مطالعهای جهانی نشان میدهد که درختان شهری میتوانند به طور قابل توجهی دمای هوای شهرها را کاهش دهند، اما این کاهش گرما محدودیتهایی دارد و به تنهایی نمیتواند بحران گرمایش شهری را مهار کند.
به گزارش سیناپرس، شهرها معمولاً ۱ تا ۳ درجه سانتیگراد گرمتر از مناطق اطراف خود هستند، زیرا آسفالت، بتن و آجر حرارت خورشید را جذب کرده و به آرامی منتشر میکنند. در برخی شهرها، این اختلاف دما حتی به ۷ درجه سانتیگراد هم میرسد، پدیدهای که به آن «جزیره حرارتی شهری» گفته میشود. این افزایش دما میتواند خطرناک باشد و در شرایط بسیار گرم باعث کمآبی، گرمازدگی و حتی مرگ شود.
راهحل ساده: درختان شهری
تحقیقات جدید با بررسی دادههای نزدیک به ۹۰۰۰ شهر جهان نشان میدهد که پوشش درختی میتواند تقریباً نیمی از گرمای محبوس در شهرها را کاهش دهد. در بسیاری از شهرها، این کاهش گرما بین ۰.۵ تا ۱.۵ درجه سانتیگراد است، یعنی به اندازهای که در روزهای گرم تابستان تفاوت محسوس ایجاد میکند.
درختان چگونه خنک میکنند؟
- سایهاندازی: درختان سطح زمین و ساختمانها را میپوشانند و از گرم شدن آنها جلوگیری میکنند.
- تبخیر از برگها: در فرآیندی به نام تراسپیریشن، درختان آب را از برگها خارج کرده و هوا را خنک میکنند.
اما مشکل کجاست؟
درختان به طور مساوی در شهرها پخش نشدهاند. مناطق ثروتمند و حومه شهرها اغلب پوشش درختی بیشتری دارند، در حالی که مناطق کمدرآمد و شهرهای در حال رشد کمتر از این پوشش بهرهمند هستند. در ایالات متحده، مناطق کمدرآمد به طور متوسط ۱۵٪ درخت کمتری نسبت به مناطق ثروتمند دارند و ۱.۵ درجه سانتیگراد گرمتر هستند. این یعنی کسانی که بیشترین نیاز به خنک شدن رایگان از طریق درختان دارند، کمتر به آن دسترسی دارند.
کافی نیست که فقط درخت بکاریم
در حالی که کاشت درختان آسان و نسبتاً کمهزینه است و فواید جانبی مانند هوای پاکتر و سلامت روان بهتر دارد، پژوهشگران هشدار میدهند که این کار به تنهایی نمیتواند گرمایش شهری ناشی از تغییرات اقلیمی را جبران کند. در بهترین حالت، درختان موجود در شهرهای جهان تنها ۱۰٪ از گرمای اضافی پیشبینیشده تا نیمه قرن را کاهش میدهند و حتی با کاشت گسترده، این عدد به حدود ۲۰٪ خواهد رسید.
راهکار چیست؟
درختان باید بخشی از یک استراتژی جامع شهری باشند:
- طراحی هوشمند شهری با مواد بازتابنده
- افزایش فضاهای سبز و جریان هوا بین ساختمانها
- استفاده از بامهای سبز و خیابانهای سایهدار
همچنین، کاشت درختان باید در مناطق گرمتر و با کمترین پوشش درختی متمرکز شود تا بیشترین تأثیر را داشته باشد. البته هیچکدام از این اقدامات جایگزین کاهش مستقیم انتشار گازهای گلخانهای نمیشوند.
در نهایت باید گفت، میلیاردها درخت در شهرهای جهان رشد میکنند و ارزش آنها فراتر از زیبایی است. درختان شهری میتوانند به خنک شدن شهرها، حمایت از تنوع زیستی و قابل سکونتتر شدن محیط شهری کمک کنند. اما چالش واقعی برای شهروندان و مسئولان شهری، استفاده هوشمندانه از این منابع طبیعی است: درختان را در جایی که بیشترین نیاز است بکارید و آن را با سایر روشهای کاهش گرما ترکیب کنید.
مترجم:امیرحسین فتائی