یوری گاگارین، خلبان جوان اتحادیه جماهیر شوروی برای ۱۰۸ دقیقه در اطراف زمین پرواز کرده و سپس با موفقیت به خانه بازگشت.گاگارین در سال ۱۹۳۴ در دهکده کلوشینو در نزدیکی شهر کوچک گژاتسک (گاگارین کنونی) در غرب مسکو متولد شد. خانواده وی در یکی از مزارع کمونیستی کار میکردند که توسط اتحاد جماهیر شوروی برای سازماندهی تولید محصولات کشاورزی برنامهریزی شده بود.
گاگارین در نوجوانی پس از مشاهده فرود اضطراری یک هواپیمای نظامی در نزدیکی خانهشان تصمیم گرفت که خلبان جنگی شود. پس از تحصیل در رشته فیریک و ریاضیات و ورود به کلوپ پرواز، رویای گاگارین به واقعیت پیوست. وی در سال ۱۹۵۵ نخستین پرواز انفرادی خود را انجام داد که چهار سال قبل از ورودش به عرصه فضا بود.
جنگ سرد و رقابت فضایی
با اوج گرفتن جنگ سرد، فضا به منبع تنش بین شوروی و آمریکا تبدیل شد. گاگارین در آن زمان نمیدانست که قرار است یکی از مهمترین پیروزیهای شوروری را ارائه کند. هر دو حکومت شوروی و آمریکا میخواستند نخستین فاتح فضا باشند. هر دو طرف میدانستند که ارسال نخستین انسان به فضای خارج زمین میتواند دستاوردی بزرگ باشد.
در سال ۱۹۵۷، اتحادیه شوروی نخستین پیروزی را با ارسال نخستین ماهواره ساخت دست بشر به فضا موسوم به "اسپوتنیک ۱" بدست آورد. از آن زمان به بعد هر دو کشور شوروی و آمریکا به سختی کار میکردند تا در رقابت بعدی یعنی ارسال انسان به فضا برنده شوند.
یوری گاکارین که در آن زمان به عنوان خلبان جنگنده فعالیت میکرد، جذب موفقیتهای کشورش در فضا شد و تصمیم گرفت برای شرکت در برنامه وستوک درخواست کند. هدف این برنامه آموزش دقیق جسمی و روانی، آمادهسازی نخستین مرد یا زن از شوروی برای ارسال به مدار پائین زمین بود.
مقاومت گاگارین، مهارتهای خلبانیاش، تحصیلات علمی و قامت کوچک وی به دلیل فضای محدود درون کابین به او اجازه داد تا توسط سرگئی کورلوف، رئیس برنامه فضایی آن زمان از بین ۲۰۰ کارآموز به عنوان نخستین فضانورد انسان انتخاب شود.
در روز ۱۲ آوریل ۱۹۶۱ گاگارین بر روی فضاپیمای ووستوک ۱ به اولین مردی تبدیل شد که توانسته زمین را از فضا مشاهده کند.
آمریکا سه هفته پس از این دستاورد توانست فضانورد خود را به فضا بفرستد. آلان شپارد در روز پنج مه ۱۹۶۱ (۱۵ اردیبهشت ۱۳۴۰) برای ۱۵ دقیقه در اطراف مدار زمین سفر کرد. دو سال بعد نخستین زنی که به فضا ارسال شد نیز روسی بود. والنتینا ترشکووا، فضاپیمای ووستوک ۶ را در ژوئن ۱۹۶۳ به پرواز درآورد.
یوری گاگارین الهامبخش نسلهای فضانوردان و کیهاننوردان سراسر جهان بوده است. وی در روز ۲۷ مارس ۱۹۶۸ طی یک پرواز آموزشی نظامی در سن ۳۴ سالگی درگذشت.
به گزارش ایسنا، روز ۱۲ آوریل در سال ۲۰۱۱ در پنجاهمین سالروز سفر گاگارین به فضا که راه را برای کاوشهای متعاقب فضایی هموار کرده بود، به طور رسمی به عنوان روز جهانی پرواز انسان به فضا نامگذاری شد.