در نشست شورای سیاستگذاری پنجمین جشنواره ملی امیرکبیر، مسئولان بنیاد ملی نخبگان، جهاددانشگاهی و اتاق بازرگانی البرز با تأکید بر ضرورت تکمیل زنجیره نوآوری از ایده تا تجاریسازی، نقش محوری این نهاد را در پیوند دانشگاه و صنعت و حمایت هدفمند از پایاننامهها و طرحهای دانشجویی برجسته کردند.
به گزارش خبرگزاری سیناپرس، جلسه شورای سیاستگذاری پنجمین جشنواره ملی امیرکبیر با حضور دکتر علی منتظری رئیس جهاددانشگاهی، دکتر علی نیکبخت معاون مستعدان و آیندهسازان بنیاد ملی نخبگان، دکتر محمد نبیونی رئیس بنیاد نخبگان استان البرز، دکتر پرهام رضائی رئیس اتاق بازرگانی البرز و اعضای شورای سیاستگذاری جشنواره برگزار شد.
جشنواره ملی امیر کبیر فرصتی برای انتقال تجربه نخبگان به دانشجویان
دکتر محمود علیگو معاون فرهنگی جهاددانشگاهی و نایب رئیس شورای سیاستگذاری پنجمین جشنواره ملی امیرکبیر گفت: جشنواره ملی امیرکبیر بستر مناسبی برای رشد علمی و حرفهای نسل آینده است.
دکتر علیگو ، با اشاره به اهمیت جشنواره ملی امیرکبیر اظهار کرد: این جشنواره فرصتی است برای انتقال تجربه نخبگان به دانشجویان و در عین حال، زمینهای برای جلوگیری از فرار مغزها و مهاجرت استعدادها فراهم میکند.
وی با اشاره به اینکه حفظ اندیشههای نو و ایدههای خلاق کشور از اهداف اصلی جهاد دانشگاهی در برگزاری این جشنواره است، توضیح داد: برای اثرگذاری هرچه بیشتر این رویداد، معاونتهای آموزشی، پژوهشی و تجاریسازی در کنار معاونت فرهنگی مشارکت دارند. تجربه عملی استادان و نخبگان، نقش تعیینکنندهای در مسیر حرفهای دانشجویان ایفا میکند و همافزایی معاونتها تضمینکننده کیفیت و کارآمدی این رویداد است.
معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی همچنین به اقدامات اجرایی برنامه اشاره کرد و گفت: برای تحقق کامل این طرح، پیگیریهای لازم با بنیاد ملی نخبگان و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری انجام شده است تا حمایتها و امتیازات لازم برای برگزیدگان فراهم شود. علاوه بر این، ارتباط با وزارت علوم، وزارت بهداشت و مراکز پژوهشی اتاقهای ایران به منظور تقویت ظرفیتهای اجرایی و بهرهبرداری از تجربههای صنعتی دنبال میشود
علیگو در پایان ضمن قدردانی از مشارکت نخبگان و مسئولان اجرایی تأکید کرد: هدف اصلی ما ایجاد بستری است که دانشجویان با تجربههای عملی نخبگان آشنا شوند و بتوانند ایدههای خود را به فرصتهای عملی و صنعتی تبدیل کنند. این جشنواره نه تنها به توسعه علمی و فرهنگی کشور کمک میکند، بلکه از مهاجرت نخبگان نیز جلوگیری خواهد کرد.
نقشآفرینی جهاد دانشگاهی در پر کردن خلأ زنجیره نوآوری دانشجویی
علی نیکبخت معاون مستعدان و آیندهسازان بنیاد ملی نخبگان در این نشست تأکید کرد: حضور فعال جهاد دانشگاهی در جشنواره ملی امیرکبیر، امکان تکمیل زنجیره نوآوری از ایده تا اجرا را فراهم میکند.
