پژوهشگران استرالیایی موفق به ساخت نوعی پَچ (چسب حسگر هوشمند) پزشکی شدند که هر پنج دقیقه یکبار سطح داروهای حیاتی را در بدن بیمار رصد میکند.
به گزارش خبرگزاری سیناپرس، این فناوری که نخستینبار برای کنترل آنتیبیوتیک وانکومایسین (Vancomycin) موفقیت چشمگیری داشته، میتواند هم درمان را مؤثرتر کند و هم از عوارض مرگبار دوز نامناسب جلوگیری بگیرد.
آنتیبیوتیک وانکومایسین سلاح آخر پزشکان در برابر عفونتهای جدی و مقاوم به دارو است؛ اما تعیین دوز دقیق آن مانند راهرفتن روی لبه تیغ است: کمبود دوز، عفونت را شکست نمیدهد و دوز زیاد میتواند به کلیهها آسیب شدید بزند یا حتی مرگبار باشد. تا ۴۰ درصد بیماران تحت درمان با این دارو دچار آسیب حاد کلیوی میشوند. روش کنونی، اندازهگیری سطح دارو با آزمایشهای مکرر خون است که فرآیندی زمانبر، تهاجمی و گاه ناکارآمد است.
آزمایشگاه کوچک روی پوست
برای حل این مشکل، پژوهشگران دانشگاه نیو ساوث ولز استرالیا با همکاری شرکت تشخیصی نوترومیکس (Nutromics)، یک پَچ تشخیصی کمخطر ساختهاند. این پچ که مانند یک آزمایشگاه روی چسب عمل میکند، هر پنج دقیقه سطح دارو را در بدن بیمار اندازهگیری میکند. بیماران گزارش کردهاند که نمونهگیری آن تقریباً بدون درد است.
قلب این فناوری، حسگرهایی از جنس دیاِناِی مصنوعی به نام آپتامر (aptamer) است. این حسگرها به مولکولهای هدف در بدن میچسبند و روی ریزسوزنهایی قرار گرفتهاند که از زیر پوست بیمار، نمونهگیری میکنند.
از آزمایشگاه تا تخت بیمار
نتایج موفقیتآمیز آزمایش بالینی این پچ در نشریه معتبر نِیچِر بایوتکنالِجی/ Nature Biotechnology منتشر شده است. پروفسور جاستین گودینگ (Justin Gooding)، از سرپرستان این مطالعه، میگوید: این یک دستاورد بسیار هیجانانگیز است. اکنون میتوانیم بیماران را در بازههای زمانی لازم زیر نظر بگیریم تا مطمئن شویم بهترین، مؤثرترین و ایمنترین درمان را دریافت میکنند.
وی افزود: اگر بتوانیم نشانگرهای سپسیس (عفونت خون) را در بدن اندازهگیری کنیم، میتوانیم آن را بهسرعت و با آنتیبیوتیک درمان کنیم و جان بسیاری را نجات دهیم. این فناوری در اصل برای نظارت بر هر دارو یا مولکول کوچکی تنظیمشدنی است.
همکاری علم و صنعت برای نجات جانها
به نقل از ایرنا، دستیابی به این موفقیت، حاصل همکاری نزدیک دانشگاه و صنعت بوده است. پیتر ورِینز (Peter Vranes)، مدیرعامل شرکت نوترومیکس بر این موضوع تأکید میکند: وقتی میخواهید یک دستاورد بیسابقه جهانی داشته باشید، باید کشف استثنایی را با کاربردیسازی ترکیب کنید. ما با همکاری مؤسسات پژوهشی پیشرو مانند دانشگاه نیو ساوث ولز دقیقاً همین کار را انجام میدهیم: ایجاد راهحلهای واقعی برای بهبود مراقبت از بیمار.
آیندهای با نظارت زنده
آزمایشهای بالینی این پچ هماکنون در بخشهای مراقبتهای ویژه بیمارستانهای استرالیا در حال انجام است. شرکت سازنده امیدوار است تا سال آینده مجوز سازمان غذا و داروی آمریکا را دریافت کند. این شرکت در حال تطبیق این فناوری برای کاربردهای دیگر مانند نظارت لحظهای بر بیماریهای قلبی و حتی برای اولویتبندی سریع بیماران در اورژانس است تا روزی استفاده از این سامانههای نظارتی به امری عادی تبدیل شود.