کارشناس ارشد هوشمندسازی پژوهشکده معدنکاری هوشمند دانشگاه صنعتی اصفهان، از اجرای موفق پروژه خودرانسازی (خودرام) به روی تراکهای ۱۳۵ تنی معدن مس سرچشمه خبر داد و گفت: با این دستاورد، ایران به عنوان هفتمین کشور جهان به سطح آمادگی فناوری TRL8 در این حوزه دست یافته است.
محمد موبد، کارشناس ارشد هوشمندسازی پژوهشکده معدنکاری هوشمند دانشگاه صنعتی اصفهان در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری سیناپرس گفت: در این پژوهشکده در زمینههای هوشمندسازی معادن کار میکنیم. در این راستا پروژههای مختلفی را به اتمام رساندهایم که یکی از پروژههایمان «پروژه خودرام» بود که در معدنی مثل سرچشمه به کار گرفته شد.
وی افزود: با استفاده از سیستمهایی که روی یکی از تراکهای ۱۳۵ تنی نصب کردیم، این امکان ایجاد شد که مقصد را مشخص کنیم و تراک بدون راننده در معادن به کار خود ادامه دهد.
به گفته وی، این مساله باعث میشود مسیریابی انجام و موانع تشخیص داده شود و در نهایت به آن موقعیت مقصدی که برایش تعیین شده، به صورت خودران و بدون راننده دست پیدا کند.
این کارشناس ارشد درباره کاربرد این ماشینها توضیح داد: از این ماشینها برای حمل مواد معدنی استفاده میشود.
وی اضافه کرد: تراکها ماشینهای بسیار بزرگی هستند که در معادن برای حمل استفاده میشوند. ابعاد آنها ۷ در ۶ در ۱۱ متر است، تقریبا ۱۱۰ تن وزن دارند و ۱۳۵ تن بار میبرند. به خاطر شرایط خاص معدن، سیستمهای خودران روی این تراکها نصب میشود.
موبد درباره مزایای خودرانسازی گفت: ساخت این ماشین از لحاظ بهرهوری سود زیادی دارد زیرا باعث میشود این تراک بتواند ۲۳ ساعت از ۲۴ ساعت را فعالیت داشته باشد و زمانهای تعویض شیفت، زمانهای ناهار و روزهای تعطیل همه حذف میشوند. از سوی دیگر، شرایط کار برای راننده بسیار سخت است؛ کابین کوچک، صدا و لرزش زیاد و یک مسیر تکراری با سرعت پایین، کار خستهکنندهای است و به لحاظ بدنی فشار زیادی را تحمیل میکند.
وی درباره قابلیت تعمیم این فناوری اظهار داشت: ساختار کلی سیستم مشابه است و در سیستمهای شهری هم با مقداری تفاوت قابل نصب است، اما در کاربردهای معدنی برای شرکتهای بزرگ، هم به لحاظ بهرهوری و هم به لحاظ ایمنی، صرفه دارد. چون این تراکها ابعاد بسیار بزرگی دارند و نقطه کور آنها تا حدود ۱۰ متر جلوتر است.
وی افزود: راننده تا ۱۰ متر جلوتر خود را نمیبیند و در شب نیز محدودیت دید شدید وجود دارد. حتی یک ماشین معمولی ۴۰ تنی در جلوی آن ممکن است دیده نشود اما وقتی خودران میشود این موانع را ندارد.
این پژوهشگر درباره وضعیت فعلی پروژه گفت: پروژه هنوز به صورت رسمی رونمایی نشده است. سیستم کاملا نصب شده و همه تستهای آن گرفته شده و منتظر انجام برخی هماهنگیهای نهایی با مسئولان معدن هستیم تا عملیات را آغاز کنیم.
موبد در تشریح دیگر مزایا گفت: بحث ایمنی بسیار مهم است. این ماشینها به صورت خودران بسیار نرم حرکت میکنند و استهلاک، فرسایش لاستیک و فشار وارد بر ماشین نسبت به حالت دارای راننده کمتر است. خطر سقوط نیز به مراتب پایینتر است. متاسفانه قبلا حوادثی رخ داده که راننده متوجه وجود وسیله نقلیه دیگر در نقطه کور نشده بود.
وی ادامه داد: خارج شدن حتی یک تراک از خط تولید در معادن بزرگی مثل سرچشمه که ماده معدنی باارزشی دارند، خسارت مالی بسیار سنگینی به همراه دارد از این رو هوشمندسازی آن، به سود کارفرماست.
وی درباره جایگاه این فناوری در جهان گفت: ما اولین بار در ایران این کار را انجام دادهایم و به عنوان هفتمین کشور در جهان هستیم که به این فناوری دست پیدا کردهایم. سطح آمادگی فناوری یا TRL ما به ۸ رسیده است.
خبرنگار: میترا سعیدی کیا