاریخی، اظهار داشت: نمونههای شاخص این عناصر تاریخی در شیراز امروز مورد توجه و بازدید گردشگران جهانی قرار دارد.
معاون وزیر راه و شهرسازی افزود: نقارهخانه در گذشته محلی برای اطلاعرسانی رویدادهای بزرگ بوده و میدان نیز فضایی برای پیوند «جان شهروندان» به شمار میرفته است؛ عناصری که از نشانههای برجسته هویت تاریخی شیراز محسوب میشوند.
پاسداشت تاریخ؛ تأکید شورای شهر بر میراث تمدنی شیراز
گلپایگانی با اشاره به جایگاه شیراز در شعر، ادبیات، معماری، عرفان و فلسفه تصریح کرد: روح ایرانی با اعتماد به نفسی برخاسته از فرهنگ، تاریخ و دین خود، در برابر قدرتهای تجاوزگر ایستاده و گامبهگام به سمت تجلی فرهنگ غنی خویش حرکت میکند.
وی همچنین پروژه احیای میدان نقارهخانه را «فضای تجلی روح ایران» توصیف کرد و گفت: این پروژه میتواند زمینهساز هماهنگی، همبستگی و حماسهآفرینی روح ایرانی در صحنه تاریخ بشریت باشد.
مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به گذشت ۷۳ روز از تقابل «دو پرچم استکبار و مقاومت» و شهادت سیدالشهدای انقلاب اسلامی، اظهار کرد: همین پرچم و ایستادگی مردم سبب شده است که امروز شاهد اتفاقی ستودنی و جلوهای از پایداری مردم باشیم.
میدان نقارهخانه؛ بستری برای روایتگری تاریخ ایران
رئیس کمیسیون اقتصاد و سرمایهگذاری شورای اسلامی شهر شیراز نیز با تأکید بر اهمیت پاسداشت تاریخ، گفت: شهرهایی که به تاریخ خود احترام نمیگذارند، تمدن ندارند و ناچارند برای ساختن تمدن هزینه کنند، اما وظیفه ما پاسداری از این تمدن کهن است.
علیرضا اسکندری با اشاره به جایگاه شیراز در تاریخ ایران افزود: شیراز تنها یک محدوده جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از تاریخ این سرزمین کهن است که فرهنگ، هنر و حماسه را روایت میکند. مکانی که امروز در آن قرار داریم، روزگاری شکوه و عظمت ایران را در دوره زندیه به نمایش میگذاشت.
وی با بیان اینکه احیای میدان نقارهخانه میتواند بستری برای روایتگریهای آینده و شکلگیری تجمعات مردمی باشد، تأکید کرد: این فضا امکان تاریخسازی دوباره برای ایران عزیز را فراهم میکند.
اسکندری در ادامه با اشاره به فرمایش رهبر شهید انقلاب اظهار کرد: ما نزدیک قله هستیم و اتفاقاتی که انشاءالله در فاز دوم پروژه در محله موردستان رخ خواهد داد، میتواند برگ زرین دیگری در تاریخ پرافتخار ایران اسلامی و شهر شیراز رقم بزند.
فصل تازه بازآفرینی در بافت تاریخی شیراز
رئیس کمیسیون اقتصاد و سرمایهگذاری شورای اسلامی شهر شیراز با یادآوری افتتاحهای اخیر در بافت تاریخی شهر اظهار داشت: امروز سومین برنامه افتتاحیه از فروردینماه ۱۴۰۵ برگزار میشود؛ پس از کفسازی و بدنهسازی گذر باغ ایلخانی و احیای مساجد تاریخی، اکنون شاهد افتتاح فاز اول پروژه ملی زندیه هستیم.
وی همچنین ابراز امیدواری کرد: عملکرد امروز نیز همچون گذشتههای پرافتخار، نام نیکی از ما به یادگار بگذارد؛ چرا که «نام نیک اگر ماند ز آدمی، به از آن که ماند سرای زرنگار».
جزئیات فنی احیای میدان تاریخی نقارهخانه
شهردار منطقه ۸ شیراز نیز از بهرهبرداری از مرحله نخست پروژه ملی احیای مجموعه زندیه با باززندهسازی میدان تاریخی نقارهخانه خبر داد.
حسامالدین اسدزاده گفت: عملیات اجرایی فاز دوم این پروژه در محله موردستان با اعتباری بالغ بر ۱۴۵ میلیارد تومان آغاز شده است.
وی با بیان اینکه میدان تاریخی نقارهخانه با مساحتی حدود ۱۰ هزار مترمربع طی ۲۳ ماه و با هزینه ۲۲۰ میلیارد تومان بازآفرینی شده است، اظهار داشت: در این طرح، کفسازی میدان با مصالح همخوان با بافت تاریخی، ایجاد مخزن ۵۰۰ مترمکعبی برای جمعآوری آبهای سطحی، نورپردازی ملایم و متناسب با هویت تاریخی و طراحی فضاهای مکث شهری برای ارتقای تعاملات اجتماعی اجرا شده است.
شهردار منطقه تاریخی ـ فرهنگی شیراز افزود: هدف ما صرفاً نوسازی کالبدی نبود، بلکه بازگرداندن معنا به این فضای تاریخی را دنبال میکردیم؛ مکانی برای مکث مردم، گفتوگو و شکلگیری خاطرههای جمعی.
ادامه احیای مجموعه زندیه در محله موردستان
اسدزاده با اشاره به جزئیات فاز دوم پروژه ملی زندیه در محله موردستان تصریح کرد: ایجاد رواق و حجره در اضلاع شرقی، شمالی و جنوبی میدان، احیای درب بازار وکیل شمالی، احداث مسیر دسترسی به مسجد وکیل و احیای محله فرهنگی کردستان بر اساس طراحی زمینهگرا از جمله اقدامات پیشبینیشده در این مرحله است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از دستگاههای اجرایی، شورای اسلامی شهر، شهردار کلانشهر شیراز و همراهی مردم، بر تداوم رویکرد مدیریت شهری در صیانت فعال از بافت تاریخی تأکید کرد و گفت: نگاه ما به شیراز، نگاه به شهری زنده است؛ شهری که گذشتهاش چراغ راه آینده است، نه باری بر دوش آن.
به نقل از پایگاه اطلاعرسانی شهرداری شیراز در روز چهارشنبه 23 اردیبهشت ماه، شهردار منطقه ۸ همچنین با اشاره به برخی اظهارنظرهای مطرحشده در سطح بینالمللی اظهار کرد: تمدن ایران با تهدید و تحریم از بین نمیرود. این سرزمین وارث هزاران سال فرهنگ، خرد و ایستادگی است و گامهای خود را با عزم راسخ در مسیر بنای تمدن نوین ایرانی ـ اسلامی برمیدارد.