پژوهشگران در حال توسعه یک دستگاه پوشیدنی هستند که با استفاده از فناوری طیفسنجی، میتواند ذرات میکروپلاستیک و نانوپلاستیک را درون بدن انسان شناسایی کند. این روش غیرتهاجمی میتواند گامی مهم در سنجش میزان آلودگی پلاستیکی بدن و تدوین راهکارهایی برای کاهش آن باشد.
به گزارش سیناپرس، ذرات میکروپلاستیک و نانوپلاستیک روزبهروز بیشتر در بدن انسان یافت میشوند. با این حال، شناسایی آنها همچنان چالشبرانگیز است و اغلب به روشهای تهاجمی و تجهیزات تخصصی نیاز دارد. پژوهشگران دانشگاه تارتو در استونی در حال ساخت دستگاهی هستند که بتواند میزان پلاستیک موجود در بدن انسان را اندازهگیری کند. نتایج این پژوهش در نشریه مجموعه مقالات بیستوهفتمین کارگاه بینالمللی سامانههای محاسباتی همراه/ Proceedings of the 27th International Workshop on Mobile Computing Systems and Applications منتشر شده است.
پلاستیک در هوا، آب، غذا و حتی لباس
میکروپلاستیک و نانوپلاستیک همهجا هستند: در هوایی که نفس میکشیم، آبی که مینوشیم، غذایی که میخوریم و حتی لباسی که میپوشیم. مطالعات اخیر، این ذرات را در سراسر بدن انسان، حتی در جریان خون و تقریباً همه اندامهای داخلی، شناسایی کردهاند.
حقیقت این است که تأثیر این مواد بر سلامت انسان هنوز به طور کامل شناخته نشده است. عواقب بلندمدت قرار گرفتن در معرض این پلاستیکها تا حد زیادی ناشناخته باقی مانده است. با این حال، مطالعات انجامشده روی حیوانات و سلولها نشان داده که میکروپلاستیکها میتوانند در موجودات زنده انباشته شوند، به بافتهای مختلف منتقل گردند و به التهاب، استرس اکسیداتیو (نوعی آسیب سلولی) و اختلالات متابولیک، بهویژه در دستگاه گوارش و تنفس، کمک کنند.
چرا اندازهگیری پلاستیک در بدن مهم است؟
کوین پست (Kevin Post)، پژوهشگر دانشگاه تارتو میگوید: میخواهیم ذرات میکروپلاستیک را در بدن انسان اندازهگیری کنیم و بهتر بفهمیم بدن ما چقدر پلاستیک دارد تا در آینده بتوانیم مداخلات یا سیاستهایی برای کاهش قرار گرفتن در معرض پلاستیک تدوین کنیم.
طیفسنجی؛ روشی که نور را به کمک میخواند
این دستگاه از فناوری طیفسنجی بهره میبرد؛ یعنی با تاباندن نور به یک ماده و بررسی نحوه بازتاب آن، تشخیص میدهد که با چه نوع مادهای روبهروست. پیش از این نیز از حسگرهای نوری برای شناسایی ذرات پلاستیک در محیطهایی مانند خاک و آب استفاده شده بود.
پست توضیح میدهد: این روش نتیجهبخش است؛ زیرا هر نوع پلاستیک نور را به شیوهای منحصربهفرد بازتاب و جذب میکند. این الگوهای نوری مانند اثر انگشت هستند و حسگرها میتوانند آنها را تشخیص دهند. حالا میخواهیم همین ایده را با دستگاههای پوشیدنی مانند ساعتهای هوشمند، انگشترهای هوشمند و دستبندهای هوشمند به درون بدن انسان بیاوریم.
وی میافزاید: در این روش، از یک طیفسنج کوچک استفاده میکنیم؛ این دستگاه بسیار ریز، نورهایی با رنگهای مختلف میتاباند و میزان بازتاب هر یک را اندازهگیری میکند؛ هم نورهای مرئی را که با چشم میبینیم شناسایی میکند و هم طولموجهایی مانند فروسرخ نزدیک و فرابنفش را که با چشم غیرمسلح دیده نمیشوند.
آزمایش موفق روی پوست مصنوعی
به نقل از ایرنا، پژوهشگران با استفاده از این روش، توانستند ذرات پلاستیک مدفون در زیر سطح پوست مصنوعی ساختهشده توسط خودشان را با موفقیت شناسایی کنند.
پست در پایان میگوید: هنوز راه طولانی در پیش داریم تا این ایده به واقعیت تبدیل شود، اما همین نتایج، قابلیت طیفسنجی پوشیدنی را نشان میدهد. در آینده نزدیک، دستگاههای پوشیدنی میتوانند امکان پایش غیر تهاجمی و در دسترس میکروپلاستیکها را درون بدن انسان فراهم کنند.