ترجمه فارسی مقاله«شکلدهی به آیندهای انسانمحور برای هوش مصنوعی» به قلم نارندرا مودی، نخست وزیر جمهوری هند به مناسبت برگزاری اجلاس تاثیر هوش مصنوعی 2026 به نگارش درآمد و در رسانه های کشورهای مختلف منتشر شد. در ایران نیز جهت انتشار به صورت اختصاصی در اختیار خبرگزاری سینا قرار گرفت.
به گزارش خبرگزاری سیناپرس، در لحظهای سرنوشتساز در تاریخ بشر، جهان در اجلاس تاثیر هوش مصنوعی ۲۰۲۶ در دهلی نو گرد هم آمد. برای ما در هند، مایه افتخار و خرسندی بزرگی بود که از روسای کشورها ودولتها، هیئتهای نمایندگی و نوآوران از سراسر جهان استقبال کنیم.
هند در هر آنچه انجام میدهد، مقیاس و انرژی عظیمی به همراه دارد و این اجلاس نیز از این قاعده مستثنا نبود. نمایندگانی از بیش از ۱۰۰ کشور گرد هم آمدند. نوآوران، پیشرفتهترین محصولات و خدمات هوش مصنوعی را به نمایش گذاشتند. هزاران جوان در سالنهای نمایشگاه در حال کنکاش و پرس و جو دیده میشدند و امکانات و فرصتهای نو را در ذهن میپروراندند. کنجکاوی آنان، این رویداد را به بزرگترین و مردمیترین اجلاس هوش مصنوعی در جهان تبدیل کرد. من این را لحظهای مهم در مسیر توسعه هند میدانم، زیرا یک جنبش فراگیر برای نوآوری و بهکارگیری هوش مصنوعی واقعاً آغاز شده است.
هوش مصنوعی؛ تقویتکنندهای برای اراده و نیت انسانی
تاریخ بشر شاهد دگرگونیهای فناورانه بسیاری بوده است که مسیر تمدن را تغییر دادهاند. هوش مصنوعی در همان جایگاهی قرار میگیرد که آتش، نوشتار، برق و اینترنت قرار داشتند. اما با هوش مصنوعی، تحولاتی که زمانی دههها طول میکشید، اکنون میتواند ظرف چند هفته رخ دهد و کل سیاره زمین را تحت تاثیر قرار دهد.
هوش مصنوعی ماشینها را هوشمند میکند، اما بیش از آن، تقویتکنندهای برای اراده و نیت انسانی است. انسانمحور کردن هوش مصنوعی به جای ماشینمحور بودن آن، حیاتی است. در این اجلاس، ما رفاه انسان را در کانون گفتوگوی جهانی درباره هوش مصنوعی قرار دادیم، با اصل «سَروَجانا هیتایا، سَروَجانا سوخایا» (رفاه برای همه، شادی برای همه).
من همواره بر این باور بودهام که فناوری باید در خدمت انسان باشد، نه انسان در خدمت فناوری. چه در پرداختهای دیجیتال از طریق سکوی UPI و چه در واکسیناسیون کووید، ما اطمینان حاصل کردهایم که زیرساخت عمومی دیجیتال به همگان برسد و هیچکس از قلم نیفتد. همان روحیه را در این اجلاس نیز مشاهده کردم؛ در تلاشهای نوآوران ما در حوزههایی مانند کشاورزی، امنیت، حمایت از «دیویانگجان» (افراد دارای معلولیت) و ابزارهایی برای جوامع چندزبانه.
توانمندسازی هند در بهرهگیری از هوش مصنوعی
در هند، نمونههایی از ظرفیت توانمندساز هوش مصنوعی هماکنون وجود دارد. بهتازگی «سارلابن»، یک دستیار دیجیتال مبتنی بر هوش مصنوعی که توسط تعاونی لبنیات هندی راه اندازی شده است، راهنماییهای لحظهای درباره سلامت و بهرهوری دام را در اختیار ۳.۶ میلیون دامدار — که عمدتاً زنان هستند — قرار میدهد.
همچنین، پلتفرم مبتنی بر هوش مصنوعی «بهارات ویستار» (Bharat VISTAAR) اطلاعات چندزبانهای در اختیار کشاورزان قرار میدهد و آنان را با دادههایی از وضعیت آبوهوا گرفته تا قیمتهای بازار توانمند میسازد. بهطور مشابه، یک سکوی مبتنی بر هوش مصنوعی با نام «بهارات ویستار» (Bharat VISTAAR) اطلاعات چندزبانهای در اختیار کشاورزان قرار میدهد و آنان را با دادههایی از وضعیت آبوهوا گرفته تا قیمتهای بازار توانمند میسازد.
ارائه چارچوب MANAV برای حکمرانی انسان
انسانها هرگز نباید صرفا به نقاط داده یا مواد خام برای ماشینها تبدیل شوند. در عوض، هوش مصنوعی باید به ابزاری برای خیر جهانی بدل شود و درهای تازهای از پیشرفت را برای کشورهای جنوب جهانی بگشاید. برای تبدیل این چشمانداز به اقدام عملی، هند چارچوب MANAV را برای حکمرانی انسانمحور هوش مصنوعی ارائه کرد.
نظامهای اخلاقی و ارزشی (Moral and Ethical Systems): هوش مصنوعی باید بر پایه دستورالعملهای اخلاقی بنا شود.
