با توجه به اینکه درمان موفق سرطان پستان به دقت جراحی وابسته است، فناوری جدیدی ابداع شده تا تشخیص بافت سرطانی را در حین عمل سادهتر و دقیقتر کند. این ابزار به جراحان کمک میکند تا تومور را با دقت بیشتری بردارند و همزمان بیشترین مقدار بافت سالم را حفظ نمایند.
به گزارش سیناپرس، سرطان پستان یکی از شایعترین بیماریهای زنان در جهان است و درمان موفق آن به دقت جراحی وابسته است. اکنون یک فناوری نوین میکوشد تشخیص بافت سرطانی را در حین عمل سادهتر و دقیقتر کند.
سرطان پستان هر سال زندگی بیش از دو میلیون زن را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار میدهد و یکی از مهمترین چالشها در درمان آن، انتخاب روش جراحی مناسب است. در مراحل اولیه بیماری، معمولا از جراحی حفظ پستان استفاده میشود؛ روشی که هدف آن برداشتن تومور و در عین حال حفظ بیشترین میزان ممکن از بافت سالم است.
این رویکرد نهتنها از نظر جسمی، بلکه از نظر روحی و کیفیت زندگی بیماران اهمیت زیادی دارد. با این حال، اجرای موفق این نوع جراحی نیازمند تشخیص دقیق مرز میان بافت سالم و تومور است، کاری که همیشه بهسادگی امکانپذیر نیست.
مشکل اصلی آنجاست که در حین جراحی، نقشهبرداری دقیق از محل و گستره تومور دشوار است. اگر حتی بخش کوچکی از بافت سرطانی در بدن باقی بماند، بیمار ممکن است ناچار به انجام جراحیهای بعدی شود یا شروع درمانهای تکمیلی مانند شیمیدرمانی و پرتودرمانی به تعویق بیفتد.
این موضوع میتواند فشار روانی بیشتری بر بیمار وارد کند و کیفیت زندگی او را کاهش دهد. به همین دلیل، یافتن ابزارهایی که بتوانند جراحان را در تشخیص بهتر بافتهای سرطانی یاری دهند، به یک ضرورت مهم در پزشکی تبدیل شده است.
در همین زمینه، گروهی از پژوهشگران از دانشگاه استرالیای غربی، دانشگاه ملبورن، بیمارستان سلطنتی ملبورن و دانشگاه نیکولاس کوپرنیکوس در شهر تورون لهستان، پژوهشی را برای توسعه یک ابزار دستی جدید انجام دادهاند.
این محققان با تکیه بر ایدهای برگرفته از حس لامسه جراحان، دستگاهی طراحی کردهاند که میتواند تفاوت میان بافت سالم و توموری را تشخیص دهد. پژوهش انجامشده که به یک روش نوین مبتنی بر لمس و مشاهده همزمان بافت میپردازد، تلاش دارد دقت تصمیمگیری جراح در حین عمل را افزایش دهد.
روش کار این پژوهش بر پایه شاخهای از علم به نام «الاستوگرافی نوری» است؛ روشی که ترکیبی از تصویربرداری و اندازهگیری ویژگیهای مکانیکی بافت، مانند میزان سفتی یا کشسانی، به شمار میرود.
در این ابزار دستی، بافت پستان بهآرامی فشرده میشود و پاسخ مکانیکی آن ثبت میگردد. از آنجا که تومورها معمولا سفتتر از بافت سالم هستند، این تفاوت در هنگام فشار دادن قابل اندازهگیری است. همزمان دستگاه، تصویر بافت را نیز نمایش میدهد تا جراح بتواند با اتکا به دو منبع اطلاعاتی، تصمیم دقیقتری بگیرد.
یافتههای این پژوهش نشان دادند که این پروب دستی قادر است تفاوت میان بافت سرطانی و سالم را بهخوبی آشکار کند. طراحی بیسیم، ارگونومیک و قابل حمل دستگاه باعث میشود استفاده از آن در محیط اتاق عمل سادهتر باشد. همچنین میدان دید چند میلیمتری دستگاه برای بررسی ناحیه جراحی کافی گزارش شده است و باتری آن حداقل یک ساعت کار مداوم را پشتیبانی میکند.
در بخش نتیجهگیری، پژوهشگران تأکید کردهاند که هزینه ساخت نمونه اولیه این ابزار حدود ۱۲۰۰ دلار بوده که نسبت به نمونههای رومیزی مشابه، ارزانتر است. به گفته آنها، در صورت تولید انبوه، این هزینه میتواند باز هم کاهش یابد. این موضوع احتمال استفاده گسترده از این فناوری را در مراکز درمانی افزایش میدهد و میتواند به کاهش جراحیهای مجدد منجر شود.
به نقل از ایسنا، این یافتهها تنها به جراحی حفظ پستان محدود نمیشوند. پژوهشگران معتقدند این ابزار میتواند در موقعیتهای بالینی دیگری که در آنها تشخیص با لمس انجام میشود نیز کاربرد داشته باشد، برای مثال در بررسی ضایعات پوستی. چنین فناوریهایی میتوانند به نوعی «لمس دیجیتال» برای پزشکان تبدیل شوند و دقت معاینات را افزایش دهند.
قابل ذکر است این نتایج علمیپژوهشی در نشریه تخصصی APL Bioengineering منتشر شدهاند؛ نشریهای علمی که توسط موسسه AIP Publishing وابسته به مؤسسه فیزیک آمریکا منتشر میشود و به پژوهشهای میانرشتهای در حوزه مهندسی زیستی میپردازد.