نیکبخت ، با تأکید بر نقش رویدادهای معتبر دانشجویی در نظام حمایت از استعدادهای برتر کشور، اظهار کرد: بنیاد ملی نخبگان آمادگی کامل دارد تا برگزیدگان جشنواره ملی امیر کبیر را در چارچوب شاخصهای رسمی و نظاممند ارزیابی کرده و در طرحهای حمایتی خود لحاظ کند.
وی با اشاره به یکسانسازی جداول امتیازدهی در طرحهای دانشجویی بنیاد افزود: در حال حاضر تلاش ما بر این است که ارزیابی متقاضیان در طرحهای مختلف، مبتنی بر جداول امتیازدهی یکپارچه و شفاف انجام شود تا امکان مقایسه عادلانه فراهم گردد. در همین راستا، جشنواره ملی امیرکبیر به عنوان یک رویداد معتبر، جایگاه مشخصی در این جداول خواهد داشت و امتیاز مناسبی به برگزیدگان آن اختصاص داده میشود.
نیکبخت با اشاره به تجربه خود در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تصریح کرد: اگر چرخه نوآوری و تجاریسازی در کشور را بهصورت یک زنجیره در نظر بگیریم، دانشگاهها، صنعت، جشنوارهها و نهادهای حمایتی هرکدام بخشی از این مسیر را پوشش میدهند. در دانشگاههای برتر کشور مانند صنعتی امیرکبیر، شریف و علم و صنعت، برنامههایی همچون طرحهای کارورزی و مهارتمحور اجرا میشود که دانشجویان را به فضای واقعی صنعت متصل میکند.
وی ادامه داد: جشنوارهها میتوانند حلقه بعدی این زنجیره باشند؛ جایی که دانشجو پس از تجربه محیط صنعتی، مسئله را بهدرستی شناسایی کرده و وارد مرحله ارائه راهحل میشود. از این نقطه به بعد، اگر حمایت هدفمند صورت گیرد، میتوان مسیر تجاریسازی را هموار کرد.
معاون مستعدان و آیندهسازان بنیاد ملی نخبگان با اشاره به خلأ موجود در این چرخه گفت: آنچه امروز در کشور کمتر دیده میشود، حلقه اتصال ایدهها و کانسپتهای نوآورانه به سرمایهگذاری و حمایت عملیاتی است. در این بخش، جهاد دانشگاهی و جشنوارههایی مانند امیرکبیر میتوانند نقش کلیدی ایفا کنند.
وی خاطرنشان کرد: بنیاد ملی نخبگان آمادگی دارد از لایه برتر استعدادها در این مرحله حمایت کند، البته با توجه به محدودیت منابع، تمرکز ما بر استعدادهای شاخص و طرحهای دارای قابلیت اجرا خواهد بود. اگر جشنواره امیرکبیر بهگونهای توسعه یابد که پروژهها و پایاننامهها به سمت کارفرما و نیاز واقعی سوق داده شوند، بنیاد نیز در طرحهای حمایتی خود امتیاز بالاتری برای این مسیر در نظر خواهد گرفت.
نیکبخت در پایان از تلاشها برای فعالسازی سازمان نوآوری دانشجویان کشور خبر داد و گفت: امیدواریم این مجموعه بتواند بهعنوان یکی از بازوهای مؤثر، خلأ موجود در زنجیره نوآوری کشور را پوشش دهد.
جهاد دانشگاهی؛ مسیر هموارکننده گفتمان علمی و کاربردی در کشور
محمد نبیونی رییس بنیاد نخبگان استان البرز نیز گفت: جهاد دانشگاهی، به عنوان حلقه اتصال دانشگاه و جامعه، با برگزاری جشنواره ملی پایاننامههای کاربردی، مسیر همکاری دانشگاه و صنعت را هموار کرده و تلاش میکند پژوهشهای کاربردی بیشتری در کشور شکل گیرد.
نبیونی با اشاره به اینکه طبق استانداردهای جهانی، انتظار میرود ۱۰ تا ۱۵ درصد پایاننامهها در حوزههای بنیادین باشد و مابقی کاربردی و مرتبط با نیازهای واقعی جامعه باشند، اظهار کرد: آمار رسمی نشان میدهد تنها ۱۰ درصد از پایاننامهها کارفرما دارند،اما تجربه میدانی نشان میدهد در واقعیت این آمار کمتر است که این مساله دلایل متعددی داردکه مهمترین آنها نبود گفتمان لازم میان دانشگاه و صنعت است.