حکمرانی پاسخگو (Accountable Governance): قوانین شفاف و نظارت مستحکم.
حاکمیت ملی (National Sovereignty): احترام به حقوق ملی در قبال دادهها.
دسترسپذیر و فراگیر (Accessible and Inclusive): هوش مصنوعی نباید در انحصار باشد.
معتبر و مشروع (Valid and Legitimate): هوش مصنوعی باید از قوانین پیروی کرده و قابل راستیآزمایی باشد.
MANAV که در زبان هندی به معنای «انسان» است، اصولی را ارائه میدهد که هوش مصنوعی را در قرن بیستویکم بر پایه ارزشهای انسانی استوار میکند.
اعتماد؛ بنیانی که هوش مصنوعی آینده بر آن استوار است
اعتماد، بنیانی است که آینده هوش مصنوعی بر آن استوار خواهد بود. در حالی که سامانههای مولد جهان را از محتوا انباشته میکنند، جوامع دموکراتیک با خطرات دیپفیک (محتوای جعل شده) و اطلاعات نادرست روبهرو هستند. همانگونه که مواد غذایی دارای برچسبهای تغذیهای هستند، محتوای دیجیتال نیز باید دارای برچسب اصالت باشد. من از جامعه جهانی میخواهم برای ایجاد استانداردهای مشترک در زمینه نشانهگذاری اصالت (واترمارکگذاری) و تأیید منبع با یکدیگر همکاری کنند. هند پیشتر در این مسیر گامی برداشته و برچسبگذاری شفاف محتوای تولیدشده بهصورت مصنوعی را بهطور قانونی الزامی کرده است.
رفاه کودکان ما موضوعی با اهمیت برای ماست. سامانههای هوش مصنوعی باید با سازوکارهای حفاظتی طراحی شوند که تعامل مسئولانه و با راهنمایی خانواده را تشویق کنند و همان میزان توجهی را بازتاب دهند که در سراسر جهان به نظامهای آموزشی اختصاص میدهیم.
فناوری زمانی بیشترین منفعت را به همراه دارد که به اشتراک گذاشته شود، نه آنکه بهعنوان یک دارایی راهبردی محافظت گردد. سکوهای باز میتوانند به میلیونها جوان کمک کنند تا در ایمنتر و انسانمحورتر ساختن فناوری سهیم شوند. این خرد جمعی، بزرگترین قدرت بشریت است. هوش مصنوعی باید بهعنوان یک کالای عمومی جهانی تکامل یابد.
ما در حال ورود به عصری هستیم که در آن انسانها و سامانههای هوشمند با یکدیگر به آفرینش و همکاری پرداخته وتکامل خواهند یافت. حرفههای کاملاً جدیدی پدید خواهند آمد. زمانی که اینترنت آغاز شد، هیچکس نمیتوانست این همه امکان را تصور کند. در نهایت، اینترنت شمار عظیمی از فرصتهای تازه ایجاد کرد و هوش مصنوعی نیز همینگونه خواهد بود.
جوانان؛ محرک اصلی عصر هوش مصنوعی
من اطمینان دارم که جوانان توانمند ما، محرکهای اصلی عصر هوش مصنوعی خواهند بود. ما با اجرای برخی از بزرگترین و متنوعترین برنامههای مهارتآموزی در جهان، مهارتآموزی، بازآموزی و یادگیری مادامالعمر را تشویق میکنیم.
هند یکی از بزرگترین جمعیتهای جوان و استعدادهای فناوری جهان را در خود جای داده است. با ظرفیت بالای انرژی و شفافیت سیاستگذاری، ما در موقعیتی منحصربهفرد برای بهرهگیری کامل از ظرفیتهای هوش مصنوعی قرار داریم. در این اجلاس، با افتخار شاهد بودم که شرکتهای هندی مدلها و کاربردهای بومی هوش مصنوعی را معرفی کردند؛ امری که عمق فناوری جامعه نوآور جوان ما را نشان میدهد.
برای شتاببخشی به رشد زیستبوم هوش مصنوعی کشور، ما در حال ایجاد زیرساختی مستحکم هستیم. در چارچوب «ماموریت هوش مصنوعی هند» (India AI Mission)، هزاران واحد پردازش گرافیکی (GPU) مستقر کردهایم و بهزودی تعداد بیشتری نیز راهاندازی خواهیم کرد. با دسترسی به توان محاسباتی در سطح جهانی و با هزینهای بسیار مقرونبهصرفه، حتی کوچکترین استارتاپها نیز میتوانند به بازیگران جهانی تبدیل شوند.
علاوه بر این، ما یک مخزن ملی هوش مصنوعی ایجاد کردهایم تا دسترسی به دادهها و مدلهای هوش مصنوعی را دموکراتیک کنیم. از نیمهرساناها و زیرساخت داده گرفته تا استارتاپهای پویا و پژوهشهای کاربردی، بر کل زنجیره ارزش تمرکز کردهایم.
تنوع، دموکراسی و پویایی جمعیتی هند، بستر مناسبی برای نوآوری فراگیر فراهم میکند. راهکارهایی که در هند موفق میشوند، میتوانند در خدمت بشریت در سراسر جهان باشند. به همین دلیل دعوت ما به جهان این است: در هند طراحی و توسعه دهید. برای جهان ارائه کنید. برای بشریت ارائه کنید.