انسان از آغاز خلقت همواره با موضوع بلایای طبیعی از جمله سیل، طوفان، زلزله و… مواجه بوده و سعی کرده تا این حوادث را مدیریت و کنترل کند. کم آبی و بی آبی ناشی از زلزله و بعضی دیگر از بلایای طبیعی، آب رسانی اضطراری بعد از حوادث بزرگ را امری اجتناب ناپذیر و حیاتی کرده است. در دوران بحران، آب اساسی ترین نیاز مردم است. حفظ آب سالم بعد از آسیب در سامانه، اولویت اصلی شرکت های آب و فاضلاب است.
در دوران بحران، آب اساسی ترین نیاز مردم است. حفظ آب سالم بعد از آسیب در سامانه، اولویت اصلی شرکت های آب و فاضلاب است.
با توجه به بررسی های صورت گرفته، یکی از روش های تامین آب در شرایط اضطراری استفاده از مخازن ثابت در احجام 20 الی 100 مترمکعب می باشد که باید در محلات مختلف شهر نصب شوند. با توجه به این که ساخت و نصب این مخازن هزینه و زمان زیادی را صرف می کند، لذا جانمایی صحیح این مخازن از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
در این رابطه پژوهشگرانی از دانشگاه آزاد اسلامی واحدهای یزد و میبد با همکاری دانشگاه شهید بهشتی تهران مطالعه ای را به انجام رسانده اند.
در این پژوهش جهت جمع آوری اطلاعات پیرامون موضوع تحقیق، از روش کتابخانه ای استفاده شده و با طرح سوالاتی در قالب پرسش نامه، نظرات متخصصان برای شناسایی معیارهای موثر در جانمایی مخازن اضطراری، انتخاب مهمترین آن ها و تعیین ضریب اهمیت هر معیار اخذ و سپس با استفاده از روش «فرآیند تحلیل سلسله مراتبی» یا AHPکه یکی از روش های تصمیم گیری چند معیاره است، محاسبات لازم برای تعیین میزان اهمیت هر کدام انجام شد.
یافته های این تحقیق نشان می دهد که چنج معیار اصلی برای جانمایی مخازن اضطراری به عنوان مهم ترین معیارها شناخته شده که به ترتیب ضریب وزنی اهمیت محاسبه شده عبارتند از:
- نزدیکی به مراکز با اهمیت بالا
- نزدیکی به مراکز پرجمعیت
- حفظ شرایط هیدرولیکی شبکه توزیع آب
- دردسترس بودن
- هزینه تملک
در این خصوص، نزدیکی به مراکز با اهمیت بالا، اولویت اول و هزینه تملک کمترین اولویت را کسب کردند.
طبق بیان محققین که نتایج پژوهش جالب آن ها در فصل نامه «دانش پیشگیری و مدیریت بحران» وابسته به سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران منتشر گردیده، برای انتخاب مکان مناسب جهت نصب مخازن مذکور، می توان مکان های مختلف در یک محله را از جمله پارک، مسجد، مدرسه و غیره را با در نظر گرفتن معیارها و ضرایب وزنی به دست آمده با هم مقایسه و اولویت بندی نموده و سپس بهترین گزینه را با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی یا AHP انتخاب نمود.
منبع: نگارش، س. و همکاران. 1395. تعیین معیارهای موثر در جانمایی مخازن اضطراری آبرسانی و محاسبه ضریب وزنی اهمیت آنها به روش AHP. دانش پیشگیری و مدیریت بحران، 6(3): 272-264.