مدیریت پسماندهای جامد شهری به یکی از چالشهای اساسی در جوامع امروزی تبدیل شده که با کمپوستسازی بهعنوان یک روش پایدار برای مدیریت پسماندهای آلی، نهتنها حجم پسماند را میتوان کاهش داد، بلکه محصولی مفید برای بهبود حاصلخیزی خاک تولید میشود.
به گزارش سیناپرس، کمال خلخال در قالب رساله دکتری و با راهنمایی عادل ریحانیتبار در دانشگاه تبریز، پژوهشی را با عنوان «تاثیر افزودنیهای لئوناردیت، بیوچار فعال شده و زئولیت-Mg بر پارامترهای کیفی کمپوست همنوا تولید شده از پسماند جامد شهری» با حمایت بنیاد ملی علم ایران (INSF) به انجام رسانده است.
خلخال درباره این طرح توضیح داد: مدیریت پسماندهای جامد شهری به یکی از چالشهای اساسی در جوامع امروزی تبدیل شده است. این حجم عظیم پسماند نهتنها فشار زیادی بر محیطزیست وارد میکند، بلکه میتواند به بحرانهای سهگانه تغییر اقلیم، از دست رفتن تنوع زیستی و آلودگی منجر شود. در این میان، پسماندهای آلی که بخش قابلتوجهی (حدود ۷۰ درصد) از ترکیب پسماندهای شهری را تشکیل میدهند، در صورت مدیریت صحیح، میتوانند بهعنوان منبعی ارزشمند برای تولید کمپوست مورد استفاده قرار گیرند.
وی افزود: کمپوستسازی بهعنوان یک روش پایدار برای مدیریت پسماندهای آلی، نهتنها حجم پسماند را کاهش میدهد، بلکه محصولی مفید برای بهبود حاصلخیزی خاک تولید میکند. با این حال، کیفیت کمپوست تولیدشده از پسماند شهری اغلب به دلیل هدررفت نیتروژن، انتشار گازهای گلخانهای و وجود آلایندههایی مانند فلزات سنگین، با چالشهایی مواجه است.
این پژوهشگر اضافه کرد: جهت بهبود کیفیت کمپوست و کاهش عوارض جانبی فرایند، افزودنیهایی مانند بیوچار، زئولیت و لئوناردیت در فرایند کمپوست شدن همنوا مورد توجه پژوهشگران قرار گرفتهاند. گزارشهایی از بیوچار و تأثیر آن به عنوان افزودنی منتشر شده است اما بیشتر این گزارشها مربوط به کمپوست همنوا با کودهای دامی و طیور هستند و گزارشهای انگشتشمار از بیوچار و پسماند جامد شهری وجود دارد.
وی توضیح داد: در این تحقیق سعی شده است که جنبههای کار نشده بیوچار مانند اندازه متفاوت ذرات و همچنین فعالسازی شیمیایی بیوچار (با اسید و باز) در رقابت با دیگر افزودنیهای موفق مانند زئولیت پرداخته شود، زیرا هیچ توصیهای در مورد اندازه ذرات بهینه برای بیوچار بهعنوان افزودنی کمپوست وجود ندارد.
خلخال با بیان اینکه مطالعات در زمینه کمپوست همنوای بیوچار فعال شده نیز به شدت محدود است، بیان داشت: در این تحقیق از طرف دیگر، بهمنظور بهبود کارایی زئولیت، اصلاح با سولفات منیزیم در نظر گرفته شد. چرا که گزارشهای محدودی از استفاده زئولیت اصلاح شده با منیزیم در روند تولید کمپوست وجود دارد. بدیهی است که برای دستیابی به محصول با بالاترین ارزش افزوده بایستی مطالعات دقیقی در خصوص مرحله افزودن، دوز بهینه، روش افزودن و بهینهسازی اندازه ذرات صورت گیرد.
به نقل از ایرنا، این پژوهش با هدف بررسی تأثیر افزودنیهای مختلف (بیوچار در اندازه متفاوت، بیوچار فعالشده، زئولیت اصلاحشده با منیزیم و لئوناردیت) در ابتدا (کمپوستشدن هم نوا) و انتهای کمپوستشدن (افزودنی+کمپوست) بر شاخصهای پایداری، رسیدگی، غلظت عناصر غذایی و فلزات سنگین انجام شد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: در این کار پژوهشی، تأثیر کمپوست تولیدشده بر ویژگیهای خاک آهکی و اسیدی در شرایط انکوباسیون به مدت چهارماه و کشت ذرت در گلخانه نیز بررسی شد.