پژوهش جدید هشدار میدهد که اضافه کردن نمک به غذا در سفره، تنها یک عادت طعمدهنده نیست، بلکه عاملی مستقیم برای افزایش خطر بیماریهای قلبی، فشار خون و حتی زوال عقل است. مردان مجرد و زنان ساکن شهرها، بیشترین آسیب را از این عادت ناخواسته میبینند.
به گزارش سیناپرس، یک پژوهش جدید نشان میدهد اضافهکردن نمک به غذا سر سفره خطر بیماری قلبی، فشار خون و حتی زوال عقل را افزایش میدهد. بر اساس این مطالعه، مردانی که تنها زندگی میکنند و زنانی که در شهرها زندگی میکنند، بیشتر از دیگران به غذایشان نمک اضافه میکنند.
هزاران سال است که برای خوشطعم کردن و نگهداری مواد غذایی از نمک استفاده میشود. اما رژیمهای غذایی امروزی، اغلب مصرف نمک را بسیار فراتر از حد مجاز افزایش میدهند و خطر ابتلا به فشار خون بالا، بیماری قلبی، مشکلات کلیوی و حتی سرعت زوال تواناییهای ذهنی را افزایش میدهند.
متخصصان سلامت توصیه میکنند مصرف روزانه نمک، کمتر از پنج گرم (حدود یک قاشق چایخوری) باشد؛ اما بسیاری از مردم بدون اینکه متوجه شوند از این مقدار عبور میکنند.
یکی از منابعی که اغلب نادیده گرفته میشود، نمکی است که سر سفره به غذا اضافه میشود. این نمک حدود ۶ تا ۲۰ درصد از کل نمک مصرفی را تشکیل میدهد. این عادت در گروههای اجتماعی و جمعیتی مختلف متفاوت است، اما همیشه مشخص نیست چه کسانی بیشتر از دیگران به غذا نمک اضافه میکنند.
پژوهشگران برای بررسی این موضوع، در برزیل مطالعهای انجام دادند که در نشریه فرانتییِرز این پابلیک هلث/ Frontiers in Public Health منتشر شده است.
چه کسانی غذای خود را شورتر دوست دارند؟
پژوهشگران دادههای حاصل از نظرسنجیهای انجامشده در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ میلادی را از بیش از ۸ هزار و ۳۰۰ برزیلی ۶۰ ساله و بالاتر تحلیل کردند. شرکتکنندگان گزارش دادند که در ۲۴ ساعت گذشته چه چیزی خوردهاند و آیا به طور منظم به غذای خود نمک اضافه میکنند یا نه.
به طور کلی، ۱۲.۷ درصد از مردان و ۹.۴ درصد از زنان گفتند که به غذای خود نمک اضافه میکنند. عوامل مرتبط با این رفتار در مردان و زنان متفاوت بود.
عوامل خطر در مردان و زنان
در میان مردان، تنها دو عامل برجسته بود:
- مردانی که برای فشار خون بالا رژیم غذایی داشتند، کمتر از نصف کسانی که چنین رژیمی نداشتند، به غذا نمک اضافه میکردند؛
- مردانی که تنها زندگی میکردند، ۶۲ درصد بیشتر از کسانی که با دیگران زندگی میکردند، نمک اضافه مصرف میکردند.
در میان زنان، الگو پیچیدهتر بود:
- زنانی که برای کنترل فشار خون بالا رژیم نداشتند، ۶۸ درصد بیشتر در معرض اضافهکردن نمک به غذا بودند؛
- زندگی در مناطق شهری یا مصرف مکرر غذاهای فوقفرآوریشده، این احتمال را دو برابر میکرد؛
- زنانی که به طور منظم میوه مصرف میکردند، ۸۱ درصد کمتر نمک اضافه میکردند؛
- زنانی که به طور منظم سبزیجات مصرف میکردند، ۴۰ درصد کمتر نمک اضافه میکردند.
این احتمالاً نشاندهنده توجه بیشتر این زنان به کیفیت کلی رژیم غذایی است.
چرا عادت نمکزدن خطرناک است؟
پژوهشگران معتقدند که اضافهکردن نمک هم تحت تأثیر ذائقه است و هم عادت. مصرف منظم غذاهای پر سُدیُم میتواند حساسیت به طعم شور را کاهش دهد و افراد را به سمت طعمهای قویتر سوق دهد. در عین حال، عادت دستبردن به نمکدان ممکن است حتی زمانی که برای طعم غذا نیازی به آن نیست، ادامه یابد.
راهکارهای کاهش مصرف نمک
کاهش مصرف نمک احتمالاً نیاز به تغییرات در سطح فرد و صنعت، از جمله کاهش سدیم در غذاهای فرآوریشده، دارد.
به نقل از ایرنا، از آنجا که الگوهای مصرف در مردان و زنان متفاوت است، پژوهشگران میگویند تلاشهای سلامت عمومی باید برای گروهها و سبکهای زندگی خاص تنظیم شود.
دبورا سانتوس (Débora Santos)، یکی از پژوهشگران این مطالعه و استاد دانشگاه ریو دو ژانیرو توصیه میکند: استفاده از سبزیهای معطر و چاشنیهای طبیعی به جای نمک، یا روشهای آشپزی مانند استفاده از اسیدیته مرکبات (مثل لیمو و پرتقال) میتواند به کاهش مصرف نمک اضافی کمک کند و در عین حال خوشمزگی غذا را حفظ نماید. راهکارهای عملی مانند اجتناب از آوردن نمکدان سر سفره نیز ممکن است به کاهش عادت مصرف نمک کمک کند.