وی ادامه داد: دانشگاهها و نهادهای علمی باید با رسالت اصلی خود، وارد این فضا شوند و زمینه گفتمانسازی ایجاد کنند تا این نسبت بهبود یابد. جشنواره ملی پایاننامههای کاربردی (امیرکبیر) که تاکنون پنج دوره آن برگزار شده، نمونهای از این تلاشهاست.
نبیونی با بیان اینکه فراخوان جشنواره از ابتدا ملی بوده و دهها دانشگاه و پژوهشگر از سراسر کشور آثار خود را ارسال کردهاند، افزود: هدف این است که مسیر همکاری دانشگاه و صنعت هموار شود و انگیزه کافی برای دانشجویان و دانشآموختگان ایجاد شود تا پایاننامههای دارای کارفرما را ارائه دهند و در این مسیر تنها معرفی برتری و اعطای لوح و جایزه کافی نیست و این جریان باید ادامهدار باشد تا نتایج ملموس و پایدار حاصل شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه دانشگاه خوارزمی با اشاره به نقش مهم جهاد دانشگاهی در برگزاری این جشنواره تاکید کرد: جهاد دانشگاهی به عنوان حلقه اتصال دانشگاه با جامعه و صنعت، توانایی اجرای این ماموریت را دارد و تا کنون هم در این فرایند موفق بوده است.
نبیونی در ادامه بر ضرورت همکاری نهادهای دولتی و علمی در بالا رفتن کیفیت این جشنواره تاکید کرد و گفت: وزارت علوم، وزارت بهداشت و بنیاد ملی نخبگان میتوانند نقش تسهیلگر برای دانشجویان، اساتید راهنما و دانشگاهها ایفا کنند. برندگان جشنواره باید به عنوان شاخصی معتبر در فرآیندهای داخلی این نهادها لحاظ شوند. برای مثال، نفرات برتر میتوانند در طرحهای داخلی بنیاد ملی نخبگان یا امتیازدهی در جذب هیئت علمی در وزارتخانهها لحاظ شوند.
وی افزود: جشنواره، با بهرهگیری از توان و تجربه داورانی از جمله اساتید دانشگاه و خبرگان حوزه صنعت، ارزیابی علمی و دقیق پایاننامهها را تضمین میکند. این ارزیابی مشخص میکند که آیا پایاننامه انجام شده توانسته نیازهای کارفرما را رفع کند و قابلیت ارائه محصول یا خدمت کاربردی را داشته باشد.
رییس بنیاد نخبگان استان البرز اضافه کرد: این جشنواره نه تنها جنبه علمی دارد، بلکه انگیزشی نیز است و میتواند به عنوان حلقه ارتباط دانشگاه، صنعت و دولت عمل کند. جهاد دانشگاهی با شناخت کامل ادبیات دانشگاهی و فهم نیازهای صنعت و جامعه، توانایی ایجاد این ارتباط و تسهیل همکاریها را دارد.
به گفته وی، تلاش میشود جشنواره به گونهای ادامه یابد که دانشجویان، دانشگاهها و صنعت بتوانند به صورت مستمر و هدفمند از ظرفیت پایاننامهها بهرهبرداری کنند و این حلقه ارتباطی به یک مدل موفق ملی تبدیل شود.
جهاددانشگاهی، محور پیوند دانشگاه و صنعت در جشنواره ملی امیرکبیر
غلامرضا اسکندریان رییس جهاد دانشگاهی استان البرز و دبیر شورای سیاستگذاری نیز پیوند دانشگاه و صنعت را یکی از دغدغههای اصلی حهاد دانشگاهی دانست و اظهار کرد: هدف ما از برگزاری این جشنواره ملی امیر کبیر، تبدیل دستاوردهای علمی دانشگاه به راهکارهای عملی برای صنعت است.
