دانشمندان ژنی را شناسایی کردهاند که احتمالا نقش مهمی در فرایند پیری ایفا میکند. این کشف هیجانانگیز میتواند راههای جدیدی برای درمان مشکلات سلامتی مرتبط با افزایش سن ایجاد کرده و به مردم کمک کند تا با بالا رفتن سن، سالمتر بمانند.
به گزارش خبرگزاری سیناپرس، تیمی از پژوهشگران دانشگاه لیورپول، با تمرکز روی ژنی به نام گیرنده اکتودیسپلازین A2 (EDA2R) دریافتند که این ژن ارتباط بسیار نزدیکی با التهاب دارد. التهاب یکی از دلایل اصلی بروز بیماریهایی مانند بیماریهای قلبی، دیابت، کاهش حافظه و ضعف عضلانی است.
این تیم پژوهشی به رهبری دکتر ایلدوس احمداف (Dr. Ildus Akhmetov و با همکاری دانشمندانی از ایتالیا، سوئیس و هلند انجام شد. پژوهشگران طی این مطالعات متوجه شدند که ژنEDA2R نه تنها نشانهای از پیری است، بلکه احتمالا خودش به ایجاد و تسریع پیری کمک میکند.
بر این اساس مشخص شد با افزایش سن، بدن انسان معمولا دچار التهاب بیشتری میشود، حتی اگر این التهاب در سطح پایین و مزمن باشد؛ این نوع التهاب آرام و مداوم به مرور زمان به اندامها و بافتهای بدن آسیب میرساند.
از سوی دیگر محققان با بررسی حجم بزرگی از دادههای ژنتیکی دریافتند که EDA2R با نشانههای پیری در بخشهای مختلف بدن ارتباط دارد و این ارتباط در حیوانات نیز مشاهده شده و سطوح بالاتر ژن فوق با پیری سریعتر، التهاب بیشتر و مشکلات عروقی و خونرسانی همراه بوده است.
در آزمایشهای سلولی (در محیط آزمایشگاه)، دانشمندان مشاهده کردند زمانی که سطح ژن فوق الذکر بیش از حد بالا میرود، التهاب آسیبرسان ایجاد شده و به عضلات صدمه میزند. این آسیب عضلانی بسیار شبیه به تحلیل رفتن عضلات است که در افراد مسن اتفاق میافتد. یافتههای بعدی نشان داد وقتی فعالیت این ژن را مسدود کردند، این مشکلات به شکل قابلتوجهی بهتر شد.
پژوهشگران این تیم تحقیقاتی همچنین برای تعیین دقیق تاثیرات ژن فوق الذکر، نمونه خون بیش از ۵ هزار نفر را بررسی کرده و نتایج نشان داد افرادی که سطح EDA2R بالاتری دارند، مقدار بیشتری پروتئین واکنشی C (CRP) در خونشان وجود دارد؛ پروتئینی که نشاندهنده میزان التهاب در کل بدن است. این یافته تایید میکند کهEDA2R احتمالا با التهاب سراسری بدن مرتبط است و میتواند به بروز مشکلات سلامتی بیشتری با افزایش سن منجر شود.
دکتر احمداف در توضیح این پدیده میگوید: کشف عملکرد ژن EDA2R میتواند به توسعه درمانهای جدیدی برای کند کردن فرایند پیری کمک کند. کاهش فعالیت این ژن ممکن است از بروز یا پیشرفت مشکلاتی مانند بیماری قلبی، زوال حافظه و ضعف عضلانی پیشگیری کند یا آنها را به تاخیر بیندازد.
او همچنین اشاره کرد که برخی عادتهای سالم و درمانهای موجود همین حالا هم میتوانند فعالیت این ژن را کاهش دهند؛ برای مثال رفتارهایی مانند محدود کردن کالری (کمتر غذا خوردن با حفظ کیفیت تغذیه)، ورزش منظم، مکمل گیاهی جینکو (ginkgo)و داروی دیابت متفورمین (metformin) با کاهش سطح EDA2R مرتبط شناخته شدهاند.
شرح کامل این پژوهش در آخرین شماره مجله تخصصی Nature Communications منتشر شده و در اختیار محققان قرار دارد.
مترجم: احسان محمدحسینی