بیانیه رسمی انجمن هواشناسی نشان میدهد که الگوهای جوی نتیجه کنش متقابل جهانی جو و اقیانوسهاست و پایه علمی برای انتساب آن به اراده انسانی وجود ندارد.
به گزارش سیناپرس، در پی گسترش دیدگاههایی که رخدادهای جوی و اقلیمی اخیر را نتیجه اراده یا دخالت مستقیم انسان با اهداف خاص میدانند، انجمن هواشناسی ایران بر پایه دانش علمی و دادههای مشاهدهای، بیانیهای صادر کرد.
در بیانیه انجمن هواشناسی آمده است:
۱. اقلیم سامانهای قانونمند و جهانی است
الگوهای بارش، دما و رخدادهای حدی نتیجه کنش متقابل جو، اقیانوسها، خشکیها و فعالیتهای انسانی در مقیاس جهانی هستند. تغییرات اقلیمی و نوسانات جوی در چارچوب سازوکارهای شناختهشده همدیدی و دورپیوندی مانند تغییر جایگاه پرفشار جنبحاره، تاوه قطبی رفتار امواج سیاره ای، پدیدههای بزرگمقیاس اقیانوسی و … قابل توضیح هستند. نسبت دادن مستقیم این تغییرات به اراده انسانی یا عاملی خاص، بیپایه و فاقد پشتوانه علمی است.
۲. نوسانات بارش و رخدادهای حدی، بخشی از واقعیت اقلیم ایران هستند
ایران بهطور طبیعی در منطقه خشک و نیمهخشک جهان قرار دارد و همواره دچار نوسانات شدید بارش بوده است. دورههای خشکسالی و ترسالی، در اسناد تاریخی و دادههای صدساله، رفتار معمول اقلیم کشور را نشان میدهند.
افزایش فراوانی رخدادهای شدید، بیشتر بیانگر تلفیق همین نوسانات با روند گرمایش جهانی و تغییر کاربری سرزمین است، نه نشانه دخالت هدفمند بیرونی.
نمونه های این افت و خیزها کم نیستند و می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– بهمن ۱۳۵۰ یکی از سنگینترین کولاکها و برفهای ثبتشده در برخی نواحی شمالغرب و دامنههای البرز رخ داد ودر نتیجه آن هزاران نفر جان باختند.
– بارشهای گسترده اسفند ۱۳۹۷ و فروردین ۱۳۹۸ که در بسیاری از استانهای کشور طی چند هفته بیش از ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیمتر بارندگی ثبت شد.
– خشکسالی گسترده سال ۱۳۸۷ که کاهش محسوس بارش در بخش بزرگی از ایران را به همراه داشت و فشار زیادی بر منابع آب و کشاورزی وارد کرد.
– منابع تاریخی نیز از خشکسالیهای بزرگ در گذشته یاد کردهاند، از جمله در سالهای ۴۰۱ و ۴۰۴ هجری شمسی که قحطی و کمآبی در بخشهایی از ایران گزارش شده است.
– در سال آبی ۵-۱۴۰۴ در حالی که در دو ماه مهر و آبان مقدار بارش در کل کشور بسیار ناچیز بود اما ناگهان در آذرماه کشور با برف سنگین و سرمای زودرس زمستانه مواجه می شود، در حالی که هنوز رادارها و ادوات نظامی در منطقه دست نخورده اند.
– برخی نقاط در خارج از مرزهای غربی کشور و بر روی کشور عراق بارش های بیش از ۳۰۰ میلیمتر در یک روز دریافت کردند که بی سابقه می نماید.
۳. شناخت علمی بهجای توهم تقابل
برای تحلیل علمی تغییرات اخیر باید به سراغ دادهها، مدلهای اقلیمی و مقایسه با الگوهای گذشته رفت. تکیه بر فرضیات غیرمستند، ضمن ایجاد ذهنیت تقابلی بیفایده، مانع از اصلاح تصمیمها در مدیریت منابع آب، کاربری اراضی و سازگاری با اقلیم میشود. پژوهشهای معتبر نشان میدهند منشا بیشتر مخاطرات اخیر، درونی و مرتبط با الگوی توسعه و بهرهبرداری ناپایدار از منابع است.
۴. لزوم ارتقای سواد اقلیمی و مسئولیت اجتماعی در اطلاعرسانی
پذیرش سریع دیدگاههای غیرعلمی، ریشه در کمبود اطلاع عمومی از ویژگیهای اقلیمی کشور و جذابیت توضیحهای ساده دارد. انجمن هواشناسی ایران تأکید میکند که ارتقای سواد اقلیم، دقت در انتشار مطالب و تکیه بر نظر متخصصان، برای درک درست پدیدههای جوی و تصمیمسازی مسئولانه ضروری است.
۵. جمعبندی
به نقل از ایرنا، اقلیم دشمن نیست، قانونمند است. فهم علمی و سازگاری هوشمندانه با آن، ضامن پایداری سرزمین است؛ در حالیکه توجیه بحرانها با فرضیات غیرمستند، فقط ما را از شناخت واقعیت و اصلاح مسیر بازمیدارد.
انجمن هواشناسی ایران بر استمرار گفتوگوی علمی و تکیه بر تحلیلهای دادهمحور در بررسی تحولات اقلیمی کشور تأکید میکند.