رئیس کارگروه ترویج سازمان نظام صنفی رایانهای تهران نخستین استفاده رسمی ایران از هوش مصنوعی در بستر جنگ را نه در تولید تسلیحات، بلکه در خلق محتوای ویدئویی با تم لگو میداند؛ اقدامی که معادلات افکار عمومی جهانی و حتی واکنش سیاستمداران آمریکایی را تحت تأثیر قرار داد.
به گزارش سیناپرس، ویدیوهای جنگی ساختهشده با هوش مصنوعی و تم لگو به گفته یک فعال حوزه AI نخستین استفاده رسمی ایران از هوش مصنوعی در جنگ محسوب میشوند؛ محتواهایی که با میلیونها بازدید توجه رسانههای بزرگ جهان و حتی سیاستمداران آمریکایی را جلب کردند.
همزمان با تحولات جنگی اخیر و افزایش نقش رسانهها در شکلدهی افکار عمومی استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای تولید محتوای جنگی وارد مرحله تازهای شده است؛ مرحلهای که به گفته برخی کارشناسان میتواند قواعد سنتی جنگ رسانهای را تغییر دهد. در همین راستا پوریا حداد، فعال حوزه هوش مصنوعی و مدیرعامل فیلاگر از نخستین استفاده رسمی و اعلامشده ایران از هوش مصنوعی در جنگ سخن میگوید؛ استفادهای که نه در میدان تسلیحات بلکه در میدان روایت و افکار عمومی رخ داده است.
پوریا حداد، مدیرعامل فیلاگر و رئیس کارگروه ترویج سازمان نظام صنفی رایانهای با اشاره به تغییر ماهیت جنگها در عصر فناوری اظهار کرد: زمانی که از هوش مصنوعی در جنگ صحبت میشود ذهن بسیاری از افراد به سمت جنگافزارها، پهپادها یا سامانههای نظامی میرود اما در جنگ اخیر ایران در حوزهای متفاوت و بسیار اثرگذار از این فناوری استفاده کرد؛ حوزهای که مستقیما با افکار عمومی جهانی در ارتباط است.
روایت جنگ با زبان لگو؛ وقتی سرگرمی به ابزار جنگ رسانهای تبدیل شد
حداد با اشاره به ویدیوهای وایرالشده با تم لگو درباره جنگ اخیر گفت: از ابتدای حملات و آغاز جنگ رمضان مجموعهای از ویدیوهای تولیدشده با هوش مصنوعی و با استفاده از شخصیتهای لگویی توانستند توجه گسترده مخاطبان بینالمللی را جلب کنند. این ویدیوها با بازسازی شخصیتهای واقعی سیاسی و روایت اتفاقات روز به زبانی ساده، طنزآلود و قابل فهم برای نسل جدید مسیر روایت رسانهای جنگ را تا حد زیادی تغییر دادند.
سرپرست هوش مصنوعی بخش خدمات کرمان موتور (KMC) افزود: این محتواها در مجموع در شبکههای اجتماعی به بازدیدهای چندصد میلیونی و حتی نزدیک به یک میلیارد بازدید رسیدند؛ موضوعی که باعث شد رسانههای جریان اصلی جهان از جمله CNN و BBC به آن بپردازند و حتی برخی سناتورهای آمریکایی نیز این ویدیوها را بازنشر کنند.
نسل Z ایرانی؛ پشت صحنه عملیات رسانهای جدید
این فعال حوزه هوش مصنوعی درباره دلایل موفقیت این محتواها توضیح داد: مهمترین عامل موفقیت این ویدیوها خلاقیت در روایت یک موضوع بسیار جدی و تلخ در قالبی سرگرمکننده بود. برخلاف روایتهای مرسوم جنگی که معمولا بر درد، خشونت و تراژدی تمرکز دارند این ویدیوها با لحنی غیررسمی و مبتنی بر سرگرمی تولید شدند و توانستند نسل جدید بهویژه نسل Z و آلفا در کشورهای غربی را با خود همراه کنند.
وی ادامه داد: یکی از نقاط قوت این پروژه سپردن تولید محتوا به تیمی جوان و آشنا با فرهنگ دیجیتال نسل جدید بود؛ افرادی که بهخوبی میدانند مخاطب امروز در فضای مجازی چه نوع محتوایی را دنبال میکند و چگونه باید از ابزارهای هوش مصنوعی برای ساخت محتوای اثرگذار استفاده کرد.
استفاده هوشمندانه از فرهنگ عامه غربی
حداد با تاکید بر نقش شناخت فرهنگی در موفقیت این ویدیوها گفت: این محتواها مملو از اصطلاحات، کنایهها، نشانههای فرهنگی و تصاویری هستند که برای نسل جدید غرب بهویژه مخاطب آمریکایی آشنا و قابل درک است. همین مسئله باعث میشود مخاطب احساس نزدیکی بیشتری با محتوا داشته باشد و آن را صرفا یک پیام سیاسی خارجی تلقی نکند.
