یافتههای جدید دانشمندان در غاری در نزدیکی کازابلانکا، ورق را در دنیای باستانشناسی برگرداند. فسیلهایی با قدمت بیش از ۷۷۰ هزار سال، اکنون بهعنوان کلیدیترین مدارک برای اثبات منشأ آفریقایی انسان مدرن شناخته میشوند.
به گزارش خبرگزاری سیناپرس، درحالیکه سالها تصور میشد اجداد مشترک ما و نئاندرتالها ریشه در خاک اروپا دارند، حالا مراکش با روکردن گنجینهای ۷۷۳ هزارساله، مدعی اصلی تاریخ فرگشت شده است. این کشف، مرزهای بین انسانهای اولیه و مدرن را کمرنگتر از همیشه کرده است.
معدن “توماس یکم” در کازابلانکا
تصور کنید در غاری تاریک در مراکش، تکههایی از یک آرواره و چند دندان پیدا شود که قدرت داشته باشد تمام کتابهای تاریخ مدرسه را تغییر دهد. دانشمندان بهتازگی در معدن “توماس یکم” کازابلانکا، فسیلهایی را از دل خاک بیرون کشیدهاند که ۷۷۳ هزار سال قدمت دارند. این یعنی زمانی که زمین در حال تغییرات شدید مغناطیسی بود، موجوداتی در این غارها زندگی میکردند که “پل” میان انسانهای اولیه (راستقامت) و ما (انسانهای هوشمند) بودند.
زمان اینجا متوقف شده است
در اعماق معدن “توماس یکم” در منطقه کازابلانکا، غاری به نام “هومینید” (Hominid Cave) قرار دارد که اخیراً به کانون توجه زمینشناسان و باستان شناسان جهان تبدیل شده است. مجموعهای از بقایای انسانی شامل آروارههای ناقص، دندانها، مهرهها و تکهای از استخوان ران در لایههای رسوبی کشف شده است که آزمایشهای دقیق آزمایشگاهی، قدمت آنها را ۷۷۳ هزار سال تخمین زدهاند. این تاریخ دقیقاً با یکی از بزرگترین تغییرات میدان مغناطیسی زمین همزمان است و همین تقارن زمانی، دقتِ سنسنجی فسیلها را دوچندان میکند.
نبرد بر سرمنشأ انسان
دهههاست که میان دانشمندان بحث داغی در جریان است: “اجداد مشترک ما، نئاندرتالها و انسانهای دنیسووا در کجا زندگی میکردند؟ ” شواهد ژنتیکی میگفتند این جد بزرگ باید بین ۷۶۵ تا ۵۵۰ هزار سال پیش زندگی کرده باشد، اما فسیل مناسبی برای اثبات آن وجود نداشت. برخی دانشمندان با استناد به یافتههای اسپانیا انسان پیشگام یا (Homo antecessor) اروپا را مهد انسان میدانستند. اما حالا فسیلهای مراکش با قدمتی مشابه، وزنه ترازو را به نفع آفریقا سنگین و ثابت میکنند که قاره سیاه، بسیار زودتر از آنچه تصور میشد، میزبان جمعیتهای پیشرفته انسانی بوده است.
ترکیبی شگفتانگیز از ویژگیهای باستانی و مدرن
آنچه این کشف را برای محققان هیجانانگیز کرده، ریختشناسی (مورفولوژی) خاص این فسیلهاست. این بقایا ترکیبی از ویژگیهای انسان راست قامت (Homo erectus) با ویژگیهای تکاملیافتهترِ “انسان هوشمند” (Homo sapiens) و “نئاندرتالها” را در خود دارند. برای مثال، اندازه دندانهای آسیای پیدا شده در مراکش، شباهت عجیبی به انسانهای امروزی دارد، اما فرم آرواره همچنان یادآور اجداد باستانیتر ماست. این یعنی ما با یک “گونه میانی” روبرو هستیم که دقیقاً در نقطه جدایی نژادهای انسانی قرار گرفته است.
وقتی مسیرها جدا شدند
بررسی این فسیلها نشان میدهد حتی در آن زمانهای دور (پایان دوره پلئیستوسن زیرین)، تفاوتهای منطقهای بین جمعیتهای آفریقا و اروپا در حال شکلگیری بوده است. درحالیکه در اسپانیا گونههای دیگری در حال فرگشت بودند، در شمال آفریقا جمعیتهایی زندگی میکردند که شباهت بیشتری به نیاکان مستقیم ما داشتند. این موضوع، منطقه “مغرب” (شمال آفریقا) را به یکی از کلیدیترین نقاط روی نقشه برای درک چگونگی پراکندگی و تنوع انسانهای اولیه تبدیل کرده است.
پایانی بر فرضیه اوراسیایی؟
تیم تحقیقاتی که نتایج کارشان در مجله معتبر Nature منتشر شده، معتقدند این بقایا احتمالاً فرم تکاملیافتهای از “انسان راستقامت” در شمال آفریقا هستند. اگرچه شاید آنها “دقیقاً” همان جد مشترک نهایی نباشند، اما بسیار به نقطه انشعاب نژادهای انسانی نزدیکاند. این کشف عملاً فرضیه منشأ اوراسیایی انسان مدرن را به حاشیه میراند و بار دیگر ثابت میکند که ریشههای عمیق ما در خاک آفریقا نهفته است.
قطعه گمشدهای از پازل بزرگ فرگشت انسان
به نقل از همشهری آنلاین، فسیلهای ۷۷۳ هزارساله مراکش، قطعه گمشدهای از پازل بزرگ فرگشت انسان هستند. این کشف نهتنها قدمت حضور اجداد پیشرفته ما در شمال آفریقا را تایید میکند، بلکه نشان میدهد که داستان خلقت و فرگشت انسان بسیار پیچیدهتر و پرجزئیاتتر از آن است که تصور میکردیم. حالا با اطمینان بیشتری میتوان گفت که شمال آفریقا و منطقه مغرب، گهوارهای بوده که نخستین جرقههای ظهور “انسان مدرن” در آن زده شده است.