وی توضیح داد: واقعیت این است پایاننامههای دانشجویی و پروژههای پژوهشی میتوانند دریچهای برای ایجاد ارتباط دانشگاه با صنعت باشند. سالانه تعداد زیادی پایاننامه تولید میشود، اما بسیاری از آنها به دلیل عدم توجه به نیاز واقعی بازار، کاربرد صنعتی پیدا نمیکنند. ما تصمیم گرفتیم این گفتمان را نهادینه کنیم و تلاش کنیم بخشی از توان علمی دانشگاه دقیقاً پاسخگوی نیازهای صنعت باشد.
اسکندریان با اشاره به اینکه ایده اولیه برگزاری جشنواره ملی امیرکبیر در جهاد البرز شکل گرفته، افزود: جهاد دانشگاهی استان البرز برای پنجمین دوره این جشنواره را به صورت عملیاتی اجرا میکند و اتاق بازرگانی به عنوان نماینده صنعت، یکی از حامیان اصلی جشنواره است. بنیاد ملی نخبگان نیز در این مسیر همراه ما بوده است. تاکنون چهار دوره از این جشنواره برگزار شده و تجربهها نشان میدهد این ایدهها اکنون به بلوغ لازم رسیده و آماده ارتقا به سطح ملی هستند.
وی با اشاره به آمار شرکت کنندگان جشنواره گفت: طی چهار دوره گذشته، بیش از ۹۰۰ اثر ارائه شد. این آثار شامل پایاننامههایی بودند که با حمایت صنعت انجام شده و همچنین پروژههایی که دانشگاهها اعلام کردند دانش آنها میتواند به حل مسائل واقعی کمک کند. از میان این آثار، ۳۶ اثر به عنوان برگزیده انتخاب و ۲۵ اثر نیز شایسته تقدیر شناخته شدند. همچنان با این پروژهها همکاری و پیگیری داریم تا مسیر توسعه و تجاریسازی آنها ادامه یابد.
رییس جهاد دانشگاهی استان البرز تأکید کرد: هدف ما این است که ایدهها و پروژهها در حد ایده باقی نمانند و مسیر تجاریسازی را طی کنند. جشنواره امیرکبیر بخشی از این مسیر را بر دوش گرفته و تلاش دارد گفتمان همکاری دانشگاه و صنعت در کشور نهادینه شود.»
وی افزود: این جشنواره فرصتی برای صنعت نیز فراهم کرده است تا نیازهای واقعی خود را مطرح کند و با دانشگاهها تعامل مستقیم داشته باشد. این تعامل میتواند به تولید محصولات و راهکارهای عملی منجر شود و فاصله میان تحقیق و صنعت را کاهش دهد.
اسکندریان در پایان با بیان اینکه جشنواره نیازمند تعاملات بیشتر در سطح ملی است، گفت: امیدواریم این مسیر سهم مؤثری در حل مسائل صنعتی و پرورش ایدههای نوآورانه دانشجویی داشته باشد.
پیوند دانشگاه و صنعت، رمز توسعه پایدار کشور است
رئیس اتاق بازرگانی البرز با تاکید بر ضرورت تعامل عملی و مستمر دانشگاه و صنعت گفت: هدف اصلی جشنواره ملی امیرکبیر ایجاد انگیزه برای ماندن نخبهها در کشور و تقویت تولید ملی است.
پرهام رضایی،با تاکید بر اهمیت تعامل عملی و مستمر میان دانشگاه و صنعت اظهار کرد: استان البرز با بیش از ۴ هزار واحد تولیدی فعال، سهم قابل توجهی از تولید ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص داده و در صنایع دارویی، غذایی، آرایشی و بهداشتی، خودروسازی و شرکتهای دانشبنیان پیشرو است.
وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی استان و نزدیکی آن به پایتخت افزود: بخشی از جمعیت استان برای فعالیتهای اقتصادی به تهران رفت و آمد میکنند، اما محل سکونت خود را در البرز حفظ کردهاند. این ویژگی جمعیتی، ظرفیت ویژهای برای توسعه صنعتی و اقتصادی استان ایجاد کرده است.
