شرکتهای بزرگی مانند گوگل که زمانی بر شعار «شرور نباشید» و دوری از سیاست تأکید داشتند، اکنون مستقیماً در قراردادهای امنیتی و نظامی نقش ایفا میکنند. این تغییر رویکرد، آنها را از سازندگان ابزار به بازیگران فعال در پروژههای جنگی تبدیل کرده و دگرگونی اخلاقی عمیقی در عصر هوش مصنوعی رقم زده است.
به گزارش سیناپرس، غولهای فناوری که زمانی ادعای بیطرفی داشتند، حالا به بازیگرانی تبدیل شدهاند که در قلب پروژههای جنگی ایستادهاند.
غولهای فناوری که روزی شرکتهای بیطرف و صرفاً فناورانه بهنظر میرسیدند، حالا به بازیگرانی تبدیل شدهاند که در سیاست، امنیت و مهمتر از همه در جنگ نقش مستقیم دارند؛ تغییری که شاید مهمترین دگرگونی عصر هوشمصنوعی باشد.وقتی شرکتهایی مثل گوگل وارد قراردادهای امنیتی و نظامی میشوند، دیگر فقط درباره اپلیکیشن و خدمات حرف نمیزنیم؛ درباره همدستی برای کشتار حرف میزنیم.
درک جایگاه امروز شرکتهای فناوری بدون نگاه به گذشته ممکن نیست؛ زمانی نهچندان دور، غولهای سیلیکونولی تلاش یا لااقل وانمود میکردند خود را از سیاست و منازعات قدرت دور نگه دارند و بیشتر بهعنوان سازنده ابزار شناخته شوند.
یکی از شناختهشدهترین نمونهها، شعار غیررسمی گوگل یعنی «شرور نباشید» بود؛ مفهومی که در سالهای ابتدایی رشد این شرکت بهعنوان یک چارچوب اخلاقی مطرح شد و قرار بود نشان دهد فناوری باید در خدمت کاربران باشد، نه قدرتهای سیاسی یا نظامی.
در همان دوره، شرکتهای بزرگ فناوری تلاش میکردند تصویر بیطرفی از خود بسازند؛ بهطوری که ورود مستقیم به حوزههای نظامی یا امنیتی، دستکم در سطح ادعا، در تضاد با هویت اولیه آنها تعریف میشد.اما این بیطرفی از ابتدا یک وضعیت پایدار یا ساختاری نبود، بلکه بیشتر یک تصویر عمومی بود که در عمل، در برابر منافع بزرگتر و حوزههای حساس قدرت، قابل تغییر باقی ماند.
نارضایتی کارکنان گوگل از شراکت در کشتار گزارشها از همکاری گسترده شرکت گوگل با نهادهای جنگی آمریکا حکایت دارند؛ همکاری که شامل استفاده از مدلهای هوش مصنوعی در زیرساختهای محرمانه و نظامی است. این توافق بخشی از روندی بزرگتر است که در آن چندین شرکت بزرگ فناوری بهطور همزمان وارد پروژههای دفاعی و امنیتی شدهاند.
این همکاریها صرفاً یک قرارداد تجاری محدود نیستند، بلکه به استفاده مستقیم از مدلهای هوش مصنوعی در جنگ و تصمیمسازیهای حساس مرتبط شدهاند؛ موضوعی که حتی در سطح داخلی شرکتها نیز با واکنش و اعتراض کارکنان مواجه شده است.صدها کارمند گوگل با ارسال نامههای داخلی و عمومی، نسبت به این موضوع ابراز نگرانی کردهاند و از مدیریت شرکت خواستهاند این همکاریها را متوقف کند.
این اعتراضها نشان میدهد بخشی از بدنه فنی شرکت، هنوز نسبت به تبدیل شدن فناوری به ابزار جنگی مقاومت دارد.اعتراضها پس از آن شدت گرفت که گوگل همکاریهایی با پنتاگون برای استفاده از مدلهای پیشرفته خود در کاربردهای جنگی آغاز کرد؛ اقدامی که به گفته کارکنان میتواند به استفاده از هوش مصنوعی در نظارت، جنگ و حتی تسلیحات خودکار منجر شود.