بنیانگذار CS۵۰xTehran افزود: بسیاری از مخاطبان غربی این ویدیوها را بازتاب بخشی از نارضایتیهای فرهنگی و اجتماعی خود نیز میدانند و همین موضوع به وایرال شدن گسترده آنها کمک کرده است.
موسیقی رپ، ریتم تند و الگوریتمهای هوش مصنوعی
مدیرعامل فیلاگر درباره ویژگیهای فنی این ویدیوها توضیح داد: موسیقی این محتواها یکی دیگر از عوامل مهم موفقیت آنهاست. اغلب موزیکها فضایی هیجانانگیز، مستقیم و مبتنی بر سبک رپ دارند و حتی شباهتهایی به آثار رپرهای مطرح آمریکایی در آنها دیده میشود؛ موضوعی که باعث شده مخاطبان غربی تا پایان ویدیوها با محتوا همراه بمانند.
وی ادامه داد: ابزارهای هوش مصنوعی امروز توانایی بالایی در تولید موسیقی، صداگذاری و تدوین ویدیو دارند. همین مسئله باعث شده تولید محتوایی با کیفیت بالا، ریتم سریع و جذاب در مدتزمان کوتاه و با هزینهای بسیار کمتر از گذشته ممکن شود.
از هالیوود تا یک اتاق کوچک؛ تغییر موازنه قدرت رسانهای
حداد با اشاره به تحول ساختار قدرت رسانهای در جهان گفت: در گذشته رسانههای جریان اصلی آمریکا و صنعت هالیوود با بودجههای عظیم نقش اصلی در هدایت افکار عمومی جهان را بر عهده داشتند، اما اکنون یک تیم کوچک در ایران میتواند با کمک ابزارهای هوش مصنوعی محتوایی تولید کند که از نظر میزان اثرگذاری با همان ساختارهای عظیم رسانهای رقابت کند.
وی تصریح کرد: امروز دیگر برای تولید محتوای اثرگذار جهانی لزوما نیازی به استودیوهای بزرگ، بودجههای میلیاردی یا نیروی انسانی گسترده نیست. قدرتی که مدلهای هوش مصنوعی در اختیار تولیدکنندگان محتوا قرار دادهاند این معادله را بهطور جدی تغییر داده است.
نقش مدلهای متنباز چینی در تولید محتوای جنگی
این کارشناس حوزه فناوری با اشاره به زیرساختهای فنی مورد استفاده در تولید این ویدیوها اظهار کرد: بسیاری از پلتفرمهای آنلاین تولید محتوا با هوش مصنوعی دارای محدودیتهایی برای جلوگیری از ساخت برخی محتواها هستند اما توسعه مدلهای متنباز (Open Source) بهویژه توسط شرکتهای چینی باعث شده امکان تولید چنین محتواهایی بهصورت مستقل فراهم شود.
وی افزود: در اختیار داشتن پردازندههای گرافیکی قدرتمند (GPU) و دانش فنی مناسب این امکان را فراهم میکند که حتی در یک دفتر کوچک یا اتاق یک خانه نیز بتوان ویدیوهایی با این سطح از کیفیت و اثرگذاری تولید کرد.
حذف از یوتیوب و ادامه انتشار در شبکههای اجتماعی
حداد با اشاره به فعالیت تیم سازنده این ویدیوها گفت: تیم AI Iran که این محتواها را با نام Explosivemediaa منتشر میکرد پس از حذف برخی ویدیوها از یوتیوب انتشار آثار خود را در حسابهای مختلف شبکههای اجتماعی ادامه داده است.
وی تاکید کرد: این پروژه را میتوان نخستین استفاده رسمی و اعلامشده ایران از هوش مصنوعی در جنگ دانست؛ استفادهای که نه در میدان نبرد فیزیکی بلکه در میدان روایت، رسانه و افکار عمومی جهانی شکل گرفته است.
آغاز عصر جنگهای شناختی با هوش مصنوعی
آنچه در جریان جنگ اخیر رخ داد نشان میدهد میدان نبرد آینده صرفا به تجهیزات نظامی، موشکها و زیرساختهای فیزیکی محدود نخواهد بود؛ بلکه روایت، توجه مخاطب و قدرت تولید محتوا به یکی از اصلیترین ابزارهای اثرگذاری ژئوپلیتیکی تبدیل شدهاند.
به نقل از برنا، استفاده ایران از ویدیوهای مبتنی بر هوش مصنوعی، نشان داد که فناوریهای مولد میتوانند با هزینهای محدود، اما ضریب نفوذی بسیار بالا توازن سنتی قدرت رسانهای را دستخوش تغییر کنند؛ جایی که یک تیم کوچک و خلاق قادر است در برابر شبکههای عظیم رسانهای جهانی روایت خود را به افکار عمومی بینالمللی تحمیل کند.
این تحول آغاز دورهای تازه از جنگ شناختی مبتنی بر هوش مصنوعی است؛ دورهای که در آن کشورها بیش از هر زمان دیگری برای تسلط بر ذهن مخاطبان جهانی رقابت خواهند کرد.