رضایی با تأکید بر ضرورت ایجاد ارتباط واقعی و عملیاتی بین دانشگاه و صنعت اظهار کرد: در کشور ما این تعامل اغلب در سطح خبری باقی مانده و به شکل عملیاتی شکل نگرفته است. در حالی که کشورهای پیشرفته مانند آلمان، چین و هند مدلهای موفقی برای تعامل ساختارمند میان دانشگاه و صنعت دارند، اما در ایران این فرایند هنوز به شکل واقعی اجرا نمیشود.
وی تجربهای از همکاری با پژوهشگاه مواد و متالورژی را بیان کرد و گفت: چند سال پیش جلسهای با حضور اعضای هیئت علمی و دانشجویان برتر دکتری برگزار شد تا کالاهایی که مواد اولیه آنها در کشور موجود است اما واردات انجام میشود، شناسایی شوند. برنامهای کامل برای سرمایهگذاری و توسعه این کالاها طراحی شد، اما به دلیل عدم اعتماد و ساختارهای ناکارآمد، پیشرفتی حاصل نشد. این تجربه نشان میدهد که اگر میخواهیم توسعه واقعی داشته باشیم، ارتباط دانشگاه و صنعت باید از مقاطع پایینتر، حتی از دبیرستان و ترم دوم دانشگاه، شکل بگیرد.
رئیس اتاق بازرگانی البرز با اشاره به راهکارهای عملیاتی برای حل این مشکل توضیح داد: وزارتخانههای بهداشت، اقتصاد و دارایی و سازمانهای مالیاتی باید با ایجاد مشوقهایی مانند معافیت مالیاتی، دانشجویان را به ورود به محیطهای کاری و صنعتی ترغیب کنند. وقتی دانشجو با صنعت آشنا شود، فارغالتحصیل که شد، خود را جزئی از آن میبیند و تقابل دانشگاه و صنعت از بین میرود.
رضایی همچنین به اهمیت حمایت از نخبهها و ایجاد انگیزه برای ماندن استعدادها در کشور اشاره کرد و افزود: در جشنواره ملی امیرکبیر بستههای حمایتی و انگیزشی برای نخبهها و دانشجویان برتر در نظر گرفته شده است. حتی مبلغ اندکی که به آنان اختصاص مییابد، میتواند انگیزهای برای ماندن و فعالیت در کشور ایجاد کند و مانع خروج استعدادها شود.
وی ضمن ابراز خرسندی از گسترش جشنواره به پایتخت گفت: این جشنواره در جهاد دانشگاهی جزء اولویتها قرار گرفته و تمرکز بر استانهای صنعتی مانند البرز خواهد بود چرا که در حقیقت ایجاد ارتباط نزدیکتر میان اتاقهای بازرگانی، فعالان اقتصادی و دانشگاهها، زمینه توسعه اقتصادی و نوآوری در کشور را فراهم میکند.
رئیس اتاق بازرگانی البرز با بیان اینکه سرمایهگذاری هدفمند و هدایتشده در مسیر علم و صنعت، کلید پیشرفت پایدار کشور است، گفت: اتفاقاتی مانند توسعه حوزههای نوآوری و پژوهشهای علمی، از دل همین همکاریها و تعاملات شکل میگیرد بنابراین لازم است در رویدادهای مثل جشنواره ملی امیرکبیر دستگاه ها و نهادهایی که به نوعی در ارتباط با صنعت و دانشگاه هستند بیش از پیش پای کار بیایند تا نتیجه لازم در این مسیر حاصل شود.
گفتنی است مهلت ارسال آثار به پنجمین جشنواره ملی امیر کبیر تا ۳۰ بهمن ماه ۱۴۰۴ ادامه دارد و اختتامیه این دوره از جشنواره در اردیبهشت ۱۴۰۵ در استان البرز، کرج برگزار میشود.