در مقابل، مدیریت گوگل نهتنها عقبنشینی نکرده، بلکه بهگزارش منابع داخلی، در سالهای اخیر ابزارهای سازماندهی اعتراضات داخلی را محدود کرده است. از جمله حذف برخی بسترهای ارتباطی کارکنان و سختتر شدن امکان هماهنگی فعالیتهای اعتراضی.
هزاران کارمند گوگل در سال ۲۰۱۸ نیز علیه پروژه نظامی «ماون» اعتراض کرده بودند، اعتراضاتی که در نهایت به لغو آن قرارداد انجامید. اما اکنون به نظر میرسد شرکت رویکرد متفاوتی در پیش گرفته و کمتر به فشارهای داخلی تن میدهد.
نمونه های همکاری غول های فناوری با پنتاگون همکاری مایکروسافتمایکروسافت سالهاست در پروژههای ابری و پردازش داده با وزارت جنگ آمریکا همکاری دارد. یکی از بحثبرانگیزترین نمونهها، قرارداد ابری پنتاگون بود که هدفش انتقال دادههای حساس نظامی به زیرساختهای ابری پیشرفته بود.
این همکاری عملاً نشان میدهد زیرساخت دیجیتال ارتشها در حال انتقال به شرکتهای فناوری است.همکاری آمازون از طریق بخش آمازونوب یکی از بزرگترین تأمینکنندگان زیرساخت ابری برای دولت آمریکا است.
این زیرساختها برای ذخیره و پردازش دادههای امنیتی و اطلاعاتی استفاده میشوند؛ یعنی بخشی از دادههای حساس عملاً روی سرویسهای تجاری شرکت خصوصی قرار میگیرد.یکی دیگر از مهمترین این همکاریها مشارکت در پروژه ابری نیمبوس است؛ قراردادی چند میلیارد دلاری که بهطور مشترک توسط آمازون و گوگل برای ارائه زیرساختهای رایانش ابری به دولت و نهادهای مختلف اسرائیل اجرا میشود.
همکاری پالانتیر پالانتیر از ابتدا با مدل کسبوکار مبتنی بر تحلیل دادههای امنیتی و اطلاعاتی شکل گرفت. این شرکت در حوزههایی مانند تحلیل دادههای میدانی، پشتیبانی اطلاعاتی و پردازش داده برای نهادهای جنگی فعالیت دارد و عملاً در نقطه اتصال دادههای کلان و تصمیمسازی امنیتی قرار گرفته است.
پیامدهای سوخترسانی غولهای فناوری به ماشین جنگی آمریکااین همکاری، اول از همه روی تصمیمهای سیاسی و جنگی اثر میگذارد. بخشی از دادهها، تحلیلها و حتی ابزارهای تصمیمسازی که پیشتر در اختیار دولتها بود، اکنون در زیرساخت شرکتهای خصوصی قرار گرفته است. در سطح بعدی، این روند روی معماری قدرت جهانی اثر میگذارد.
کشورها برای رقابت در حوزه امنیت و فناوری، ناچارند به شرکتهایی تکیه کنند که منطق اصلی آنها نه منافع عمومی، بلکه سودآوری و رقابت بازار است. و در نهایت، این تغییر روی آینده خود فناوری اثر میگذارد.
به نقل از فارس، وقتی توسعه هوش مصنوعی و زیرساختهای دیجیتال به پروژههای جنگی گره میخورد، جهتگیری فناوری نیز از حل مسئله برای انسانها به ایجاد مشکل برای آنها و کشتار تغییر میکند. بنابراین شرکتهایی که زمانی خود را صرفاً ارائهدهنده ابزار معرفی میکردند، اکنون در نقطه اتصال داده، امنیت و تصمیمهای جنگی قرار گرفتهاند و وقتی فناوری در ساختار قدرت ادغام میشود، دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک صنعت مستقل در نظر گرفت.
به بیان سادهتر، فناوری وارد بازی قدرت شده است؛ اما قواعد این بازی هنوز روشن نیست و سازوکار نظارت بر آن با سرعت این تغییر همپای نیست. مسئله دیگر این نیست که فناوری بیطرف هست یا نه؛ مسئله این است که چه کسی از آن استفاده میکند و برای چه هدفی.